Hoạt động đầu tư công tại các địa phương không chỉ là đòn bẩy phát triển kinh tế - xã hội mà còn là thước đo tính minh bạch và thượng tôn pháp luật trong quản lý ngân sách. Tại tỉnh Lâm Đồng, gói thầu nâng cấp hệ thống điện chiếu sáng dọc đường TL 721 đoạn qua xã Đạ Huoai 3 vừa hoàn tất quy trình lựa chọn nhà thầu đã ghi nhận những kết quả tích cực về tỉ lệ tiết kiệm cho ngân sách nhà nước, đồng thời mở ra góc nhìn sâu sắc về năng lực của các doanh nghiệp địa phương trong môi trường đấu thầu hiện nay.
Ghi nhận sự chặt chẽ trong quy trình lựa chọn nhà thầu
Theo hồ sơ quản lý dự án, ngày 20/04/2026, Chánh Văn phòng HĐND và UBND xã Đạ Huoai 3 (tỉnh Lâm Đồng) đã ký Quyết định số 48/QĐ-VP phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu cho Gói thầu số 01: Thi công xây dựng thuộc công trình Nâng cấp hệ thống điện chiếu sáng dọc đường TL 721 đoạn qua xã Đạ Huoai 3. Dự án này mang ý nghĩa quan trọng trong việc đảm bảo an toàn giao thông và chỉnh trang diện mạo hạ tầng kỹ thuật tại khu vực tuyến đường tỉnh huyết mạch.
Đơn vị được lựa chọn thực hiện gói thầu này là Công ty TNHH Thiên Phát Đạ Huoai (Mã số thuế: 5801324478; trụ sở đặt tại Số 83 đường Trần Phú, xã Đạ Huoai, tỉnh Lâm Đồng). Đây là gói thầu được triển khai theo hình thức chỉ định thầu rút gọn, căn cứ trên Kế hoạch lựa chọn nhà thầu đã được phê duyệt tại Quyết định số 42/QĐ-VP ngày 15/04/2026.
Điểm sáng nổi bật tại dự án này chính là tính hiệu quả kinh tế. Giá dự toán của gói thầu được xác định là 1.745.534.250 đồng. Sau quá trình thương thảo và thẩm định nghiêm túc, giá trúng thầu của Công ty TNHH Thiên Phát Đạ Huoai được chốt ở mức 1.633.566.875 đồng. Như vậy, thông qua quy trình lựa chọn nhà thầu, ngân sách nhà nước đã tiết kiệm được khoảng 111,9 triệu đồng, đạt tỉ lệ tiết kiệm khoảng 6,41%. Con số này không chỉ đáp ứng mà còn cao hơn mức tiết kiệm sàn 5% theo các chỉ đạo về tối ưu hóa vốn đầu tư công hiện nay, cho thấy trách nhiệm của chủ đầu tư trong việc quản lý đồng vốn ngân sách.
Phân tích bức tranh năng lực "bất bại" của nhà thầu địa phương
Dưới lăng kính phân tích dữ liệu chuyên sâu từ hệ thống mạng đấu thầu quốc gia, năng lực của Công ty TNHH Thiên Phát Đạ Huoai ghi nhận những thống kê rất ấn tượng. Kể từ khi đi vào hoạt động đến nay, doanh nghiệp này đã tham gia tổng cộng 12 gói thầu và đạt tỉ lệ trúng thầu tuyệt đối 100% (trúng cả 12/12 gói, không trượt gói nào). Tổng giá trị trúng thầu với vai trò độc lập tích lũy đạt mức 13.502.226.452 đồng.
Phân tích sâu hơn về địa giới hành chính hoạt động, doanh nghiệp này cho thấy sự am hiểu sâu sắc địa bàn tỉnh Lâm Đồng khi tham gia 9 gói thầu tại địa phương (theo mô hình chính quyền địa phương mới). Đáng chú ý, lịch sử dự thầu cho thấy sự gắn kết đặc biệt với các dự án tại khu vực Đạ Huoai. Trước dự án tại xã Đạ Huoai 3, đơn vị này từng có quan hệ công tác khăng khít với Ban quản lý dự án đầu tư xây dựng khu vực Đạ Huoai khi tham gia và trúng thầu cả 11 gói thầu tại đây.
