Quan Vũ là một trong những danh tướng nổi tiếng nhất thời Tam Quốc, được xếp vào hàng võ tướng bậc nhất. Ông theo Lưu Bị chinh chiến Nam Bắc, lập nên vô số chiến công hiển hách. Năng lực quân sự của Quan Vũ vô cùng xuất chúng, đến mức Lưu Bị và Gia Cát Lượng có thể yên tâm giao phó cả Kinh Châu cho ông trấn giữ.

Tuy nhiên, Quan Vũ cũng có một nhược điểm rõ rệt là tính khí vô cùng kiêu ngạo. Dẫu vậy, sự kiêu ngạo ấy không phải không có căn cứ, bởi bản thân ông thực sự rất mạnh. Đáng chú ý hơn, dưới trướng Quan Vũ còn có 3 trợ thủ đắc lực, chỉ nhìn vào năng lực của 3 người này cũng đủ thấy thực lực của Quan Vũ đáng gờm đến mức nào. Họ là những ai?

3 người ấy chính là Chu Thương, Quan Bình và Liêu Hóa và mỗi người đều có điểm hơn người riêng.

Người từng nhiều lần giao chiến với Triệu Vân

Trong các miếu Quan Đế ngày nay, tượng Quan Vũ thường được đặt ở vị trí trung tâm, hai bên là Chu Thương và Quan Bình. Nhân vật Chu Thương thực tế đã được dân gian truyền tụng từ trước khi Tam Quốc diễn nghĩa ra đời, nhưng phải đến sau khi tiểu thuyết của La Quán Trung phổ biến rộng rãi, hình tượng này mới thực sự quen thuộc với công chúng.

Về mặt lịch sử, Chu Thương không có ghi chép rõ ràng trong Tam Quốc chí, nhiều khả năng là hình tượng được hậu thế xây dựng dựa trên các tùy tướng bên cạnh Quan Vũ. Theo Tam Quốc diễn nghĩa, Chu Thương ban đầu là thủ hạ của Bùi Nguyên Thiệu. Khi Quan Vũ vượt 5 ải chém 6 tướng, Chu Thương ngưỡng mộ mà xin theo phò tá, trở thành người thân cận, chuyên giúp Quan Vũ vác đao, dắt ngựa.

Sau này, khi Quan Vũ hội ngộ Trương Phi, Chu Thương được phái quay về núi Ngọa Ngưu để chiêu tập thêm nhân mã. Trên đường đi, ông gặp Triệu Vân. Bùi Nguyên Thiệu thấy Triệu Vân có chiến mã tốt liền sinh lòng cướp đoạt, kết quả bị Triệu Vân một thương đâm chết. Chu Thương vô cùng phẫn nộ, lập tức xông vào giao chiến với Triệu Vân.

Hai bên đánh nhau kịch liệt, Chu Thương trúng liền 3 thương, máu chảy không ngừng nhưng vẫn tìm cách thoát thân. Chỉ riêng việc có thể giao thủ với Triệu Vân vốn là một trong những cao thủ hàng đầu Tam Quốc rồi còn sống sót rút lui, đã đủ chứng minh Chu Thương không phải hạng tầm thường. Dù vóc người không cao lớn, nhưng Chu Thương nhanh nhẹn, gan dạ và trung thành tuyệt đối, trở thành cánh tay đắc lực của Quan Vũ.

Người từng đại chiến ngang tài với Bàng Đức

Người thứ hai là Quan Bình cũng là con nuôi của Quan Vũ. Quan Bình thừa hưởng sự dũng mãnh của "Võ thánh", thực lực không hề kém cạnh. Trong quân Thục, võ nghệ của Quan Bình luôn nằm trong hàng đầu.

Theo Tam Quốc diễn nghĩa, Quan Bình từng giao chiến với Bàng Đức hơn 30 hiệp mà không phân thắng bại. Bàng Đức vốn là mãnh tướng Tây Lương, thực lực rất mạnh, thậm chí được đánh giá là không thua kém Mã Siêu. Vì vậy, việc Quan Bình có thể đánh ngang tay với Bàng Đức đủ cho thấy võ nghệ của ông đáng nể đến mức nào.

Không chỉ vậy, Quan Bình còn từng đối trận với Từ Hoảng và cũng kết thúc trong thế giằng co. Dù không phải kiểu võ tướng áp đảo đối phương trong thời gian ngắn, nhưng Quan Bình nổi bật ở sự bền bỉ, lì lợm và khả năng cầm cự trước cường địch. Ngoài ra, ông còn từng đánh bại danh tướng Đông Ngô là Đinh Phụng, càng củng cố danh tiếng của mình.

Người trở thành câu ngạn ngữ lưu truyền ngàn năm

Người thứ ba là Liêu Hóa cũng là cái tên gắn liền với câu nói quen thuộc: "Thục trung vô đại tướng, Liêu Hóa tác tiên phong" (Thục không còn đại tướng, Liêu Hóa đành làm tiên phong), dù ý nghĩa ban đầu của câu nói này về sau thường bị hiểu sai.

Cuộc đời Liêu Hóa có thể nói là vô cùng truyền kỳ. Ông từng tham gia khởi nghĩa Khăn Vàng, sau đó quy phục Lưu Bị, rồi từng bước thăng tiến nhờ sự trung thành và khả năng phán đoán. Suốt cuộc đời, Liêu Hóa trải qua vô số trận chiến, dù thắng hay bại vẫn một lòng theo Thục Hán.

Khi Quan Vũ thất thủ Kinh Châu, bị vây ở Mạch Thành, Liêu Hóa từng đi cầu viện Lưu Phong nhưng bị từ chối. Uất ức, ông đứng ngoài thành mắng chửi, xua đuổi Mạnh Đạt, rồi mang tin tức quay về. Từ đó, danh tiếng Liêu Hóa lan rộng.

Đến giai đoạn cuối Thục Hán, Liêu Hóa đã tuổi cao nhưng vẫn khoác giáp ra trận, thường xuyên được cử làm tiên phong. Sự bền bỉ và trung nghĩa của ông khiến Liêu Hóa trở thành biểu tượng cho tinh thần Thục Hán. Từ thời khởi nghĩa Khăn Vàng cho tới lúc Thục Hán diệt vong, bóng dáng Liêu Hóa chưa từng biến mất, trở thành nhân chứng sống cho cả một triều đại từ hưng thịnh đến suy tàn.

3 trợ thủ đắc lực của Quan Vũ là Chu Thương, Quan Bình và Liêu Hóa tuy không được xếp vào hàng Ngũ Hổ Tướng, nhưng mỗi người đều có thể độc đương một mặt. Dù là trên chiến trường hay trong những thời khắc sinh tử của Quan Vũ, họ đều đứng vững bên cạnh, thể hiện lòng trung thành và dũng khí hiếm có.

Điều đó cũng phản ánh rõ sức hút cá nhân của Quan Vũ. Việc ông có thể thu phục và giữ bên mình những nhân vật như vậy cho thấy Quan Vũ không chỉ là một võ tướng xuất sắc, mà còn là người có nhân cách và uy tín lớn, đủ khiến người khác cam tâm tình nguyện đi theo.

Đặc biệt, Liêu Hóa - vị trung thần sống qua gần trọn lịch sử Thục Hán chính là hình ảnh thu nhỏ của tinh thần trung nghĩa Tam Quốc: Dù thời thế đổi thay, dù triều đại hưng hay suy, vẫn một lòng không đổi, đi theo con đường đã chọn cho đến tận cuối đời.