Bà sinh ra trong gia tộc Nữu Hỗ Lộc, một tộc thị danh giá của người Mãn Châu. Trong suốt các triều đại trước, hậu phi mang họ Nữu Hỗ Lộc của nhà Thanh phần lớn đều xuất thân từ gia tộc này. Tuy nhiên, đến thời của Hiếu Hòa Duệ Hoàng hậu, gia tộc bà đã dần suy yếu, chỉ còn sống dựa vào hào quang tổ tiên.
Năm Càn Long thứ 47, hoàng cung cần tuyển một Thị độc cho Thập công chúa. Giữa thời điểm đó, chỉ duy nhất Nữu Hỗ Lộc thị có độ tuổi phù hợp, nhờ vậy, bà may mắn được tuyển chọn.
Cố Luân công chúa dành nhiều thiện cảm cho Nữu Hỗ Lộc thị, đối đãi với bà chẳng khác nào chị em ruột thịt. Vài năm sau, khi triều đình tổ chức tuyển tú nữ, dù điều kiện gia đình không còn hưng thịnh, nhưng với xuất thân từ gia tộc danh giá, Nữu Hỗ Lộc thị vẫn buộc phải tham gia
Trong số những cô gái tham gia tuyển tú, Hoàng đế Càn Long đặc biệt ấn tượng với Nữu Hỗ Lộc thị. Không chỉ là bạn học, bà còn có mối quan hệ thân thiết với Cố Luân công chúa. Chính điều này khiến Càn Long quyết định chọn bà làm Trắc Phúc Tấn của Hoàng tử Vĩnh Diễm. Khi ấy, Nữu Hỗ Lộc thị chỉ mới 15 tuổi.
 |
| Ảnh minh họa. |
Sau khi Càn Long thoái vị, Hoàng tử Vĩnh Diễm lên ngôi, lấy niên hiệu Gia Khánh, Nữu Hỗ Lộc thị cũng được sắc phong làm Quý phi.
Một năm sau khi Gia Khánh đăng cơ, Hoàng hậu Hiếu Thục Duệ Hoàng hậu băng hà do bạo bệnh. Lúc này, Nữu Hỗ Lộc thị được phong thêm một bậc, trở thành Hoàng quý phi, đảm nhiệm trọng trách quản lý hậu cung thay vị Hoàng hậu quá cố.
Mãi đến khi Thái thượng hoàng Càn Long băng hà, đương kim Hoàng đế Gia Khánh mới chính thức sắc phong Nữu Hỗ Lộc thị làm Hoàng hậu Đại Thanh.
Kể từ khi trở thành thê tử của Gia Khánh, Hiếu Hòa Duệ Hoàng hậu hạ sinh hai người con. Không chỉ yêu thương con ruột, bà còn có mối quan hệ hòa thuận với các hoàng tử khác, đặc biệt là Hoàng trưởng tử Mân Ninh.
Không giống như những cuộc tranh đấu khốc liệt trong chốn hậu cung, Hiếu Hòa Duệ Hoàng hậu luôn dạy bảo các hoàng tử và công chúa phải yêu thương, đùm bọc lẫn nhau.
Năm Gia Khánh thứ 25, Hoàng đế Gia Khánh đột ngột băng hà tại Tị Thử Sơn Trang. Hoàng Thái tử Mân Ninh chính thức kế vị, trở thành Thanh Tuyên Tông Đạo Quang Hoàng đế.
Không lâu sau khi lên ngôi, Hoàng đế Đạo Quang ban chỉ sắc phong Nữu Hỗ Lộc Hoàng hậu làm Hoàng thái hậu, tôn hiệu Cung Từ Hoàng thái hậu.
Đến năm 1850, Nữu Hỗ Lộc thị qua đời, hưởng thọ 73 tuổi. Sau khi băng hà, bà được Hoàng đế Đạo Quang truy phong thụy hiệu Hiếu Hòa Duệ Hoàng hậu.
Xuất thân từ một gia đình sa sút, nhưng cuộc đời của Nữu Hỗ Lộc thị lại rực rỡ phi thường. Ít ai có thể ngờ rằng, một cô bé thư đồng bên cạnh công chúa Càn Long năm nào, cuối cùng lại trở thành người phụ nữ có địa vị tôn quý bậc nhất hậu cung Đại Thanh.
