Kinh nghiệm xử lý vấn nạn tin giả trong hoạt động báo chí truyền thông
Ngày 3/11, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) tổ chức Hội thảo “Kinh nghiệm xử lý vấn nạn tin giả trong hoạt động báo chí và truyền thông”.
Hiểu Lam
Phát biểu khai mạc, bà Phạm Thị Bích Hồng, Phó Trưởng ban Truyền thông và Phổ biến Kiến thức (VUSTA) cho biết, để bảo đảm thực hiện được tốt các vai trò, trách nhiệm, tôn chỉ mục đích của cơ quan báo chí, bên cạnh những thuận lợi, thành tựu đã đạt được trong nhiều năm qua, các cơ quan báo chí và người làm báo đang và sẽ phải đối diện với không ít thách thức về việc thu thập thông tin, kiểm chứng nguồn tin, kiểm soát thông tin trong thời đại bùng nổ thông tin và sự phát triển vượt bậc của mạng xã hội như hiện nay, nhất là vấn nạn tin giả, tin đồn thất thiệt, tin sai sự thật mà nhiều phương tiện truyền thông đã nêu lên trong thời gian gần đây.
Bà Phạm Thị Bích Hồng, Phó Trưởng ban Truyền thông và Phổ biến Kiến thức phát biểu khai mạc.
Điều này không chỉ ảnh hưởng đến uy tín của cơ quan báo chí, cơ quan chủ quản báo chí mà còn ảnh hưởng nặng nề đến từng cá nhân, doanh nghiệp, cơ quan, tổ chức. Thậm chí có thể gây tác động tiêu cực đến xã hội, nền kinh tế và cả một thể chế.
“Tại Hội thảo hôm nay, Ban tổ chức mong muốn các đại biểu thảo luận, chia sẻ về thực trạng vấn nạn tin giả, có những loại tin giả nào; nguyên nhân xuất hiện tin giả; tin giả có ảnh hưởng như thế nào trong hoạt động báo chí...Từ đó đưa ra những đề xuất, kiến nghị để xử lý vấn nạn tin giả” – bà Phạm Thị Bích Hồng nói.
Tham gia thảo luận, nhà báo Đặng Mạnh Hùng, Phó Tổng Biên tập Báo Tri thức và Cuộc sống cho rằng, trong giới báo chí truyền thông đã xuất hiện tình trạng “Đại dịch Fake News”. Tin giả trong báo chí rất hiếm nhưng với mạng xã hội và các nền tảng truyền thông thì tin giả thực sự đã “bùng nổ” khiến dư luận khuynh đảo, để lại hậu quả nhãn tiền.
Nhà báo Đặng Mạnh Hùng.
“Vì sao lại có tin giả?. Theo nghiên cứu Quốc tế, có 66% người lên mạng xã hội sẵn sàng là nạn nhân của tin giả. Việc tin giả xuất hiện là do một cá nhân, tổ chức nào đó thể hiện ý muốn chứng tỏ việc thạo tin, thông tin gì cũng biết, cũng nhanh và luôn cầm đèn chạy trước ô tô trong khi chưa có sự xác minh. Tin giả xuất hiện vì mục đích thương mại, kiếm tiền. Thậm chí, giờ đây tin giả đã là công cụ cho mục đích chính trị, chống phá” – nhà báo Đặng Mạnh Hùng nói và thừa nhận việc xử lý triệt để tin giả là không thể khi các nền tảng mạng xã hội vẫn đang phát triển, buộc chúng ta phải tìm cách chung sống cùng nhưng phải ứng xử thế nào cho hiệu quả nhất.
“Hiện nay chế tài xử phạt tin giả, tin sai sự thật chưa đủ sức răn đe. Cơ quan chức năng cần nghiên cứu và có hình thức xử lý mạnh tay hơn nữa đối với tin giả, không đúng sự thật. Báo chí cũng cần phải nâng cao nghiệp vụ trong việc kiểm chứng từ nhiều nguồn khác nhau, không chạy theo và dựa dẫm vào thông tin mạng xã hội; Giàng buộc trách nhiệm, đạo đức của người làm báo gắn với trách nhiệm thu thập thông tin; Độc giả cần phải tỉnh táo chọn lọc thông tin, tiếp nhận thông tin từ các cơ quan báo chí chính thống thay vì mạng xã hội không được kiểm chứng...” - Phó Tổng Biên tập Báo Tri thức và Cuộc sống nêu quan điểm.
