“Cuộc cân não” từng centimet trên mặt nước

Nhằm tận dụng tối đa điều kiện thủy văn lý tưởng được đối chiếu kỹ lưỡng từ nhiều tháng trước, đêm 15/10, tại công trường thuộc nhà máy Đại Dũng (cảng Đông Xuyên, Vũng Tàu), chiến dịch hạ thủy xuyên đêm chính thức được kích hoạt. Khu vực cảng hạ thủy được bố trí lực lượng chuyên trách phân luồng, đảm bảo an toàn đường thủy.

Tiếp nhận tổ hợp kết cấu cầu là sà lan chuyên dụng có trọng tải toàn phần hơn 14.000 tấn, chiều dài hơn 100m, rộng 36m và độ mớn nước 6,1m. Trước thời điểm hạ thủy, sà lan đã được đưa vào vị trí, neo giữ chắc chắn và kết nối với cầu cảng thông qua hệ thống cầu dẫn, tạo điều kiện để các module SPMT (thiết bị vận tải hạng nặng chuyên dụng) di chuyển lên boong.

Khoảng 20 giờ 30, đại diện các đơn vị liên quan gồm chủ đầu tư, nhà thầu thi công, đội vận hành thiết bị, đơn vị sà lan và lực lượng an toàn có mặt trong buổi họp kỹ thuật ngắn ngay tại hiện trường. Các bên rà soát lần cuối phương án thi công, trình tự di chuyển, phân công nhiệm vụ và kênh liên lạc.

Đúng 22 giờ, trong không gian sáng rực bởi ánh đèn cao áp, phát lệnh từ tổng chỉ huy vang lên, đánh dấu thời khắc dàn 30 module xe tự hành đa trục SPMT bắt đầu lăn bánh tiến về phía sà lan. Trên lưng dàn xe chuyên dụng có khả năng xoay 360 độ linh hoạt này là tổ hợp kết cấu cầu chính và hệ khung đỡ dài 156m, cao hơn 20m với tổng trọng lượng 3.400 tấn.

Khoảng cách mỗi lần di chuyển rất ngắn để đội kỹ thuật đo cao độ, độ nghiêng và phản ứng của sà lan trước khi tiếp tục. Cách làm chậm và chắc này nhằm bảo đảm tải trọng dồn lên sà lan đều và an toàn.

Thời điểm dàn xe SPMT bắt đầu nhích từng cm lăn bánh lên cầu dẫn cũng là lúc bài toán cân bằng đạt đến mức căng thẳng nhất. Tải trọng hàng ngàn tấn dồn dập đổ về phía trước khiến mũi sà lan chịu lực nén cực lớn và có xu hướng chúi sâu xuống nước. Để kiểm soát tuyệt đối trạng thái cân bằng, hệ thống dằn (ballast) lập tức bước vào chu trình vận hành tự động liên tục. Lúc này, nước tại các két dằn phần mũi được bơm xả ra ngoài để triệt tiêu trọng tải, và một lượng lớn nước lập tức được bơm vào các két ở phía đuôi nhằm tạo ra đối trọng tương ứng. Quá trình "bơm ra – hút vào" nhịp nhàng diễn ra liên tục theo từng mét di chuyển của hệ thống SPMT và sự giám sát sát sao của hàng trăm kỹ sư, công nhân.

Các kỹ sư theo dõi liên tục các thông số cao độ, độ nghiêng và mớn nước, đối chiếu với tính toán thiết kế. Mỗi lần điều chỉnh đều được thông báo qua bộ đàm để các đội trên bờ và dưới sà lan phối hợp nhịp nhàng.

Sau khoảng 4 giờ di chuyển, toàn bộ khung kết cấu tiến vào đúng vị trí tọa độ, hệ thống thủy lực của SPMT bắt đầu hạ xuống, đặt kết cấu tựa lên 50 trụ kê bằng thép và bê tông bố trí sẵn trên boong. Hệ thống kê đỡ này giúp phân bổ tải trọng đồng đều và triệt tiêu khả năng dịch chuyển khi sà lan dao động trên mặt nước.

Đúng 2 giờ 15 phút giờ sáng ngày 16/10, công tác hạ thủy cơ bản hoàn thành. Tiếng vỗ tay vỡ òa của hàng trăm con người giữa đêm tĩnh mịch, đánh dấu một bước tiến đầy tự hào của toàn bộ lực lượng thi công.

