Trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo (AI) đang từng bước làm thay đổi thế giới, con người ngày càng ứng dụng rộng rãi các công nghệ AI trong nhiều lĩnh vực của đời sống, kéo theo cả những tác động tích cực lẫn tiêu cực.
Mệt mỏi, kiệt sức... vì AI
Trong khi một số người tin rằng, AI giúp con người học tập, làm việc, nghiên cứu... hiệu quả hơn, giảm áp lực, thậm chí giúp họ có thêm thời gian nghỉ ngơi. Ngay cả nhiều công ty thông báo tuyển nhân viên cũng đều cần các ứng viên biết AI để có thể tối ưu hóa quy trình làm việc, hiệu quả lao động.
Tuy nhiên, một nghiên cứu mới công bố trên tạp chí Harvard Business Review cho thấy trên thực tế, việc sử dụng AI có thể không hoàn toàn mang lại lợi ích cho người dùng, thậm chí khiến họ mệt mỏi, kiệt sức, thậm chí gặp một số vấn đề sức khỏe.
Cụ thể, các nhà khoa học thuộc trường University of California Berkeley gần đây đã công bố kết quả nghiên cứu thực hiện trong 8 tháng tại một công ty công nghệ có khoảng 200 nhân viên. Thông qua hơn 40 cuộc phỏng vấn chuyên sâu, nhóm nghiên cứu nhận thấy việc sử dụng AI của các nhân viên không khiến họ bị yêu cầu chỉ tiêu công việc tăng thêm. Thế nhưng, khi các công cụ AI giúp xử lý công việc nhanh hơn, nhiều người lao động chủ động làm thêm việc.
Theo nhóm nghiên cứu, danh sách công việc của các nhân viên liên tục mở rộng, lấn sang cả thời gian nghỉ trưa và buổi tối. Một kỹ sư tham gia khảo sát cho biết nhiều nhân viên từng kỳ vọng AI sẽ giúp làm việc hiệu quả hơn, giảm thời gian làm việc nhưng cuối cùng thời gian cho công việc lại tăng thêm.
Một số nghiên cứu khác của các chuyên gia cũng đưa ra kết quả tương tự. Các khảo sát, phỏng vấn... người lao động được thực hiện năm 2025 cho thấy các lập trình viên giàu kinh nghiệm khi sử dụng công cụ AI mất nhiều thời gian hơn 19% để hoàn thành nhiệm vụ mặc dù họ tin rằng bản thân làm việc nhanh hơn.
Hầu hết các chuyên gia đều cho rằng AI có thể hỗ trợ người lao động hoàn thành nhiều nhiệm vụ hơn trong thời gian ngắn hơn. Tuy nhiên, điều này cũng làm gia tăng nguy cơ mệt mỏi và kiệt sức, đặc biệt khi các công ty ngày càng đặt kỳ vọng cao hơn về tốc độ làm việc và khả năng phản hồi của nhân viên.
Thận trọng khi sử dụng AI
Nhiều chuyên gia khuyến cáo người lao động ở mọi ngành nghề cần cẩn trọng khi sử dụng AI, tránh "lợi bất cập hại". Họ khuyên mọi người chỉ coi AI như một công cụ hỗ trợ làm việc, tránh ảnh hưởng tới việc ra quyết định cũng như sức khỏe.
“Hãy nghĩ đến AI như công cụ hỗ trợ quy trình làm việc của bạn”, Maria Flynn, Giám đốc Điều hành tổ chức phi lợi nhuận Jobs for the Future, cho biết.
Theo bà Maria, AI có thể hỗ trợ chúng ta nhiều điều trong học tập và làm việc nhưng không thể thay thế con người hoàn toàn. Chúng ta cũng không thể tin tưởng hoàn toàn vào AI, cần kiểm tra tính chính xác bởi không phải lúc nào các công cụ AI cũng cho ra kết quả đúng khi chúng ta viết lệnh.
Một số chuyên gia khuyên con người nên thận trọng khi sử dụng AI vì công cụ này có thể gián tiếp gây hại cho sức khỏe thông qua các yếu tố xã hội kiểm soát và thao túng. Khi AI được sử dụng rộng rãi và yêu cầu cho công việc ngày càng cao, nhiều người sẽ có thể suy giảm sức khỏe thể chất và tinh thần. Do đó, mỗi người hãy sử dụng AI một cách hợp lý để tránh bị ảnh hưởng tiêu cực đến công việc cũng như cuộc sống cá nhân.