Ông Lê Công Lương.
Ông Lê Công Lương, Phó Tổng Thư ký kiêm Chánh Văn phòng VUSTA cũng báo động: “Hiện tay tin giả đã lan sang cả yếu tố chính trị với mục đích triệt hạ. Thực tế, tin giả nhưng đã để lại hậu quả thật”.
Theo ông Lê Công Lương, để chống tin giả cần phải nâng cao đạo đức nghề nghiệp, trách nhiệm của đội ngũ nhà báo; Phát huy hơn nữa vai trò của các cơ quan báo chí vì đây là yêu cầu quan trọng trong việc sàng lọc thông tin, thẩm định và phản bác lại ti giả trên truyền thông xã hội.
Ngoài ra, các nhà chuyên môn, các nhà quản lý cũng cần phải nâng cao vai trò định hướng thông tin, nhận diện tin giả và có những biện pháp ứng phó, “thanh tẩy” tin giả.
Nói về “vắc xin đặc trị tin giả”, ông Nguyễn Văn Cảm, Phó Tổng Biên tập Tạp chí Khoa học Kỹ thuật Thú Y (Hội Thú y Việt Nam) cho biết, cần tăng cường hơn nữa công tác tuyên truyền pháp luật, phổ biến rộng rãi đến mọi người dân những văn bản quy phạm liên quan đến các hành vi tung tin giả; tác hại, hậu quả của việc phát tán tin giả, chia sẻ thông tin sai sự thật...Qua đó góp phần thay đổi nhận thức của cộng đồng trong sử dụng mạng xã hội.
Ông Nguyễn Văn Cảm, Phó Tổng Biên tập Tạp chí Khoa học Kỹ thuật Thú y.
“Nhà báo không chỉ đưa tin đúng mà còn có nghĩa vụ nhận diện, vạch trần và dập tắt kịp thời tin giả. Tăng nhanh lượng thông tin sạch, hạn chế tối đa cơ hội để các đối tượng lợi dụng sự kém hiểu biết, sự tò mò của người dân kích động, trục lợi” - ông Nguyễn Văn Cảm cho hay.
Nhà báo Lê Hồng, Ban Truyền thông và Phổ biến Kiến thức (VUSTA) đề cập đến vấn đề nhà báo sử dụng mạng xã hội và kỹ năng của người làm báo trong thời đại công nghệ số. Theo nhà báo Lê Hồng, nhà báo phải nhanh nhưng phải chính xác, kiên trì với nguyên tắc kiểm chứng, không phát tán và “chính thống hóa” tin đồn.
Nhà báo Lê Hồng.
“Báo chí hoàn toàn có thể sử dụng mạng xã hội như một công cụ để tiếp cận, tìm kiếm thông tin, lan truyền bài viết, tăng lượng độc giả nếu đó là những thông tin chính xác. Nhưng cùng với đó, báo chí cần phải thanh lọc, kiểm duyệt thông tin để đưa ra những nguồn tin chính xác, có tính định hướng thay vì chỉ là tin đồn trên mạng xã hội” – nhà báo Lê Hồng nêu ý kiến.
Kết luận Hội thảo, ông Nguyễn Quyết Chiến, Tổng Thư ký VUSTA đánh giá những ý kiến thảo luận, đóng góp trên của các đại biểu rất “nóng” và sát thực tế với hoạt động báo chí hiện nay, nhất là trong “cuộc chiến” chống tin giả, tin sai sự thật.
Tổng Thư ký VUSTA Nguyễn Quyết Chiến.