Chứng kiến khoảnh khắc toàn bộ hệ SPMT di chuyển trọn vẹn hết lên sà lan, ông Nguyễn Văn Anh – Giám đốc Dự án cầu đi bộ - Công ty Đại Dũng xúc động cho biết: “Chưa bao giờ tôi trải qua những cảm xúc dâng trào như thế này, từ hồi hộp, lo lắng đến bùng nổ. Đại Dũng đã thực hiện nhiều dự án lớn trong và ngoài nước, tuy nhiên riêng dự án này có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, được lãnh đạo chủ đầu tư Nutifood và lãnh đạo Đại Dũng dành rất nhiều tâm huyết, bởi đây là công trình dành tặng cho cộng đồng, đánh dấu một bước chuyển mình lớn trong những kết cấu hạ tầng của TP.Hồ Chí Minh.

Những ngày qua, toàn thể anh em Đại Dũng gần như đã sống và chiến đấu ngày đêm cùng dự án, dồn hết tâm sức để đạt được mục tiêu và giữ trọn lời hứa với chủ đầu tư, cũng như sự mong chờ, háo hức của người dân cho 1 công trình mang tính biểu tượng của TP.HCM.

Trước ngày hôm nay, chúng tôi đã trải qua quá trình thử tải, theo dõi, quan trắc, đánh giá cực kỳ kỹ lưỡng vì vậy tôi rất tự tin vào phương án hạ thủy. Tuy nhiên, thời khắc khiến tôi lo lắng nhất chính là khi những bánh xe SPMT đầu tiên lăn lên sà lan. Với áp lực lớn tác động lên cầu cảng và sà lan, cùng phản lực của nước, đòi hỏi mọi tính toán phải thật chính xác để bảo đảm sự cân bằng. Vượt qua được thời điểm đó, nhìn hệ thống SPMT từng bước di chuyển, đưa toàn bộ kết cấu cầu lên sà lan an toàn, tôi thực sự xúc động. Đó không chỉ là niềm vui khi một công đoạn quan trọng hoàn thành, mà còn là cảm xúc tự hào về nỗ lực, sự đoàn kết của tập thể Đại Dũng và tất cả các đơn vị tham gia đã cùng nhau làm nên thành quả hôm nay.”

Trong khoảng 48 giờ tiếp theo, đội ngũ kỹ thuật sẽ tiến hành kéo căng các cụm cáp neo liên kết hệ khung đỡ với các móc cố định trên boong sà lan, bảo đảm kết cấu được giữ ổn định trong quá trình vận chuyển.

Sau khi hoàn tất công tác chằng buộc, đơn vị thi công và tư vấn giám sát sẽ phối hợp kiểm tra, xác nhận toàn bộ hệ thống neo giữ đáp ứng yêu cầu kỹ thuật và phương án hành trình lai dắt. Trên cơ sở đó, Cảng vụ TP.HCM tiến hành nghiệm thu và cấp phép, hoàn tất các thủ tục cần thiết trước khi sà lan bắt đầu hành trình.

Hải trình 124 km đưa “lá dừa nước” về bến trung tâm

Ngay sau khi hạ thủy, đội ngũ kỹ sư tiếp tục chằng buộc hệ thống cáp neo kiên cố để cố định khối thép, sẵn sàng cho hải trình dài 124 km vượt biển và luồng sông lớn. Theo kế hoạch, sáng 18/10, đoàn lai dắt sẽ chính thức nhổ neo tại cảng Đông Xuyên, mở đầu hải trình 124 km đường thủy tiến về lòng TP.HCM. Một tàu kéo công suất lớn đảm nhiệm lực kéo chính, hai tàu lai dắt hoạt động áp mạn điều chỉnh hướng đi, cùng một tàu kéo dự phòng túc trực suốt hành trình. Toàn bộ phương tiện lưu thông trên tuyến luồng đều phải tuân thủ hướng dẫn giữ khoảng cách an toàn tối thiểu 5 km, hạn chế nguy cơ ảnh hưởng tới đoàn lai dắt.

