Ngày Tết là khoảng thời gian nhiều gia đình ăn uống thoải mái hơn thường ngày. Mâm cơm đầy ắp thịt cá, bánh chưng, bánh tét, đồ chiên rán, kèm theo rượu bia trong những buổi gặp gỡ, chúc Tết liên miên. Tuy nhiên, chính sự thay đổi đột ngột về chế độ ăn uống và sinh hoạt này lại khiến không ít người gặp phải tình trạng rối loạn tiêu hóa, ảnh hưởng đến sức khỏe và niềm vui ngày đầu năm.
Rối loạn tiêu hóa vì sao hay gặp ngày Tết?
Rối loạn tiêu hóa là tình trạng hệ tiêu hóa hoạt động không ổn định, làm cho quá trình tiêu hóa và hấp thu thức ăn bị ảnh hưởng. Ngày Tết, nguy cơ rối loạn tiêu hóa tăng cao do nhiều nguyên nhân:
Thứ nhất, chế độ ăn uống mất cân đối. Trong mâm cơm ngày Tết thường nhiều đạm, chất béo, đồ nếp, đồ ngọt nhưng lại thiếu rau xanh và chất xơ. Điều này khiến dạ dày – ruột phải làm việc nhiều hơn bình thường.
Thứ hai, ăn uống không đúng giờ, ăn quá no hoặc ăn liên tục trong ngày làm hệ tiêu hóa bị “quá tải”, dễ sinh đầy bụng, khó tiêu.
Thứ ba, rượu bia được sử dụng nhiều trong dịp lễ Tết. Rượu bia không chỉ kích thích niêm mạc dạ dày mà còn làm giảm khả năng tiêu hóa thức ăn, gây đau bụng, tiêu chảy.
Ngoài ra, thực phẩm bảo quản không đúng cách, hâm đi hâm lại nhiều lần cũng làm tăng nguy cơ nhiễm khuẩn đường ruột.
Những dấu hiệu rối loạn tiêu hóa thường gặp
Rối loạn tiêu hóa ngày Tết có thể biểu hiện rất đa dạng. Nhiều người chỉ gặp triệu chứng nhẹ nhưng cũng có trường hợp nặng hơn nếu không được chú ý kịp thời.
Các dấu hiệu phổ biến gồm: cảm giác đầy bụng, chướng hơi, ăn nhanh no; khó tiêu, ợ hơi, ợ chua; đau bụng âm ỉ hoặc quặn từng cơn. Một số người còn có biểu hiện buồn nôn, nôn ói sau khi ăn nhiều dầu mỡ hoặc uống rượu bia.
Tình trạng tiêu chảy hoặc táo bón cũng khá thường gặp. Tiêu chảy nhiều lần trong ngày khiến cơ thể mệt mỏi, mất nước; trong khi táo bón gây cảm giác nặng bụng, khó chịu, ảnh hưởng sinh hoạt hàng ngày.
Nếu xuất hiện các dấu hiệu như đau bụng dữ dội, tiêu chảy liên tục, sốt, nôn nhiều, người bệnh không nên chủ quan vì có thể liên quan đến ngộ độc thực phẩm hoặc nhiễm khuẩn đường ruột.
Cách phòng tránh rối loạn tiêu hóa trong dịp Tết
Để hạn chế rối loạn tiêu hóa, điều quan trọng nhất là giữ thói quen ăn uống điều độ, dù trong những ngày lễ. Không nên ăn quá no trong một bữa, đặc biệt là các món nhiều dầu mỡ hoặc đồ nếp. Nên chia nhỏ bữa ăn, ăn chậm và nhai kỹ.
Cần tăng cường rau xanh, trái cây tươi để bổ sung chất xơ, giúp hệ tiêu hóa hoạt động trơn tru hơn. Uống đủ nước mỗi ngày, nhất là khi ăn nhiều đồ khô, đồ mặn.
Rượu bia nên được sử dụng ở mức vừa phải, tránh uống khi đói và không nên uống liên tục nhiều ngày. Với người có tiền sử bệnh dạ dày, đại tràng, nên hạn chế tối đa rượu bia và các món cay nóng.
Bên cạnh đó, cần chú ý an toàn thực phẩm: ưu tiên ăn đồ mới nấu, bảo quản thức ăn đúng cách, tránh sử dụng thực phẩm có dấu hiệu ôi thiu. Sau mỗi bữa ăn, nên vận động nhẹ nhàng, đi bộ hoặc làm việc nhà để hỗ trợ tiêu hóa, tránh nằm hoặc ngồi một chỗ ngay sau khi ăn.
Khi nào cần đi khám?
Nếu các triệu chứng rối loạn tiêu hóa kéo dài trên 2–3 ngày, tiêu chảy nhiều lần, đau bụng dữ dội, sốt cao hoặc có dấu hiệu mất nước như khô miệng, mệt lả, chóng mặt, người bệnh cần đến cơ sở y tế để được thăm khám và điều trị kịp thời.
Ngày Tết sẽ trọn vẹn hơn khi mỗi người biết lắng nghe cơ thể mình và giữ gìn sức khỏe từ những thói quen ăn uống nhỏ nhất. Phòng tránh rối loạn tiêu hóa không khó, quan trọng là sự điều độ và chủ động trong sinh hoạt hằng ngày.