Theo ước tính của người dân địa phương, hiện khu vực ven biển Cửa Lò có khoảng hơn 30 hộ làm nghề cá thu nướng, tập trung nhiều tại Nghi Thủy và Nghi Hải cũ nay là phường Cửa Lò. Trong tháng cao điểm cận Tết, mỗi hộ có thể nướng cả tấn cá/ngày, tăng gấp 3 lần so với ngày thường. Nhiều cơ sở phải huy động toàn bộ nhân lực, làm việc liên tục từ sáng sớm đến khuya để kịp giao hàng.
Bà Nguyễn Thị Lan (phường Nghi Thủy cũ) cho biết, nhu cầu cá thu nướng dịp Tết tăng mạnh do sản phẩm chủ yếu được mua làm quà biếu. “Ngày thường gia đình tôi chỉ nướng vài tạ cá, nhưng gần Tết phải làm liên tục từ sáng đến tối, có ngày lên hơn 1 tấn mới kịp giao cho khách. Khách đặt sớm, nếu không làm kịp là lỡ đơn,” bà Lan chia sẻ.
Nguồn cá thu phục vụ vụ Tết được các hộ thu mua trực tiếp từ tàu cá vừa cập bến hoặc từ các mối quen lâu năm. Cá được lựa chọn kỹ lưỡng, đảm bảo độ tươi, thân to, thịt chắc. Sau khi sơ chế, cá được ướp nhẹ gia vị theo công thức truyền thống rồi nướng trên bếp than hồng. Công đoạn này đòi hỏi người làm phải luôn túc trực để canh lửa, lật cá đều tay, đảm bảo thành phẩm có màu vàng đẹp, thịt thơm, không bị khô hay cháy xém.
Theo nhiều hộ làm nghề nướng cá thu bán dịp Tết không chỉ vất vả mà còn chịu áp lực lớn về chất lượng. Chủ cơ sở cá thu Hùng Nồm, người có hơn 20 năm gắn bó với nghề, cho biết: “Cá bán Tết chủ yếu để biếu nên yêu cầu rất cao. Cá phải đều, đẹp, không xém. Có hôm cả nhà thay nhau canh bếp đến gần nửa đêm. Vất vả, nhưng thu nhập dịp này chiếm phần lớn trong năm.”
Giá cá thu nướng dịp Tết tăng nhẹ so với ngày thường, hiện dao động từ 260.000–300.000 đồng/kg, tùy loại và kích cỡ. Sau khi nướng, cá được để nguội, hút chân không hoặc đóng gói cẩn thận để vận chuyển đi nhiều tỉnh, thành như Hà Nội, TP Hồ Chí Minh và các địa phương phía Bắc.
Theo ông Nguyễn Minh Quốc - chuyên viên Phòng Kinh tế, Hạ tầng và Đô thị phường Cửa Lò, hiện địa phương có khoảng 30 hộ làm nghề nướng cá thu. Do các cơ sở sản xuất phân bố rải rác nên chưa đủ điều kiện hình thành làng nghề tập trung, song nhiều gia đình đã gắn bó với nghề từ 30 - 40 năm nay.
Cửa Lò có lợi thế lớn khi ngư dân khai thác hải sản trong ngày tại hai cửa biển Cửa Lò và Cửa Hội, giúp nguồn nguyên liệu đầu vào luôn tươi ngon. Nghề cá thu nướng không chỉ tạo sinh kế ổn định cho người dân ven biển mà còn đóng vai trò quan trọng trong chuỗi khai thác, chế biến hải sản của địa phương.
Những bếp than đỏ lửa suốt ngày đêm những ngày cận Tết không chỉ phản ánh sự tất bật của mùa vụ mà còn cho thấy sức sống bền bỉ của một nghề truyền thống vùng biển Cửa Lò – nghề đang từng bước thích ứng để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của thị trường.
