PGS.TS Nguyễn Lân Hiếu nói về tin lan truyền "ho cứu đột quỵ"

Nghiệm pháp ho hoàn toàn có thể thực hiện được khi thấy mình không tỉnh táo, cảm nhận nhịp tim không đều hoặc trong các trường hợp bị hóc dị vật. Không cố ép người đang có dấu hiệu nguy hiểm đến tính mạng phải ho.

Mấy ngày nay trên mạng xã hội lan truyền câu chuyện về một biện pháp đơn giản nhưng tác dụng thần kỳ cứu sống bệnh nhân đó là "đứng lên và ho thật mạnh sẽ bắn bay được cục máu đông gây tắc nghẽn mạch".
PGS.TS Nguyễn Lân Hiếu, Giám đốc Bệnh viện Đại học Y Hà Nội đã có bài viết về vấn đề này:
"Tôi thật sự cũng không chú ý vì nghĩ chắc chỉ là một câu chuyện vui nhưng đến khi người anh thân thiết nhắn tin hỏi thực hư, thậm chí Gs Can Ngo còn chia sẻ trên trang cá nhân, mới thấy mình cần lên tiếng. Một thủ thuật đơn giản mà cứu sống bệnh nhân chắc chắn sẽ được giới y khoa quan tâm, đặc biệt là chuyên ngành tim mạch.
Thật ra nghiệm pháp gây ho đã được tôi sử dụng từ rất lâu, khi bắt đầu bước chân vào ngành tim mạch can thiệp. Đó là trong các trường hợp bệnh nhân nằm trên bàn chụp mạch vành xuất hiện nhịp tim bị chậm, huyết áp thấp gây thiếu máu lên não.
Lúc này chúng tôi thường bảo bệnh nhân ho lên vài tiếng với mục đích tăng cường lượng máu về tim vì áp lực trong lồng ngực tăng lên và có thể giúp bệnh nhân duy trì ý thức trong vài giây. Đã có nghiên cứu thực nghiệm trên tình nguyện viên khỏe mạnh ho có thể giúp tăng lượng máu về tim lên đến 700ml.
Vậy nhưng y học là môn khoa học thực chứng nên các nghiên cứu trên diện rộng không cho thấy hiệu quả "thần tiên" của liệu pháp ho. Khái niệm hồi sức tim phổi bằng ho (CPR cough) không được khuyến cáo sử dụng thường quy khi cấp cứu ngừng tuần hoàn.
PGS.TS Nguyen Lan Hieu noi ve tin lan truyen
PGS.TS Nguyễn Lân Hiếu lên tiếng về tin lan truyền ho cứu đột quỵ? 
Hiệp hội tim mạch Hoa kỳ (AHA) đã chính thức đưa ra quan điểm của mình.
Hiệp hội Tim mạch Hoa Kỳ không xác nhận "CPR ho" - một thủ thuật được công bố rộng rãi trên internet. Trong trường hợp loạn nhịp tim đột ngột (nhịp tim bất thường), phản ứng ho mạnh và liên tục giúp duy trì đủ lưu lượng máu đến não để duy trì tỉnh táo trong vài giây cho đến khi loạn nhịp tim được điều trị. Điều này đã bị dán nhãn sai là "CPR ho", mặc dù nó không phải là một hình thức hồi sức tim phổi (CPR).
"CPR ho" không nên được dạy trong các khóa học CPR của người cứu hộ không chuyên vì nó thường không hữu ích bên ngoài bệnh viện. Trong hầu hết các khóa học CPR tình trạng không phản ứng của người bệnh báo hiệu tình trạng khẩn cấp. Nạn nhân không phản ứng không thể thực hiện "CPR ho". Chính vì vậy nếu loay hoay cố bắt bệnh nhân ho sẽ làm chậm thời gian vàng của hồi sức tim phổi.
Có những tình huống nào mà "CPR ho" là phù hợp không? "CPR ho" có thể là biện pháp tạm thời trong các bối cảnh như phòng thông tim can thiệp (Cathlab), khi bệnh nhân tỉnh táo và được theo dõi liên tục bằng máy monitoring ghi điện tâm đồ.
Điều dưỡng hoặc bác sĩ có thể hướng dẫn bệnh nhân ho mạnh khi phát hiện rối loạn nhịp tim đột ngột (đa phần là nhịp chậm). Nhưng vì nó không hiệu quả với tất cả bệnh nhân nên không nên trì hoãn việc điều trị bằng các biện pháp khác (dùng thuốc, sốc điện chuyển nhịp, phá rung...).
Khuyến nghị của AHA vẫn là nhận biết sớm các dấu hiệu cảnh báo của ngừng tim phổi – mất phản ứng đột ngột và không thở bình thường – sau đó gọi cấp cứu và bắt đầu CPR.
Còn với nghiệm pháp ho, lời khuyên của tôi là hoàn toàn có thể thực hiện được khi thấy mình không tỉnh táo, cảm nhận nhịp tim không đều hoặc trong các trường hợp bị hóc dị vật. Tuy nhiên cũng không thần thánh hoá, không cố ép người đang có dấu hiệu nguy hiểm đến tính mạng phải ho cho bằng được.
Điều cấp thiết nhất đó là cần phổ cập cấp cứu hồi sức tim phổi (CPR) một cách chuẩn mực.
PGS.TS Nguyễn Lân Hiếu (Giám đốc Bệnh viện Đại học Y Hà Nội)

Cách phòng ngừa đột quỵ ở người cao tuổi khi trời lạnh

Đột quỵ hay xảy ra ở những người cao tuổi có bệnh nền như tăng huyết áp, suy tim, đái tháo đường type 2, từng bị đột quỵ, rối loạn chuyển hóa lipid...

