Nuôi cá tầm – loài cá nước lạnh có giá trị kinh tế cao – vốn được xem là lợi thế của các vùng núi phía Bắc và cao nguyên mát mẻ. Tuy nhiên, tại “chảo lửa” miền Trung, nơi khí hậu khắc nghiệt với nắng nóng kéo dài, việc phát triển mô hình này là một hành trình đầy gian nan, thách thức. Hợp tác xã Nông lâm thủy sản Vũ Quang là một trong những đơn vị tiên phong dấn thân vào thử thách ấy.
Trở ngại lớn nhất chính là điều kiện tự nhiên. Cá tầm chỉ sinh trưởng tốt trong môi trường nước mát, nhiệt độ lý tưởng dao động từ 18–22°C. Trong khi đó, miền Trung thường xuyên hứng chịu những đợt nắng nóng gay gắt, có thời điểm nhiệt độ ngoài trời vượt ngưỡng 40°C. Nhiệt độ nước tăng cao không chỉ khiến cá chậm lớn mà còn dễ phát sinh dịch bệnh, tỷ lệ hao hụt cao. “Có những ngày nắng như thiêu, chúng tôi phải căng mình bảo vệ cá khỏi chết nóng”, ông Dương Trí Thức, chủ hợp tác xã, chia sẻ.
Nguồn nước cũng là một thách thức lớn. Cá tầm yêu cầu nguồn nước sạch, giàu oxy và ổn định quanh năm. Tuy nhiên, tại miền Trung, hạn hán vào mùa khô và mưa nắng thất thường, biên độ giao động nhiệt trong ngày cao, làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng và trữ lượng nước nuôi.
Bên cạnh yếu tố tự nhiên, kỹ thuật nuôi và kinh nghiệm còn hạn chế. Đây là loài cá “khó tính”, đòi hỏi quy trình chăm sóc nghiêm ngặt từ khâu chọn giống, thức ăn đến quản lý môi trường nước. Chi phí đầu tư cao cũng là một rào cản, lồng nuôi, máy sục khí, hệ thống làm mát đến con giống chất lượng cao.
Dẫu vậy, trong khó khăn vẫn le lói những cơ hội. Cá tầm nuôi tại miền Trung nếu thích nghi tốt có thể mang lại giá trị kinh tế cao, góp phần nâng cao thu nhập cho người dân. “Có những lứa cá chúng tôi nuôi 1 thời gian chết gần hết, có khi nắng nóng cá chết nhiều đếm không hết, năm ngoái bão số người rách lưới và sóng đánh lật lồng chúng tôi thất bại nặng nề. Nhưng đổi lại cá tầm nuôi ở hồ Ngàn Trươi rất ngon, chất lượng tốt nên cũng được giá. Cũng là một trong những nguồn thu chính của Hợp tác xã chúng tôi. Nên chúng tôi vẫn tin tưởng và kiên trì, vì cá tầm không chỉ là hướng đi kinh tế mà còn là thách thức để chúng tôi chứng minh khả năng thích nghi với điều kiện khắc nghiệt”, ông Thức nhấn mạnh.
Hành trình nuôi cá tầm giữa “chảo lửa” miền Trung là minh chứng cho ý chí vượt khó, sáng tạo và dám làm của người dân địa phương. Với sự hỗ trợ về kỹ thuật, chính sách và thị trường, mô hình này hoàn toàn có thể trở thành điểm sáng trong nông nghiệp bền vững khu vực.
