Tập đoàn công nghiệp quốc phòng nhà nước Nga Rostec cho biết đã bàn giao và đưa vào trực chiến các hệ thống chống máy bay không người lái (UAV) tầm ngắn Zubr, nhằm tăng cường bảo vệ cơ sở hạ tầng trọng yếu trước các mối đe dọa trên không ngày càng gia tăng.
Theo Rostec, các hệ thống Zubr mới được phát triển bởi Tập đoàn High Precision Systems - một đơn vị trực thuộc Rostec - và hiện đã bắt đầu đảm nhiệm nhiệm vụ tác chiến tại các khu vực nhạy cảm. Mục tiêu chính của Zubr là bảo vệ “vùng cận mục tiêu”, nơi các UAV trinh sát và đạn bay lảng vảng có thể gây thiệt hại nghiêm trọng cho cơ sở quân sự, công nghiệp và hạ tầng chiến lược.
Điểm nổi bật của Zubr là khả năng hoạt động gần như tự động. Hệ thống được trang bị radar riêng, có thể phát hiện và theo dõi cả các mục tiêu bay nhỏ, tín hiệu thấp như UAV cỡ nhỏ hoặc đạn bay lảng vảng. Sau khi phát hiện, radar duy trì bám sát mục tiêu liên tục, cho phép hệ thống phản ứng nhanh với sự can thiệp tối thiểu từ người vận hành.
Ông Bekhan Ozdoev, Giám đốc công nghiệp phụ trách cụm vũ khí của Rostec, cho biết hệ thống có thể tự động phát hiện UAV và đưa mục tiêu vào chế độ theo dõi. “Người điều khiển chỉ cần đưa ra quyết định và ra lệnh khai hỏa. Trong quá trình thử nghiệm, Zubr cho thấy hiệu quả cao đối với các mục tiêu nhỏ và có tốc độ lớn,” ông nhấn mạnh.
Về cấu hình, một tổ hợp Zubr bao gồm bốn mô-đun chiến đấu, một sở chỉ huy trung tâm và một radar, tạo thành một đơn vị phòng không khép kín. Rostec cho biết các hệ thống này đã bắt đầu thực hiện nhiệm vụ trực chiến liên tục, song không công bố cụ thể địa điểm triển khai hay đơn vị tiếp nhận.
Khác với các hệ thống phòng không tầm xa hoặc tầm trung, Zubr được thiết kế theo triết lý phòng thủ điểm. Điều này có nghĩa hệ thống không nhằm đánh chặn mục tiêu ở khoảng cách xa, mà tập trung bảo vệ trực tiếp các mục tiêu giá trị cao trong phạm vi gần. Cách tiếp cận này đặc biệt phù hợp trong bối cảnh các cuộc tấn công bằng UAV giá rẻ, số lượng lớn đang trở thành thách thức phổ biến đối với nhiều quốc gia.
Giới phân tích cho rằng việc Nga đẩy mạnh triển khai các hệ thống như Zubr phản ánh sự thay đổi trong tư duy phòng không hiện đại, khi các mối đe dọa phi đối xứng từ UAV và đạn bay lảng vảng ngày càng chiếm ưu thế. Thay vì chỉ dựa vào các hệ thống phòng không chiến lược đắt tiền, phòng thủ điểm với mức độ tự động hóa cao được xem là giải pháp hiệu quả và kinh tế hơn để bảo vệ cơ sở hạ tầng trọng yếu.
Sự bùng nổ của UAV giá rẻ và đạn bay lảng vảng đã làm thay đổi căn bản môi trường tác chiến hiện đại. Các mục tiêu giá trị cao như căn cứ quân sự, nhà máy, kho hậu cần hay hạ tầng năng lượng ngày càng dễ bị tấn công từ cự ly gần, với chi phí thấp nhưng hiệu quả cao. Trong bối cảnh đó, phòng thủ điểm chống UAV trở nên đặc biệt quan trọng vì cho phép phản ứng nhanh, chi phí thấp hơn so với phòng không tầm xa và giảm gánh nặng cho kíp vận hành nhờ tự động hóa. Đây được xem là lớp lá chắn thiết yếu bảo vệ “mắt xích then chốt” của chiến trường hiện đại.