Ông Nguyễn Quyết Chiến cho rằng, bên cạnh tất cả kiến thức, kỹ năng nghề nghiệp, đạo đức thì việc xử lý tin giả của những người làm báo, quản lý báo chí hiện nay gặp khá nhiều khó khăn. Để xử lý việc loan tin giả, những người làm báo, truyền thông cần có thái độ kiên trì trong tác nghiệp, tìm bằng chứng, lý lẽ và tôn trọng công chúng. Đặc biệt, cần có những định hướng để công chúng trở thành bộ lọc lớn về thông tin thông qua việc nâng cao nhận thức và trình độ của công chúng.
“VUSTA sẽ đồng hành, hỗ trợ và tạo điều kiện để các cơ quan báo chí thuộc hệ thống VUSTA phát triển, chống lại các tin giả, tin sai sự thật bằng chính những thông tin chính thống, tin cậy và xác thực” – Tổng Thư ký VUSTA nói.
Chủ tịch VUSTA Phan Xuân Dũng thăm và làm việc với Tập đoàn DABACO
TSKH Phan Xuân Dũng - Chủ tịch VUSTA đánh giá rất cao những thành tựu trong sản xuất, kinh doanh và đặc biệt là nghiên cứu, sản xuất vắc xin tả lợn châu Phi.
Mới đây, Chủ tịch Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) Phan Xuân Dũng đã có chuyến thăm và làm việc với Tập đoàn DABACO Việt Nam - Đơn vị anh hùng thời kỳ đổi mới.
Tham gia đoàn công tác còn có ThS. Nguyễn Quyết Chiến, Tổng Thư ký VUSTA; Tiến sĩ Lê Công Lương, Phó TTK, Chánh văn phòng VUSTA và ThS. Phạm Hữu Duệ - Trưởng ban Tổ chức và Chính sách Hội.
PGS.TS Hồ Thị Thanh Vân chia sẻ, việc cân bằng giữa đam mê nghiên cứu và trách nhiệm gia đình trở thành bài toán không dễ giải đối với nhiều nữ trí thức.
GS Nguyễn Đình Chú xúc động chia sẻ, Khoa Ngữ văn là “sinh địa, thánh địa, đất hứa” của cuộc đời mình, nơi có hai người thầy lớn có ảnh hưởng sâu sắc tới ông.
Tại hội thảo của VUSTA, các đại biểu lưu ý cần bảo đảm an toàn dữ liệu, thu hẹp khoảng cách số, duy trì nhiều hình thức để người dân tham gia góp ý, giám sát.
Với 50 năm nghiên cứu, GS.TS.NGND Đặng Thị Kim Chi đã xây dựng nền tảng cho ngành môi trường, đào tạo hàng trăm kỹ sư và truyền cảm hứng cho thế hệ trẻ.
Cả cuộc đời của GS.TS. Chu Phạm Ngọc Sơn gói gọn trong mấy cụm từ như ông chia sẻ: trọng thầy, thương trò, đam mê nghiên cứu, giảng dạy, gắn bó với đất nước.
Chiều 28/10, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (Liên hiệp hội Việt Nam) tổ chức Hội nghị Đoàn Chủ tịch lần thứ Nhất (khóa IX) nhiệm kỳ 2026 - 2031 tại Hà Nội.
Tấm danh thiếp được học trò cũ lưu lại chỉ ghi vỏn vẹn: “Hoàng Văn Thung - Nhà giáo - Cựu chiến binh” nhưng đã khắc họa trọn vẹn vai trò cao quý của thầy.
Theo GS.TS Nguyễn Văn Phước, Chủ tịch Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật TP HCM, quỹ đất hạn chế, nguồn vốn đầu tư và lựa chọn công nghệ là những thách thức lớn với hệ thống xử lý nước thải đô thị TP HCM
Cuộc thi Sáng tạo thanh, thiếu niên, nhi đồng Lào Cai lần thứ 21 có 127 hồ sơ đủ điều kiện, 52 đề tài xuất sắc dự kiến được trao giải vào cuối tháng 11.
