Khoa Hồi sức tích cực – Chống độc, Bệnh viện Đa khoa tỉnh Lạng Sơn đã tiếp nhận 3 trường hợp nhập viện sau khi ăn một loại cây mọc dại ven bờ ruộng.
Các bệnh nhân đều xuất hiện triệu chứng điển hình của ngộ độc cấp tính như tê bì môi và miệng, đau đầu, buồn nôn, nôn nhiều, đau tức bụng kèm khó thở. Ngay sau khi tiếp nhận, các bệnh nhân được xử trí theo phác đồ ngộ độc cấp tính, bao gồm rửa dạ dày, truyền dịch, sử dụng thuốc chống nôn và điều trị hỗ trợ tích cực. Sau can thiệp, các triệu chứng bước đầu được cải thiện, tuy nhiên bệnh nhân vẫn đang được theo dõi sát tại Khoa Hồi sức tích cực – Chống độc nhằm phòng ngừa các biến chứng muộn.
Qua khai thác bệnh sử và đối chiếu mẫu thực vật do người nhà mang đến, các bác sĩ xác định đây là cây cần nước độc (Conium maculatum), một loài thực vật cực độc thuộc họ Apiaceae. Loài cây này thường bị nhầm lẫn với các loại cây ăn được như cà rốt dại, mùi tây, cần tây dại hoặc một số rau mọc hoang, dẫn đến nguy cơ vô tình thu hái và sử dụng làm thực phẩm.
Tất cả các bộ phận của cây cần nước độc như rễ, thân, lá, hoa đến hạt, đều chứa độc tố. Cây cần nước độc chứa các hợp chất alkaloid có khả năng tác động trực tiếp lên các bản vận động thần kinh, cơ. Các độc chất này làm gián đoạn quá trình dẫn truyền xung động thần kinh đến cơ, gây liệt cơ tiến triển. Đặc biệt nguy hiểm khi ảnh hưởng đến cơ hô hấp, có thể dẫn đến suy hô hấp cấp và tử vong nếu không được cấp cứu kịp thời.
Cây cần nước độc, một loài thực vật thuộc họ Apiaceae. Ảnh Bệnh viện Đa khoa tỉnh Lạng Sơn
Các biểu hiện có thể xuất hiện rất sớm, chỉ sau một thời gian ngắn ăn phải, bao gồm: Đổ mồ hôi nhiều, nôn mửa, giãn đồng tử, tăng tiết nước bọt, tê miệng, môi, tim đập nhanh, tăng huyết áp, bồn chồn, lú lẫn, yếu cơ, rung giật cơ, run và co giật Trong các trường hợp nặng, bệnh nhân có thể diễn tiến suy hô hấp, ngừng tim và tử vong nếu không được xử trí kịp thời.
Trước nguy cơ ngộ độc từ các loại cây mọc hoang, bác sĩ Nguyễn Thành Đô, Bệnh viện Đa khoa tỉnh Lạng Sơn khuyến cáo người dân: Tuyệt đối không tự ý hái, chế biến hoặc sử dụng các loại cây dại làm thực phẩm khi chưa xác định rõ nguồn gốc và mức độ an toàn; Không dựa vào hình dáng bên ngoài để phán đoán cây có ăn được hay không, vì nhiều loài thực vật độc có hình thái rất giống cây ăn được; Khi có biểu hiện nghi ngờ ngộ độc sau ăn (tê miệng, buồn nôn, khó thở, co giật…), cần đưa người bệnh đến cơ sở y tế gần nhất ngay lập tức, không tự ý điều trị tại nhà; Nếu có thể, mang theo mẫu thực vật đã ăn để hỗ trợ bác sĩ xác định nguyên nhân và xử trí chính xác.
