“Khả năng xăng bị pha dầu hỏa“

28/03/2012 10:51

(Kienthuc.net.vn) - Trước sự việc cây xăng Đồi Nên (Bắc Giang) có trị số octan thấp nhất từ xưa đến nay, Kienthuc.net.vn đã có cuộc trò chuyện cùng PGS.TS Hoa Hữu Thu, bộ môn hóa học dầu mỏ, Khoa Hóa, Đại học KHTN Hà Nội về vấn đề này.

Tác động từ xăng pha dầu hỏa

Thưa ông, với xăng A92 nhưng có trị số octan chỉ đạt 75,5, thậm chí có mẫu chỉ đạt 56,4. Vậy nguyên nhân có thể do đâu?
Hiện tượng này do sử dụng các thành phần pha xăng không đúng quy chuẩn có trị số octan thấp hoặc pha dầu hỏa pha vào xăng một cách bữa bãi. Các thành phần không đúng quy chuẩn có thể là paraffin thẳng có trị số octan thấp. Còn dầu hỏa thành phần hóa học gồm có hydro carbon từ C8 đến C15, nhiệt độ sôi cao. Dầu hỏa lại có khả năng tỏa nhiệt và cháy sáng mạnh chỉ phù hợp với động cơ phản lực. Khi pha dầu hỏa vào xăng có thể làm chỉ số octan của xăng thấp xuống.

Vậy khả năng cây xăng trên pha chất gì là cao?
Tận dụng dầu hỏa là phần lớn, vì dầu hỏa rẻ hơn xăng.

Khi pha dầu hỏa vào xăng người dân có thể phát hiện bằng cảm quan không, thưa ông?
Xăng sẽ chuyển màu vàng nhạt vì dầu hỏa màu khác xăng, nhưng mắt thường khó nhìn thấy. Người dân có thể dựa vào cảm giác độ bay hơi. Ví dụ, khi cho xăng lên tay thành phần nhẹ sẽ bay hơi để lại thành phần nặng chính là chất nhờn. Vì thành phần dầu hỏa nặng hơn xăng.

Phá hủy động cơ

Đối với động cơ ô tô, xe máy sẽ có tác động thế nào?
Động cơ sẽ bị tổn hại sớm hơn mức đặt ra khi chế tạo. Tôi có thể phân tích như sau: Với trị số octan 92, khi xăng được nén vào xi lanh đúng mức, bugi sẽ bật tia lửa điện, xăng cháy giúp động cơ chuyển động. Còn xăng có chỉ số octan thấp thì khi chưa đến ngưỡng cháy xăng đã bị đốt dẫn đến vận hành không chuẩn. Sau đó, động cơ sẽ có hiện tượng khó chạy, khó nổ, chạy một lúc chết máy, đi đường xa bị trục trặc máy và lâu dài sẽ phá động cơ.

Tất cả các yếu tố về tác động đến động cơ được đánh giá qua đặc tính chưng cất của xăng. Ví dụ, lấy 10 lít xăng, chưng cất lấy 10%, 20%… đến 90%, 100%. Điểm 10% giúp xe nổ máy ngay. Từ 20% đến 90% đảm bảo cho xe đi trên đường vận hành tốt. Còn 90- 100% đảm bảo không gây hiện tượng tắc ở chế hòa khí, tức không có các chất lắng cặn.

Lỗi thuộc về khâu phân phối

Theo ông, xăng dầu bị pha lẫn như trên thường diễn ra khâu nào trong quy trình đưa xăng đến người tiêu dùng?

Xăng bán trên thị trường là tổ hợp nhiều loại thành phần xăng khác nhau pha trộn. Quá trình pha chế đó được xem là nghệ thuật riêng biệt, tính toán theo phương pháp toán học chế tạo chặt chẽ. Nên khi xuất xưởng đã có sự kiểm tra nghiêm ngặt. Vì thế lỗi chỉ thuộc về khâu phân phối.

Liệu cửa hàng tư nhân có thể pha những chất như ông đã phân tích? Và có hay không khả năng có đối tượng am hiểu khoa học đứng sau hướng dẫn cách pha?
Đơn vị tư nhân có thể làm. Tuy nhiên đây là cách làm không có kiến thức khoa học. Bởi nếu có kiến thức khoa học không ai làm cho trị số octan thấp xuống. Làm thế cửa hàng sẽ bị đóng cửa, thua lỗ.

PGS. TS Hoa Hữu Thu phân tích các chỉ số của xăng

Chưa thể minh oan cho xăng

Vừa qua các cơ quan quản lý cho rằng xăng không phải yếu tố gây cháy xe do kiểm nghiệm chất lượng ổn định. Theo ông, điều này có hợp lý khi sự việc này xảy ra?
Tôi ví dụ thế này, động cơ được xem là bộ phận nóng nhất xe khi chạy. Tôi cam đoan, nếu xăng bình thường, bạn để rơi xăng vào đó cũng không thể cháy xe. Để cháy, xăng trong bình chứa phải có chất dẫn cháy. Chất này được tích lũy đến ngưỡng nào đó sẽ cháy. Vì thế, việc cháy xe đặt nghi ngờ hay minh oan cho xăng đều chưa thuyết phục. Cần phải có nghiên cứu cụ thể và kiểm tra thực tế sắt sao hơn.

Trước các vụ việc về xăng kém chất lượng, cháy xe nhưng ông vẫn đi xe máy đi làm, vậy ông có lo lắng một ngày nào đó mình gặp bất trắc tương tự không?
Xăng bán có tiêu chuẩn nên khó xảy ra cháy nổ. Nhưng cách làm này tạo sự hoang mang cho người dân, không biết tin tưởng vào ai. Điều này thể hiện sự quản lý kém của các cơ quan nhà nước.

Xin cảm ơn ông!

Kiểm tra 16 chỉ tiêu xăng, dầu
Cây xăng Đồi Nên (Bắc Giang) thuộc Công ty TNHH Séc – Việt do ông Nguyễn Xuân Tiến làm giám đốc. Qua phản ánh của người dân, các cơ quan chức năng đã kiểm tra chất lượng xăng dầu tại đây. Kết qua ban đầu cho thấy, trị số octan xăng 92 chỉ đạt 75,5; thậm chí có mẫu chỉ đạt 56,5. Theo tiêu chuẩn với xăng RON92, chỉ số octan là 92, còn RON95 là 95. Theo đánh giá của các cơ quan chức năng, trị số octan thấp thế này được xem là hiếm gặp từ trước đến nay. Ngoài ra, các đơn vị đang kiểm tra thêm 15 chỉ tiêu để có kết luận chính thức. Hiện cây xăng đã bị niêm phong với 3 cột bơm xăng 92 và 2 cột bơm dầu diesel 0,05%.

Thu Hiền (thực hiện)
M.E.O (ảnh)

[links()]

“Khả năng xăng bị pha dầu hỏa“

Đọc nhiều nhất

Đừng bỏ lỡ

Tin mới