Đau thắt lưng không ngờ sỏi lớn phức tạp chiếm thận

Các bác sĩ Khoa Ngoại thận – Tiết niệu, Bệnh viện Việt Nam – Thụy Điển Uông Bí vừa phẫu thuật thành công lấy sỏi thận, sỏi san hô cho một người bệnh, giúp loại bỏ hoàn toàn khối sỏi lớn, phức tạp, bảo tồn tối đa chức năng thận và đảm bảo an toàn cho người bệnh.

Theo các bác sĩ, sỏi san hô là dạng sỏi nguy hiểm, phát triển lan rộng trong bể thận và các đài thận, có thể gây tắc nghẽn đường tiết niệu, nhiễm trùng kéo dài, suy giảm chức năng thận nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời.

Người bệnh nữ N.T. T. 55 tuổi (Bạch Đằng, Hải Phòng) nhập viện do đau quặn bụng vùng mạn sườn trái, đau xiên ra sau lưng.

Sau khi thăm khám, thực hiện các xét nghiệm cận lâm sàng và hội chẩn chuyên môn, các bác sĩ đã chẩn đoán sỏi thận trái lớn, sỏi san hô, giãn đài bể thận... Người bệnh được chỉ định phẫu thuật lấy khối sỏi.

Ca mổ được tiến hành trong gần 2 giờ, với việc làm chủ kỹ thuật hiện đại các bác sĩ lấy sạch sỏi và rút ngắn thời gian hồi phục cho người bệnh. Khối sỏi san hô được lấy ra ngoài an toàn, chức năng thận được bảo tồn.

Sau phẫu thuật, tình trạng sức khỏe người bệnh ổn định, ăn uống và sinh hoạt dần trở lại bình thường. Người bệnh tiếp tục được theo dõi, chăm sóc hậu phẫu và tư vấn chế độ ăn uống, sinh hoạt khoa học nhằm phòng ngừa nguy cơ tái phát sỏi thận.

BSCKII. Đào Hồng Tuyến, Trưởng khoa Ngoại thận - tiết niệu khuyến cáo người dân khi có các dấu hiệu như đau vùng thắt lưng, tiểu buốt, tiểu rắt, tiểu máu hoặc sốt kéo dài cần đến cơ sở y tế để được thăm khám sớm, tránh để bệnh tiến triển nặng gây biến chứng nguy hiểm.

Bất kỳ ai cũng có nguy cơ mắc sỏi san hô

BSCKI Phạm Cao Tháp, khoa Tiết niệu, Trung tâm Tiết niệu – Thận học – Nam khoa, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh cho biết, sỏi hình thành khi các khoáng chất như canxi và phosphate kết tinh bên trong thận và dính vào nhau. Ước tính có khoảng 10% – 15% các trường hợp mắc sỏi tiết niệu là sỏi san hô.

Sỏi san hô là sỏi thận kích thước lớn có thể lấp đầy bể thận và ít nhất có 1 nhánh ở đài thận, được cấu tạo chủ yếu từ magie amoni phosphate. Sỏi san hô thường được gọi là sỏi nhiễm trùng vì sự hình thành của sỏi có liên quan trực tiếp đến nhiễm trùng đường tiết niệu (UTI), cụ thể là do vi khuẩn gây ra.

Nguyên nhân chính hình thành sỏi san hô là nhiễm trùng đường tiết niệu. Những vi khuẩn đường tiết niệu như: Proteus, Klebsiella, Pseudomonas tạo ra enzyme urease, phá vỡ urê trong nước tiểu thành amoniac và carbon dioxide.

Quá trình này làm tăng độ pH của nước tiểu, tạo môi trường kiềm hơn. Trong môi trường kiềm này, magie, amoni và phosphate dễ dàng kết hợp để tạo thành các tinh thể struvite, sau đó tổng hợp lại để tạo ra sỏi san hô.

Sỏi san hô là sỏi thận kích thước lớn, lấp đầy bể thận hoặc ít nhất có 1 nhánh ở đài thận, được cấu tạo chủ yếu từ magie amoni phosphate.

Triệu chứng của sỏi san hô cũng tương tự như các loại sỏi tiết niệu khác, gồm: Đau ở hông và lưng; Sốt; Đi tiểu thường xuyên hơn (tiểu rắt, tiểu lắt nhắt, tiểu nhiều lần…); Đau khi đi tiểu; Máu trong nước tiểu.

Bất kỳ ai cũng có nguy cơ mắc sỏi san hô, đặc biệt là những người bị nhiễm trùng đường tiết niệu tái phát hoặc mạn tính, cụ thể là những trường hợp mắc UTI có nguyên nhân do vi khuẩn như Proteus, Klebsiella, Pseudomonas… Các vi khuẩn này sản xuất urease và tạo ra một môi trường kiềm trong nước tiểu, tạo điều kiện cho sự hình thành sỏi.

Một số người khác có nguy cơ cao hơn gồm: Phụ nữ dễ bị nhiễm trùng đường tiết niệu hơn nam giới do sự khác biệt về mặt giải phẫu (niệu đạo ngắn hơn); Người có bất kỳ tình trạng nào gây ứ đọng nước tiểu hoặc bàng quang không làm rỗng hoàn toàn (ví dụ: bí tiểu mạn tính do phì đại tuyến tiền liệt, hẹp niệu đạo, bàng quang thần kinh…) đều làm tăng nguy cơ nhiễm trùng.

Người bệnh phải đặt stent niệu quản trong thời gian dài có thể đưa vi khuẩn vào và tạo ổ nhiễm trùng.

Các tình trạng ảnh hưởng đến khả năng kiểm soát bàng quang có thể dẫn đến tình trạng làm rỗng bàng quang kém và nhiễm trùng đường tiết niệu tái phát.

Các bất thường bẩm sinh về giải phẫu đường tiết niệu khiến người bệnh dễ bị UTI hơn như hẹp niệu quản; Bệnh tiểu đường.

Vị trí thường gặp của sỏi san hô là ở thận, đặc biệt là trong khu vực đài – bể thận. Vị trí này thường xuyên có nước tiểu nên có khả năng phát triển sỏi nhanh chóng.

Điều trị sỏi san hô không chỉ liên quan đến việc loại bỏ sỏi mà còn loại bỏ nhiễm trùng, vi khuẩn tiềm ẩn gây ra sỏi. Thất bại trong việc điều trị nhiễm trùng thường sẽ dẫn đến tái phát sỏi san hô trong tương lai. Biện pháp phòng ngừa sỏi san hô tái phát