Tổ tiên của bò nhà từng là 'quái vật' cao gần 2m và có sừng khổng lồ

Trước khi những đàn bò hiền lành xuất hiện trên đồng cỏ, châu Âu từng có một “gã khổng lồ” hoang dã khiến con người khiếp sợ.

Ngày nay, bò nhà xuất hiện ở khắp nơi, từ trang trại châu Âu đến những đồng cỏ châu Á. Nhưng tổ tiên hoang dã của chúng, bò rừng châu Âu hay auroch (Bos primigenius), đã biến mất hoàn toàn. Đây từng là một trong những loài thú ăn cỏ lớn nhất châu Âu, với những con đực lớn có thể cao khoảng 1,6–1,8m tính đến vai và sở hữu cặp sừng đồ sộ dài tới khoảng 80cm.

Ảnh: dinoanimals

Điều đáng kinh ngạc là Bos primigenius từng có phạm vi phân bố rộng khổng lồ, trải dài qua phần lớn lục địa Á-Âu và Bắc Phi. Chúng sống trong nhiều kiểu môi trường, từ rừng thưa đến đồng cỏ, và từng xuất hiện trong nghệ thuật hang động, tranh khắc và các ghi chép lịch sử của con người.

Những con bò rừng châu Âu chắc chắn không giống hình ảnh một con bò nuôi trong trang trại hiện đại. Chúng cao lớn, cơ bắp, nhanh nhẹn và có tính khí hoang dã. Những con đực ở vùng Bắc Âu được mô tả có màu gần như đen, trong khi bò cái thường nâu sẫm và bê có màu nâu đỏ.

Ảnh: factanimal

Khoảng hơn 10.000 năm trước, con người bắt đầu thuần hóa những quần thể bò rừng châu Âu ở vùng Lưỡi liềm Màu mỡ. Qua hàng nghìn năm chọn lọc, những con vật to lớn, hung dữ dần biến thành gia súc có tính khí dễ kiểm soát hơn. Từ quá trình này hình thành các dòng bò nhà, trong đó có Bos taurus; một quá trình thuần hóa khác ở Nam Á liên quan đến Bos indicus, tức bò Zebu.

Nhưng câu chuyện lại có một nghịch lý: tổ tiên của hàng tỷ con bò ngày nay đã tuyệt chủng.

Ảnh: factanimal

Săn bắt, mất môi trường sống và sự mở rộng của nông nghiệp khiến số lượng aurochs giảm dần. Đến đầu thế kỷ XVII, chúng chỉ còn một quần thể nhỏ ở Ba Lan. Con bò rừng châu Âu cuối cùng được ghi nhận đã chết trong khu rừng Jaktorów vào năm 1627, khép lại lịch sử của một loài từng thống trị những vùng hoang dã rộng lớn của châu Âu.

Ngày nay, bộ gen của những cá thể bò rừng châu Âu cổ đại được bảo tồn trong xương và răng đang giúp các nhà khoa học tìm hiểu quá trình thuần hóa bò. Một số nghiên cứu còn cho thấy những quần thể bò rừng châu Âu địa phương có thể đã lai với gia súc thời kỳ đầu, để lại dấu vết di truyền trong một số giống bò hiện đại.

Vì thế, mỗi con bò nhà ngày nay có thể được xem như một “hậu duệ” rất xa của một sinh vật hoàn toàn khác: một con bò hoang khổng lồ, mạnh mẽ và từng khiến con người phải dè chừng. Điều kỳ lạ nhất là chúng ta đã biến hậu duệ của một trong những động vật hoang dã đáng sợ nhất châu Âu thành một trong những loài vật quen thuộc nhất trên Trái Đất.

Loài hoa khổng lồ có hình dáng như vương miện từng xuất hiện từ hàng trăm triệu năm trước

Câu chuyện bi thảm về sinh vật khổng lồ từng tồn tại rồi biến mất ở Nga

Giữa biển Bering lạnh giá, có một quần đảo xa xôi từng là nơi cư trú của những loài động vật không tìm thấy ở bất kỳ nơi nào khác.

Cách bán đảo Kamchatka khoảng 170 km về phía đông, Quần đảo Commander là một nhóm đảo hẻo lánh thuộc vùng Viễn Đông nước Nga. Hai đảo lớn nhất là Bering và Medny, cùng nhiều đảo đá nhỏ, nằm trên một dãy núi lửa ngầm khổng lồ kéo dài giữa Alaska và Kamchatka. Các cấu trúc địa chất cổ nhất ở đây có niên đại khoảng 60–70 triệu năm.

86% sinh vật trên Trái Đất vẫn chưa được con người biết đến?

Con người đã lập bản đồ gần như toàn bộ hành tinh, nhưng vẫn chưa biết chính xác mình đang chia sẻ Trái Đất với bao nhiêu loài sinh vật.

Nếu hỏi có bao nhiêu loài đang sống trên Trái Đất, câu trả lời gây ngạc nhiên là: chúng ta không biết.

Một nghiên cứu nổi tiếng công bố trên PLOS Biology năm 2011 ước tính Trái Đất có khoảng 8,7 triệu loài sinh vật nhân thực – nhóm bao gồm động vật, thực vật, nấm và nhiều sinh vật đơn bào. Trong số đó, khoảng 2,2 triệu loài có thể sống trong đại dương. Theo mô hình này, khoảng 86% số loài trên đất liền và 91% số loài trong đại dương vẫn chưa được khoa học mô tả.

Hóa thạch viết lại lịch sử ra đời của động vật có vú

Nghiên cứu của Hội đồng Nghiên cứu Khoa học và Kỹ thuật Quốc gia (CONICET) của Argentina đã cho thấy, việc sinh con đã xuất hiện ở ít nhất một tổ tiên động vật có vú, Chiniquodon theotonicus, sống cách đây khoảng 236 triệu năm.

chiniquodon-theotonicus-life-reconstruction.jpg
Những bà mẹ kỷ Tam Điệp - Loài động vật có vú, sinh con đầu tiên. Minh họa của María de los Ángeles Miceli Baro

Tác giả chính Adriana Mancuso, nhà nghiên cứu tại CONICET cho biết, sự cạnh tranh gay gắt về thức ăn và áp lực săn mồi mạnh mẽ, kết hợp với xu hướng khô hạn và tính mùa vụ rõ rệt, phôi của các loài đẻ con sẽ được bảo vệ tốt hơn so với phôi của các loài đẻ trứng.

Đọc nhiều nhất

Tin mới

Nga làm chủ quy trình chế tạo chip lượng tử tantal

Nga làm chủ quy trình chế tạo chip lượng tử tantal

Các nhà khoa học thuộc Trung tâm "Quantum Park" (Đại học Kỹ thuật Quốc gia Bauman Moscow - BMSTU) hợp tác cùng Viện Nghiên cứu Tự động hóa Toàn Nga (VNIIA) đã phát triển công nghệ sản xuất vi mạch tích hợp siêu dẫn dựa trên tantal.