Năm 2026, khi mô hình chính quyền địa phương hai cấp đi vào vận hành, cải cách hành chính và chuyển đổi số đặt ra yêu cầu cao với chính quyền cơ sở. Qua khảo sát tại phường Tuy Hòa, Cư Bao, xã Sơn Hòa, Sông Hinh, Ea Na và Yang Mao, Hội đồng tư vấn Dân chủ – Pháp luật thuộc Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh Đắk Lắk ghi nhận nỗ lực của địa phương và những vấn đề cần tháo gỡ để nâng cao chất lượng phục vụ.
Ngày 2/11 Liên hiệp các hội Khoa học và Kỹ thuật thành phố Bắc Ninh phối hợp với Hội Kiến trúc sư thành phố tổ chức Hội thảo khoa học chủ đề: “Định hình không gian đô thị, kiến tạo và phát huy bản sắc thành phố Bắc Ninh”.
Là sinh viên khóa hai, rồi trở thành giảng viên, cán bộ quản lý Khoa Toán, thầy Lê San đã dành phần lớn cuộc đời gắn bó với mái trường Đại học Sư phạm Hà Nội.
VUSTA phối hợp Hội Khoa học Kỹ thuật An toàn Vệ sinh Lao động Việt Nam (VOSHA) tổ chức Hội thảo "Góp ý dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật An toàn, vệ sinh lao động".
VUSTA đã trao quyết định nghỉ hưu hưởng chế độ cho 2 cán bộ, chuyên viên, đồng thời trao các quyết định điều động, bổ nhiệm cán bộ chủ chốt nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.
Tấm danh thiếp được học trò cũ lưu lại chỉ ghi vỏn vẹn: “Hoàng Văn Thung - Nhà giáo - Cựu chiến binh” nhưng đã khắc họa trọn vẹn vai trò cao quý của thầy.
Sáng 27/10, tại Hội trường xã Quốc Oai, Khối thi đua các tổ chức thuộc lĩnh vực Khoa học - Kinh tế - Pháp luật - Giáo dục - Đối ngoại thuộc Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam phối hợp với Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố Hà Nội, Hội Luật gia thành phố Hà Nội và xã Quốc Oai tổ chức Hội nghị “Nghe dân nói, nói dân nghe” và thực hiện Tháng cao điểm vì người nghèo 2026.
Chính phủ Việt Nam nhiều lần khẳng định quan điểm "không đánh đổi môi trường lấy tăng trưởng kinh tế". Trong bối cảnh đó, việc giải quyết hài hòa mối quan hệ giữa yêu cầu tăng trưởng nhanh và bảo vệ môi trường, ứng phó với biến đổi khí hậu thông qua các giải pháp khoa học, công nghệ đang trở thành yêu cầu cấp thiết hiện nay.
Chiều 28/10, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (Liên hiệp hội Việt Nam) tổ chức Hội nghị Đoàn Chủ tịch lần thứ Nhất (khóa IX) nhiệm kỳ 2026 - 2031 tại Hà Nội.
Cả cuộc đời của GS.TS. Chu Phạm Ngọc Sơn gói gọn trong mấy cụm từ như ông chia sẻ: trọng thầy, thương trò, đam mê nghiên cứu, giảng dạy, gắn bó với đất nước.
GS Nguyễn Đình Chú xúc động chia sẻ, Khoa Ngữ văn là “sinh địa, thánh địa, đất hứa” của cuộc đời mình, nơi có hai người thầy lớn có ảnh hưởng sâu sắc tới ông.
Ngày 25/10/2026, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) và Hội Khoa học và Chuyên gia Việt Nam toàn cầu (AVSE Global) đã có buổi làm việc nhằm trao đổi định hướng hợp tác trong thời gian tới.
Ngày 25/10/2026, tại Hà Nội, GS.VS. Châu Văn Minh, Chủ tịch Liên hiệp Hội Việt Nam, đã tham dự và phát biểu tại Hội nghị khoa học “Cập nhật các tiến bộ mới trong quản lý bệnh tiêu hóa và gan mật”, kết hợp kỷ niệm 8 năm thành lập Viện Nghiên cứu và Đào tạo Tiêu hóa, Gan mật.