Ở các vùng nông thôn Việt Nam, cây tầm bóp vô cùng quen thuộc, chúng mọc dại ven đường, bờ mương, ruộng lúa... Cây cao tầm 50–80cm, lá xanh mềm, mép có răng cưa nhẹ, hoa nhỏ màu vàng nhạt. Trước đây nhiều nơi xem tầm bóp là loại cỏ hoang, hái về cho lợn ăn hoặc nhổ bỏ. Thế nhưng, ít ai ngờ rằng loại rau dân dã ấy giờ lại trở thành món đặc sản được nhiều người thành thị săn đón.

Cây tầm bóp còn được biết đến với nhiều tên gọi như cây lồng đèn, cây bôm bốp, thù lù cạnh, bùm bụp,… với tên khoa học là Physalis angulata, thuộc họ Cà (Solanaceae). Không chỉ gây ấn tượng bởi hình dáng quả lồng đèn độc đáo, rau tầm bóp còn sở hữu vị ngon riêng biệt và giá trị dược liệu quý báu, từng được sử dụng trong nhiều bài thuốc dân gian.

Những ngọn non của rau tầm bóp có vị hơi đăng đắng, hậu ngọt mát, rất thích hợp để luộc, xào tỏi, nấu canh cá hoặc nhúng lẩu. Quả tầm bóp chín có màu vàng cam, vị ngọt dịu, có thể ăn sống như một loại trái cây, làm mứt, ép nước uống hay sấy khô dùng dần.

Tại các chợ dân sinh hay trên chợ mạng, rau tầm bóp được bán với giá từ 40.000-70.000 đồng/kg tuỳ thời điểm. Rau tầm bóp rất dễ trồng, ít sâu bệnh, sinh trưởng nhanh. Cây thích hợp với khí hậu nóng ẩm, đất tơi xốp, thoát nước tốt. Người trồng thường gieo hạt giống từ những quả chín vàng, phơi khô. Sau khoảng 2-3 tháng có thể bắt đầu thu hoạch lá non để chế biến món ăn. Nếu muốn lấy quả, chỉ cần chờ thêm khoảng 2 tháng, khi quả chuyển màu và lớp vỏ ngoài khô là có thể thu hái.

Hiện nay, nhiều gia đình đã trồng rau tầm bóp trong thùng xốp, bồn hoa trên sân thượng hoặc ngoài vườn để vừa làm rau ăn vừa làm thuốc, bởi loại cây này không chỉ dễ chăm mà còn mang lại giá trị cao.

Chị Hiền và anh Trúc Bá Hải (ở Lâm Đồng) chia sẻ ở nơi chị sinh sống người ta rất ưa chuộng rau tầm bóp. Chị nảy ra ý định trồng cây tầm bóp thử trong nhà kính, chọn những trái tầm bóp chín già có vỏ khô, lấy hạt, phơi nắng rồi rắc lên luống đất tơi xốp đã chuẩn bị sẵn.

Sau những ngày kiên nhẫn tưới nước và chờ đợi, niềm vui vỡ òa khi những mầm xanh đầu tiên nhú lên từ đất. Chỉ 3 tháng sau khi gieo hạt, vườn tầm bóp nhỏ của chị Hiền đã bắt đầu cho thu hoạch. Cây lớn rất nhanh, không cần phân bón, không thuốc trừ sâu, chỉ cần tưới nước đều là đủ. Do trồng trong nhà kính không có nước trời, chị phải căn theo thời tiết nắng thì tưới nhiều, mưa thì tưới ít, nhờ vậy cây không bị khô hạn, lá luôn xanh tươi.

Chị chia sẻ: “Tầm bóp trồng nhà kính thân mềm, vị ngọt, không đắng như ngoài tự nhiên. Lá có màu xanh nhạt hơn nhưng ăn vào thấy mát ruột, thơm nhẹ”. Khi cây cao khoảng 40–50 cm, chị bắt đầu ngắt đọt để cây phân nhánh. Đến khi cây cao 80–100 cm, sản lượng ổn định, chị có thể cắt rau hàng ngày.

Mỗi lần thu hoạch, chị Hiền cắt từng cành dài chừng 30 cm, bó lại thành từng mớ theo ký, rồi giao cho các cửa hàng rau sạch trong vùng. Giá bán ổn định, đầu ra khá đều đặn, người tiêu dùng thì rất ưa chuộng bởi rau “sạch tuyệt đối”, không có một con sâu hay hóa chất nào.

Điều thú vị là rau tầm bóp trồng một lần nhưng ăn quanh năm. Khi cây già, đọt non ra ít, chị chỉ việc chặt sát gốc, tiếp tục tưới nước đều đặn là cây lại đâm chồi, vươn cành mới xanh mướt. Không tốn giống mới, không mất công chăm nhiều, chị chỉ cần đúng lịch tưới nước là có rau ăn và bán quanh năm.

Vào những lúc nhu cầu thị trường giảm, nhất là sau Tết hay khi nhà hàng ít gọi món, chị Hiền tranh thủ “trẻ hóa” vườn cây: chặt gốc toàn bộ luống tầm bóp, vừa dọn lại luống, vừa đón đợt chồi non tiếp theo. Từ một loài cây mọc dại, giờ đây rau tầm bóp đã trở thành nguồn thu ổn định cho chị Hiền.

Cũng thành công với mô hình trồng rau tầm bóp, anh Khương (ở Phú Thọ) thu tiền rất khá với 6ha tầm bóp và các loại rau khác. Loài rau tầm bóp dại này phát triển rất xanh tốt, ít khi bị sâu rầy phá hại. "Rau tầm bóp dại được người tiêu dùng rất ưa chuộng bởi có thể chế biến thành nhiều món ăn lạ miệng... Rau tầm bóp dại này thu hái đến đâu bán hết đến đó, nhiều khi rau không kịp lớn để hái bán...", anh Khương chia sẻ.

Thời gian đầu mới bắt tay vào trồng rau, anh Khương còn nhiều bỡ ngỡ, chưa am hiểu về kỹ thuật chăm sóc rau. Để thành công trong mô hình trồng rau ngắn ngày, anh  Khương vừa làm, vừa học, vừa rút kinh nghiệm. Thời gian rảnh rỗi anh lên mạng internet tìm hiểu sách báo hướng dẫn về cách chăm sóc và bón phân cho rau. Sau đó, anh áp dụng vào phát triển vườn rau của mình. Nhờ vậy mà vườn rau của gia đình anh phát triển tươi tốt và cho những vụ thu hoạch chất lượng với giá cả cao.