Anh Trần Văn Thọ (sinh năm 1992, trú tại phường Tân An, tỉnh Đắk Lắk) là người chơi cây cảnh cổ thụ có tiếng. Trong khu vườn 2.000m2 của gia đình, anh sưu tầm gần 100 gốc bonsai, trong đó nhiều gốc bonsai cổ thụ có giá trị tiền tỷ, thu hút sự chú ý của giới chơi cây.
Gốc me cổ thụ có nguồn gốc từ Đắk Lắk, được anh Thọ đưa về tạo tác từ năm 2020
Me vốn là một loại cây ăn quả quen thuộc trong đời sống dân dã, gắn bó với bao thế hệ người Việt. Thế nhưng, khi được đưa lên chậu và tạo dáng thành bonsai, chúng không chỉ giữ lại nét mộc mạc gần gũi mà còn mang lại giá trị về kinh tế, trở thành thú chơi tao nhã của nhiều nghệ nhân.
Anh Thọ tiết lộ trong vườn bonsai của anh hiện có 8 chậu me cổ thụ. Anh tìm mua những gốc me có dáng thế độc lạ ở cả trong nước và ở Lào, Campuchia, Thái Lan, sau đó vận chuyển về Việt Nam để tạo tác, chăm sóc.
Mới đây nhất, chậu bonsai me "khủng" được anh Thọ chia sẻ lên trang cá nhân đã nhanh chóng thu hút sự chú ý. Được biết, gốc me này anh kỳ công sang tận Lào mua về từ năm 2023, với tổng chi phí vận chuyển và thu mua khoảng 320 triệu đồng.
Gốc me có nguồn gốc từ Lào, sau 2 năm tạo tác, anh Thọ định giá nó tới 1,5 tỷ đồng
Sau 2 năm cho vào chậu để tạo tác, cây me giờ đây đã khoác lên mình một dáng thế độc đáo, vừa mang vẻ uy nghi cổ kính, vừa toát lên sự thanh thoát của một tác phẩm nghệ thuật sống. Chính bởi giá trị sưu tầm và công sức bỏ ra, hiện anh Thọ dự định sẽ rao bán chậu bonsai quý hiếm này với mức giá lên tới 1,5 tỷ đồng.
“Cây me này vốn mọc tự nhiên trên một thửa ruộng lúa của người dân ở Lào, được ước tính có tuổi đời lên tới khoảng 300 năm. Điểm nổi bật nhất chính là bộ đế tròn, đặc và vững chãi, tựa như nền móng kiên cố mà thời gian ban tặng. Từ phần gốc, thân cây vươn lên với độ thoát thân cân đối, tạo cảm giác hài hòa và thanh thoát. Các tay cành tỏa ra bốn phía một cách đều đặn, vừa mạnh mẽ vừa uyển chuyển, mang lại dáng thế tự nhiên nhưng vẫn đậm chất nghệ thuật. Chính sự hội tụ của tuổi đời cổ kính, bộ đế hiếm có cùng kết cấu cành nhánh đẹp mắt đã biến cây me này thành một tác phẩm bonsai độc đáo", anh Thọ chia sẻ.
Được biết, do cây me cổ thụ có trọng lượng lớn và kích thước đồ sộ, anh Thọ đã phải bỏ ra rất nhiều công sức cũng như chi phí để đưa cây về Việt Nam. Anh phải thuê hẳn một đội thợ lành nghề sang tận Lào, mất gần 10 ngày liên tục mới có thể đào thành bầu, bảo vệ nguyên vẹn bộ rễ quý giá.
Sau đó, toàn bộ quá trình vận chuyển còn đòi hỏi sự tỉ mỉ và chuyên nghiệp, bởi chỉ một sơ suất nhỏ cũng có thể khiến cây tổn hại. Không chỉ dừng lại ở khâu kỹ thuật, anh Thọ còn phải hoàn tất hàng loạt giấy tờ, thủ tục thông quan để đưa cây về Việt Nam. Mất khoảng 35-40 ngày anh Thọ mới đưa được chậu me về vườn nhà mình.
Vì là những gốc cây cổ thụ trong tự nhiên nên quá trình đào và vận chuyển rất tốn kém về cả công sức lẫn tiền bạc
"Trong vòng 2 năm qua tôi đã 2 lần tiến hành uốn nắn, tạo tác để định hình dáng thế cho cây. Mỗi lần như vậy đều cần sự kiên nhẫn và tỉ mỉ, bởi chỉ một động tác sai lệch cũng có thể ảnh hưởng đến toàn bộ dáng vẻ của bonsai. Đến nay, chậu "siêu me" đã dần vào form ổn định, các đường thân – cành – tán lá hòa quyện với nhau một cách hài hòa.
Với những chậu bonsai thuộc hàng quý hiếm như thế này, giá trị không chỉ nằm ở dáng thế độc đáo hay tuổi đời hàng trăm năm, mà còn ở sự phát triển của thân cây qua thời gian. Thân cây càng to, càng bề thế thì giá trị kinh tế và giá trị sưu tầm càng tăng cao", anh Thọ nói thêm.
Gốc me ở Campuchia có nhiều tay cành trong tự nhiên, dáng cổ đẹp mắt, anh cũng định giá khoảng 1,5 tỷ
Trong khu vườn bonsai của anh Thọ còn có một gốc me cổ thụ khác cũng thuộc hàng quý hiếm, được anh định giá khoảng 1,5 tỷ đồng. Gốc me này có nguồn gốc từ Campuchia, sở hữu chiều cao ấn tượng từ 7 đến 8 mét.
Anh Thọ chia sẻ, do cây có chiều cao vượt trội, việc vận chuyển về Việt Nam gặp vô vàn khó khăn. Thách thức lớn nhất chính là phải giữ nguyên vẹn toàn bộ tay cành vốn phát triển tự do ngoài thiên nhiên, bởi chỉ cần một cành gãy hay sứt mẻ thì giá trị nghệ thuật của cây sẽ giảm đi đáng kể. Quá trình vận chuyển vì thế vô cùng tốn kém, đòi hỏi sự tính toán kỹ lưỡng và đội ngũ thực hiện chuyên nghiệp.
Nếu như gốc me anh mua từ Lào mang dáng lùn, đậm, thích hợp đưa vào chậu để tạo tác bonsai theo phong cách truyền thống, thì gốc me Campuchia lại giữ nguyên dáng dấp phóng khoáng như đang mọc ngoài thiên nhiên. Chính vì vậy, nó đặc biệt phù hợp để trồng trong những khuôn viên sân vườn rộng lớn, nơi có không gian thoáng đãng để cây phô diễn trọn vẹn vẻ uy nghi, cổ kính và đầy sức sống.