Đây là một chiến dịch điều phối quy mô lớn đòi hỏi sự hiệp đồng chặt chẽ giữa đơn vị thi công và nhiều cơ quan chức năng liên quan như: Sở Giao thông Vận tải TP.HCM, Cảng vụ TP.HCM, Lực lượng Hoa tiêu, Bộ đội Biên phòng cùng Cảnh sát Giao thông đường thủy, đường bộ. Hải trình đưa khối kết cấu 3.400 tấn sẽ đi qua vịnh Ghềnh Rái, men theo các tuyến sông Dinh, Thị Vải, Lòng Tàu, Nhà Bè rồi tiến vào sông Sài Gòn. Nhằm đảm bảo an toàn tuyệt đối, đoàn sà lan chỉ di chuyển vào ban ngày và dừng neo đậu kiên cố tại một điểm vào ban đêm.

Dự kiến chiều 19/10, sà lan sẽ về đến khu vực neo đậu phía bờ Thủ Thiêm, chờ triển khai công tác hợp long theo kế hoạch vào ngày 21/10. Trước đó Sở Xây dựng TP.HCM thông báo hạn chế lưu thông đường thủy nội địa phục vụ thi công gói thầu xây lắp số 2, thuộc dự án xây dựng cầu đi bộ qua sông Sài Gòn. Việc cấm luồng tạm thời diễn ra ngày 19/10 và từ 2 giờ đến 18 giờ trong hai ngày 21, 22/10.

Khi tiến hành hợp long, sà lan sẽ được xoay ngang và kéo vào vị trí giữa hai mố trụ TC01, TC02, đưa khung vòm cầu chính vào đúng vị trí để kết nối với các mố trụ theo phương án kỹ thuật đã được tính toán.

Để sẵn sàng cho cột mốc quan trọng này, đội ngũ chuyên gia đã dành nhiều tháng nghiên cứu, theo dõi các dữ liệu thủy văn và diễn biến dòng chảy trên sông Sài Gòn. Theo đánh giá chuyên môn, điều kiện thủy văn có ý nghĩa quyết định đối với công tác hợp long. Đơn vị thi công phải chọn được thời điểm “nước đứng”, khi mực nước tương đối ổn định trong khoảng thời gian 3 tiếng, đủ để hoàn thành các thao tác nối kết cấu cầu và rút sà lan, hệ khung đỡ. Nếu mực nước thay đổi quá nhanh, thời gian thi công có thể bị thu hẹp, ảnh hưởng đến quá trình lắp đặt. Sự chuẩn bị kỹ lưỡng này là một trong những cơ sở quan trọng để chủ động cho công tác hợp long.

Sau hơn 1 năm thi công với nhiều công đoạn kỹ thuật phức tạp, cây cầu đi bộ đang tiến gần về đích. Mỗi bước tiến của công trình đánh dấu những nỗ lực của Nutifood và các nhà thầu trong việc tạo nên một kiến trúc điểm nhấn bên dòng sông thân thuộc của thành phố.

Biểu tượng mới bên sông Sài Gòn, kết nối tương lai thành phố

Lấy cảm hứng từ hình ảnh lá dừa nước gắn liền với vùng đất Nam Bộ, cây cầu được kỳ vọng trở thành một điểm nhấn kiến trúc mới của TP.HCM, nơi người dân và du khách có thể dạo bước, ngắm nhìn sông Sài Gòn và trải nghiệm thành phố từ một góc nhìn khác.

Công trình do Nutifood tài trợ là món quà doanh nghiệp dành tặng người tiêu dùng như một lời tri ân cho sự tin yêu và đồng hành trong suốt hành trình phát triển. Khi hoàn thành, cây cầu không chỉ kết nối hai bờ sông mà còn góp thêm một không gian công cộng, một điểm hẹn mới cho người dân và du khách giữa lòng thành phố. Công trình không chỉ giải quyết bài toán giao thông đi bộ kết nối phố đi bộ Nguyễn Huệ, công viên Bến Bạch Đằng với Khu đô thị mới Thủ Thiêm, mà còn mở ra một không gian sinh hoạt công cộng đẳng cấp. Mặt cầu sẽ được bố trí làn cho người đi bộ, đường dạo ngắm cảnh, lối tiếp cận cho người khuyết tật, xe đạp… Khi nhịp vòm chính được khóa lại giữa đôi bờ sông Sài Gòn trong những ngày tới, TP.HCM sẽ đón nhận thêm một biểu tượng kiến trúc mới – nơi người dân và du khách cùng dạo bước, chiêm ngưỡng nhịp sống năng động của thành phố từ góc nhìn lộng gió giữa dòng sông.