Khi trời lạnh làm tăng tiết catecholamin trong máu khiến mạch máu co lại. Từ đó làm tăng áp lực trong lòng mạch dẫn đến tăng huyết áp và tăng nhịp tim. Đồng thời thay đổi nồng độ 1 số thành phần đông máu như: tăng số lượng tiểu cầu, tăng hồng cầu và tăng độ nhớt của máu... khiến tăng tình trạng đông máu, dễ hình thành cục máu đông hơn và các cục máu đông sẽ bít tắc lòng mạch gây ra đột quỵ não, đột quỵ tim như nhồi máu cơ tim.

Chuyên gia cảnh báo về đột quỵ ở người trẻ

Trước đây, đột quỵ thường được xem là bệnh của người lớn tuổi, nhưng hiện nay, tỷ lệ người trẻ mắc đột quỵ đang gia tăng một cách đáng báo động.

Liên tiếp nhiều ca đột quỵ

Gắp thành công hạt hồng xiêm ra khỏi phế quản cụ ông 85 tuổi

Bệnh viện Bắc Thăng Long (Hà Nội) đã phẫu thuật gắp thành công dị vật là hạt hồng xiêm ra khỏi phế quản gốc trái cho bệnh nhân 85 tuổi.

Bệnh nhân bị ho kéo dài 3 tháng nay, đã đi khám chữa rất nhiều nơi không khỏi. Chụp CT ở phòng khám tư thấy có khối ở phế quản gốc trái, được chỉ định nội soi phế quản ống mềm… bệnh nhân được người nhà đưa đến Bệnh viện Bắc Thăng Long cấp cứu.

Gap thanh cong hat hong xiem ra khoi phe quan cu ong 85 tuoi
 Dị vật được gắp ra thành công (Ảnh BV Bắc Thăng Long).

Khi nhập viện, bệnh nhân được hội chẩn bởi các bác sĩ chuyên khoa hô hấp, chẩn đoán hình ảnh và tiến hành nội soi phát hiện có dịch nhầy bao phủ xung quanh, làm xây xước niêm mạc phế quản và gây tắc nghẽn gần hoàn toàn phế quản gốc trái. Khi đưa ống soi mềm vào phế quản gốc trái phát hiện có dị vật là hạt hồng xiêm. Khai thác tiền sử thì bệnh nhân không nhớ mình bị hóc hạt hồng xiêm từ bao giờ.

Kíp nội soi đã dùng dụng cụ chuyên dụng tiến hành gắp dị vật. Thủ thuật khá khó khăn do hạt hồng xiêm nhẵn, lại có dịch nhầy bao phủ thời gian dài nên rất trơn, khó gắp. Sau gần 30 phút với sự nỗ lực của kíp nội soi, đã gắp thành công hạt hồng xiêm ra khỏi phế quản bệnh nhân, hút hết dịch nhầy, soi kiểm tra đánh giá lại thấy đường thở đã thông thoáng.

Triệu chứng thường hay thấy nhất khi gặp phải dị vật trong họng là đang ăn, uống hoặc chơi thì đột nhiên ho sặc sụa, thở rít, chảy nước mắt, mặt đỏ. Ngoài ra, còn thấy khó thở dữ dội, mặt và môi tím tái, có thể ngừng thở, bất tỉnh.

Những dị vật này thường gây tắc nghẽn đường thở đối với bệnh nhân bị mắc dị vật trong họng không gây tắc nghẽn đường thở hoặc tắc nghẽn đường thở không hoàn toàn thường có tiền sử bị nghẹn, nuốt đau, khó nuốt hoặc khó nói. Dị vật trong họng cũng nên nghi ngờ gặp phải ở những người có triệu chứng như ho, thở rít hoặc khàn tiếng mà không rõ nguyên nhân.

Theo các bác sĩ, dị vật thường bị bỏ quên, bỏ sót ở người lớn tuổi, nếu để lâu ngày sẽ gây ra đông đặc phổi, xẹp phổi, thậm chí là áp xe phổi, dẫn tới vỡ màng phổi, màng tim, gây ra những biến chứng lâu dài hoặc bị nhiễm khuẩn huyết.

Các y, bác sĩ cho biết, khi có dấu hiệu bị hóc dị vật, người tím tái, khó thở cần đứng phía sau, đỡ bệnh nhân đứng thẳng, mặt hướng về phía trước, 2 tay ôm bụng sát trên xương ức của nạn nhân, dùng cả thân người mình giật mạnh từ trước ra sau và từ dưới lên trên; hoặc bị viêm phổi tái đi tái lại cần đến ngay các cơ sở y tế để thăm khám và điều trị kịp thời.

Đọc nhiều nhất

Tin mới