Nhắc đến những sản vật biển quý hiếm và bổ dưỡng, người ta thường nhắc tới bào ngư, vi cá, yến sào… nhưng có một loài sinh vật cũng được xem như “vàng dưới đáy biển”, đó chính là hải sâm.

Hải sâm là một loài động vật không xương sống, thuộc nhóm da gai, họ hàng gần với cầu gai và sao biển. Thân hình hải sâm thon dài, mềm dẻo, bên ngoài có lớp da dày và sần sùi. Người dân miền biển thường gọi vui đây là “con đột ngột” bởi hình dáng vừa kỳ lạ vừa có phần giống dưa chuột. Tuy ngoại hình không bắt mắt, nhưng hải sâm lại ẩn chứa giá trị dinh dưỡng cực kỳ cao.

Trong y học cổ truyền, hải sâm được xem là món ăn, vị thuốc bổ dưỡng. Người xưa coi hải sâm ngang hàng với nhân sâm nhờ tác dụng bồi bổ khí huyết, tăng cường sinh lực và cải thiện sức khỏe toàn diện. Ngày nay, hải sâm được xếp vào nhóm đặc sản biển cao cấp, chỉ xuất hiện trong những bữa tiệc sang trọng hoặc làm quà biếu.

Hải sâm phân bố chủ yếu ở các vùng biển nhiệt đới và cận nhiệt đới. Tại Việt Nam, chúng được tìm thấy nhiều ở ven biển miền Trung và miền Nam. Người dân thường lặn sâu để bắt hải sâm, bởi chúng sống ẩn mình dưới lớp cát hoặc rong biển, khó phát hiện.

Giá hải sâm tươi trên thị trường dao động từ 400.000 – 700.000 đồng/kg, tùy loại và kích cỡ. Hải sâm khô là sản phẩm được chế biến và bảo quản lâu dài có giá cao hơn nhiều, thường từ 3 – 6 triệu đồng/kg, thậm chí loại thượng hạng có thể lên tới 10 triệu đồng/kg. Chính vì vậy, hải sâm được coi là mặt hàng xa xỉ, không phải ai cũng có điều kiện thưởng thức thường xuyên.

Từ hải sâm, các đầu bếp có thể chế biến thành nhiều món ăn bổ dưỡng và sang trọng. Trong đó, hải sâm hầm gà ác được xem là lựa chọn hàng đầu để bồi bổ sức khỏe, còn súp hải sâm lại thường xuất hiện trong những bữa tiệc cao cấp nhờ hương vị thanh tao, tinh tế. Ngoài ra, hải sâm xào nấm hay bông cải vừa giữ được độ giòn sần sật đặc trưng, vừa dễ ăn, không gây ngán. Người ta còn nấu cháo hải sâm để dưỡng khí, bổ huyết, thích hợp cho người già và người mới ốm dậy. Đặc biệt, trong ẩm thực cung đình xưa, hải sâm thường được kết hợp cùng các loại hải sản quý như bào ngư, vi cá để tạo thành “bộ tứ thượng phẩm” – biểu tượng của sự giàu sang và quyền quý.

Theo danh sách thực phẩm lành mạnh mới nhất do Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) công bố, hải sâm đứng ở vị trí đầu tiên. Cứ 100 gram sản phẩm khô chứa 76 gram protein, gấp 3,8 lần so với thịt bò. Đằng sau những dữ liệu khiến tất cả các loại thịt trên cạn đều trở nên mờ nhạt chính là nguồn dinh dưỡng tuyệt vời mà đại dương mang lại: collagen chiếm hơn 80%, saponin trong hải sâm ức chế sự tăng sinh tế bào khối u, và mucopolysaccharides có tính axit giúp tăng cường hoạt động của đại thực bào. 

Lợi ích của việc ăn hải sâm

Phòng ngừa bệnh tim mạch, mạch máu não

Hải sâm giúp làm sạch mạch máu, cải thiện tình trạng xơ cứng động mạch, tăng độ đàn hồi của tim mạch và thúc đẩy tuần hoàn máu. Nhờ đó, việc ăn hải sâm thường xuyên có thể phòng chống hiệu quả các bệnh liên quan đến tim và não.

Bổ thận, tăng cường sinh lực

Trong hải sâm có chứa arginine – hoạt chất quan trọng trong việc điều hòa hormone sinh dục nam, giúp bổ thận tráng dương và cải thiện chức năng sinh lý.

Tăng cường miễn dịch, giảm mệt mỏi

Hải sâm giàu protein, polysaccharide, saponin và nhiều dưỡng chất khác có tác dụng nâng cao sức đề kháng, giúp cơ thể chống lại bệnh tật. Đồng thời, các nguyên tố như niacin và taurine còn hỗ trợ điều hòa thần kinh, phục hồi thể lực nhanh chóng.

Bổ máu, bổ sung canxi

Ăn hải sâm đều đặn giúp cải thiện tình trạng thiếu máu, đồng thời cung cấp nguồn canxi tự nhiên dồi dào, rất tốt cho người bị loãng xương hay cần tăng cường hệ xương khớp.

Chống lão hóa, kéo dài tuổi thọ

Nhờ giàu dinh dưỡng và đặc biệt là arginine, hải sâm có khả năng thúc đẩy tái tạo tế bào, tăng cường quá trình tự sửa chữa của cơ thể, từ đó làm chậm lão hóa và hỗ trợ kéo dài tuổi thọ.

Lưu ý: Hải sâm rất bổ dưỡng nhưng không phải ai cũng dùng được. Người dị ứng hải sản, hay bốc hỏa, vừa phẫu thuật, thận yếu, trẻ em, bệnh nhân gút và người tỳ vị hư nhược đều nên tránh. Ăn hải sâm trong những trường hợp này có thể gây khó tiêu, làm bệnh nặng thêm hoặc khiến vết thương chậm hồi phục.