Lú lẫn, đi lang thang, bất ngờ phát hiện nhồi máu não cấp

Bà D. có tiền sử mắc bệnh Alzheimer giai đoạn nặng trong 4 năm. Thời gian gần đây, gia đình nhận thấy bà xuất hiện nhiều biểu hiện bất thường như rối loạn hành vi và tâm thần, thường xuyên đi lang thang không kiểm soát, bỏ ăn uống.

Cho rằng đây là những biểu hiện của bệnh Alzheimer đang tiến triển nặng hơn, gia đình tiếp tục theo dõi bà tại nhà mà chưa nghĩ đến một biến cố sức khỏe khác.

Tối ngày nhập viện, bà tiếp tục đi lang thang và được người đi đường đưa đến cơ sở y tế gần nhà thăm khám. Qua đánh giá ban đầu, các bác sĩ nghi ngờ người bệnh bị nhồi máu não cấp nên chuyển đến Bệnh viện Đa khoa Xuyên Á Đức Hòa để tiếp tục đánh giá và điều trị chuyên sâu.

Tại bệnh viện, người bệnh được chỉ định chụp cộng hưởng từ và chụp mạch máu não (MRI/MRA). Kết quả xác định các ổ nhồi máu cấp tại vùng nhân bèo, đầu nhân đuôi và thân nhân đuôi bên trái. Đồng thời, hình ảnh chẩn đoán ghi nhận tình trạng hẹp nặng động mạch não giữa bên trái.

Đây là những tổn thương mạch máu não cấp tính, cho thấy các biểu hiện bất thường của người bệnh không đơn thuần xuất phát từ bệnh Alzheimer như gia đình từng nghĩ.

Nhồi máu não cấp dễ bị bỏ sót ở người bệnh Alzheimer

BS.CKII. Nguyễn Hồ Khánh Duy, Trưởng khoa Nội Thần kinh, Bệnh viện Đa khoa Xuyên Á Đức Hòa cho biết, Alzheimer và nhồi máu não là hai bệnh lý khác nhau nhưng có thể cùng xuất hiện ở một người bệnh, khiến việc nhận diện biến cố cấp tính trở nên khó khăn.

Alzheimer là bệnh thoái hóa thần kinh tiến triển, gây suy giảm trí nhớ, nhận thức và khả năng thực hiện các hoạt động sinh hoạt hằng ngày. Ở giai đoạn nặng, người bệnh có thể thay đổi hành vi, rối loạn tâm lý, giấc ngủ và giảm khả năng tự chăm sóc.

Trong khi đó, nhồi máu não xảy ra khi dòng máu cung cấp cho một vùng não bị tắc nghẽn, khiến tế bào não không được cung cấp đủ oxy và dưỡng chất. Tùy vị trí, mức độ tổn thương, người bệnh có thể xuất hiện yếu liệt, méo miệng, rối loạn ngôn ngữ, suy giảm ý thức hoặc những biểu hiện thần kinh khác.

Ở người mắc Alzheimer, khả năng ghi nhớ, giao tiếp và diễn đạt cảm giác đã suy giảm. Khi xuất hiện thêm nhồi máu não cấp, những dấu hiệu mới có thể bị che lấp bởi các triệu chứng sa sút trí tuệ vốn có. Gia đình dễ nhầm lẫn tình trạng lú lẫn, kích động hoặc thay đổi hành vi là biểu hiện bệnh nền tiến triển.

Đáng lưu ý, không phải mọi trường hợp đột quỵ đều biểu hiện điển hình bằng méo miệng hay liệt nửa người. Một số thay đổi về ý thức, hành vi và khả năng sinh hoạt cũng cần được đánh giá, đặc biệt khi xuất hiện đột ngột hoặc khác rõ rệt so với tình trạng thường ngày.

Sau khi xác định tình trạng nhồi máu não cấp, người bệnh được điều trị bằng thuốc theo phác đồ nhồi máu não cấp, kết hợp phác đồ điều trị sa sút trí tuệ. Các bác sĩ đồng thời đặt sonde nuôi ăn và sonde tiểu nhằm bảo đảm dinh dưỡng, hỗ trợ chăm sóc và duy trì thể trạng.

Sau khoảng 5-7 ngày điều trị, tình trạng kích thích của người bệnh giảm rõ rệt, ý thức cải thiện tốt. Bà có thể tự ăn uống, đi vệ sinh và đủ điều kiện xuất viện an toàn.

BS.CKII. Nguyễn Hồ Khánh Duy khuyến cáo, gia đình cần đặc biệt chú ý đến những thay đổi bất thường ở người mắc Alzheimer, bởi người bệnh thường khó tự nhận biết và diễn đạt các triệu chứng mới xuất hiện.

Người nhà cần đưa người bệnh đến cơ sở y tế ngay khi nhận thấy các dấu hiệu như đột ngột yếu tay chân, méo miệng, khó nuốt, rối loạn ngôn ngữ hoặc lú lẫn, kích động tăng lên rõ rệt so với ngày thường.

Bên cạnh đó, việc chủ động kiểm soát các yếu tố nguy cơ đột quỵ như tăng huyết áp, đái tháo đường, rối loạn mỡ máu; khám sức khỏe định kỳ và duy trì chế độ dinh dưỡng, vận động phù hợp cũng rất quan trọng.

Đặc biệt, khi nghi ngờ đột quỵ, gia đình cần gọi cấp cứu và nhanh chóng đưa người bệnh đến cơ sở y tế có khả năng chẩn đoán, điều trị đột quỵ. Không nên chờ đợi các triệu chứng tự thuyên giảm hoặc mặc định mọi biểu hiện bất thường đều do Alzheimer.

Với người bệnh sa sút trí tuệ, việc theo dõi sát những thay đổi so với trạng thái nền có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Nhận diện đúng và xử trí kịp thời biến cố thần kinh cấp tính có thể tạo ra khác biệt lớn đối với cơ hội điều trị và phục hồi của người bệnh.