Varnish fluoride là một chế phẩm chứa fluor nồng độ cao, được sử dụng phổ biến trong lĩnh vực Răng Hàm Mặt nhằm dự phòng sâu răng và hỗ trợ tái khoáng hóa men răng.

Phương pháp này đã được chứng minh có hiệu quả rõ rệt, đặc biệt ở trẻ em và các nhóm đối tượng có nguy cơ sâu răng cao. Tuy nhiên, việc sử dụng varnish fluoride cần được kiểm soát chặt chẽ và thực hiện bởi bác sĩ nha khoa có chuyên môn, bởi không phải trường hợp nào cũng phù hợp để áp dụng.

Varnish fluoride là gì?

Varnish fluoride là dung dịch fluor dạng nhựa. Khi được bôi lên bề mặt răng, chế phẩm này sẽ bám dính chắc chắn và giải phóng ion fluor từ từ trong nhiều giờ, giúp tăng khả năng tái khoáng hóa và bảo vệ men răng trước tác nhân gây sâu răng.

So với nước súc miệng hay gel fluor, varnish fluoride có ưu điểm không bị trôi nhanh, từ đó mang lại hiệu quả dự phòng cao hơn.

Thành phần thường gặp nhất của varnish fluoride là natri fluorid (NaF) 5%, tương đương khoảng 22.600 ppm fluor. Ngoài ra, một số chế phẩm còn kết hợp fluor với canxi phosphat hoặc xylitol nhằm tăng hiệu quả bảo vệ răng.

Cơ chế tác dụng

Tăng độ bền men răng, giảm nhạy cảm với acid: Sâu răng xảy ra khi môi trường khoang miệng bị acid hóa (pH giảm dưới 5,2–5,5), khiến các tinh thể canxi trong men răng bị hòa tan. Khi men răng được bổ sung ion fluor từ varnish, cấu trúc tinh thể trở nên bền vững hơn, giúp răng chịu được sự tấn công của acid tốt hơn và hạn chế quá trình hủy khoáng.

Ức chế vi khuẩn gây sâu răng: Trong môi trường pH thấp, ion fluor có thể xâm nhập vào tế bào vi khuẩn gây sâu răng, làm rối loạn hoạt động enzyme và ức chế quá trình chuyển hóa đường thành acid. Nhờ đó, hoạt động của vi khuẩn gây sâu răng được hạn chế.

Thúc đẩy tái khoáng hóa men răng: Fluor giúp hình thành các tinh thể fluorapatite - loại tinh thể ít tan trong acid hơn so với hydroxyapatite thông thường. Quá trình này giúp phục hồi các vùng men răng bị khử khoáng sớm, làm chậm hoặc ngăn chặn tiến triển của sâu răng.

Chỉ định và chống chỉ định

Chỉ định: Trẻ em có nguy cơ sâu răng cao; Trẻ có tổn thương sâu răng sớm, xuất hiện đốm trắng trên men răng; Người bệnh sau lấy cao răng, tẩy trắng răng hoặc đang chỉnh nha; Người bị ê buốt răng do mòn men; Người cao tuổi, người bị khô miệng hoặc từng xạ trị vùng đầu - cổ

Chống chỉ định: Người có tiền sử dị ứng với nhựa thông; Trẻ quá nhỏ chưa kiểm soát tốt việc nuốt; Trường hợp viêm loét lan rộng trong khoang miệng.

Kỹ thuật bôi varnish fluoride

Quy trình bôi varnish fluoride thường gồm các bước: Làm sạch và đánh bóng bề mặt răng; Cách ly nước bọt, làm khô răng; Trộn và bôi đều varnish fluoride lên bề mặt răng

Mặc dù đây là thủ thuật đơn giản, phụ huynh và người bệnh không nên tự ý sử dụng varnish fluoride tại nhà. Việc bôi không đúng kỹ thuật có thể gây bỏng niêm mạc, làm fluor không bám được trên men răng và làm giảm hiệu quả điều trị.

Lưu ý sau khi bôi varnish fluoride

Có thể uống nước sau khoảng 1 giờ, hạn chế ăn đồ cứng trong ngày đầu.

Không chải răng trong vòng 24 giờ để tránh làm bong lớp varnish.

Tùy tình trạng răng miệng, bác sĩ sẽ chỉ định bôi lại varnish fluoride định kỳ 3–6 tháng/lần.

Varnish fluoride giúp giảm nguy cơ sâu răng, tuy nhiên không thể thay thế việc vệ sinh răng miệng hằng ngày. Trẻ em và người lớn vẫn cần chải răng đúng cách, làm sạch kẽ răng và tuân thủ hướng dẫn của nha sĩ.

BSCKII.Nguyễn Thị Cẩm Vân (Bệnh viện Bạch Mai)