Dữ liệu cũng ghi nhận, trong 2 gói thầu từng có sự cạnh tranh trực tiếp với các nhà thầu khác, Công ty TNHH Thiên Phát Đạ Huoai đều giành chiến thắng. Việc một doanh nghiệp địa phương duy trì được tỉ lệ trúng thầu 100% là minh chứng cho sự ổn định về năng lực và kinh nghiệm thi công các công trình tương tự tại khu vực.
Góc nhìn chuyên gia và yêu cầu thượng tôn pháp luật
Nhận định về hình thức lựa chọn nhà thầu tại dự án này, chuyên gia đấu thầu Nguyễn Quốc Vũ cho rằng: "Hình thức chỉ định thầu rút gọn được quy định tại Điều 23 Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15 là một cơ chế linh hoạt để triển khai nhanh các dự án hạ tầng thiết yếu. Tuy nhiên, theo Nghị định 214/2025/NĐ-CP, dù là chỉ định, chủ đầu tư vẫn phải chịu trách nhiệm hoàn toàn về việc đánh giá năng lực thực chất của nhà thầu. Việc Công ty TNHH Thiên Phát Đạ Huoai đạt tỉ lệ tiết kiệm 6,41% là một kết quả tích cực, phản ánh nỗ lực đàm phán của chủ đầu tư nhằm bảo vệ lợi ích công".
Bên cạnh đó, việc áp dụng các quy định mới tại Thông tư 79/2025/TT-BTC của Bộ Tài chính đang tạo ra hành lang pháp lý vững chắc hơn cho hoạt động đấu thầu. Việc bắt buộc ký hợp đồng điện tử khi thanh toán qua Kho bạc Nhà nước giúp lưu vết dữ liệu công khai, minh bạch hóa quá trình thực hiện dự án từ khâu ký kết đến khâu giải ngân. Đây là công cụ hữu hiệu để cộng đồng giám sát chất lượng thực tế của công trình điện chiếu sáng tại xã Đạ Huoai 3, đảm bảo nhà thầu thực hiện đúng các cam kết kỹ thuật trong hồ sơ đề xuất.
QUY ĐỊNH PHÁP LUẬT CẦN BIẾT VỀ CHỈ ĐỊNH THẦU RÚT GỌN VÀ MINH BẠCH THÔNG TIN
Nhằm đảm bảo tính cạnh tranh, công bằng, minh bạch, hiệu quả kinh tế và trách nhiệm giải trình trong hoạt động mua sắm công, đặc biệt đối với các gói thầu áp dụng hình thức chỉ định thầu rút gọn, pháp luật đã có những quy định và cơ chế kiểm soát chặt chẽ thông qua các văn bản hiện hành:
1. Theo Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15 (đã được sửa đổi, bổ sung bởi Luật số 57/2024/QH15 và Luật số 90/2025/QH15):
- Điều 23. Chỉ định thầu: Hình thức chỉ định thầu (bao gồm quy trình thông thường và quy trình rút gọn) được áp dụng trong một số trường hợp cụ thể nhằm đẩy nhanh tiến độ hoặc đáp ứng yêu cầu cấp thiết của dự án. Tuy nhiên, Luật quán triệt nguyên tắc bất di bất dịch: Nhà thầu được đề nghị chỉ định thầu bắt buộc phải có tên trong cơ sở dữ liệu quốc gia về nhà thầu, đồng thời phải chứng minh được năng lực, kinh nghiệm thực chất để thực hiện gói thầu. Mọi hành vi lợi dụng chỉ định thầu để giao dự án cho nhà thầu không đủ năng lực đều bị nghiêm cấm.
2. Theo Nghị định 214/2025/NĐ-CP của Chính phủ (Quy định chi tiết thi hành Luật Đấu thầu về lựa chọn nhà thầu):
- Về quy trình chỉ định thầu rút gọn: Dù thủ tục hành chính được tinh giản đáng kể so với đấu thầu rộng rãi, Nghị định vẫn quy định rõ trách nhiệm giải trình của Chủ đầu tư/Bên mời thầu. Chủ đầu tư phải chịu trách nhiệm hoàn toàn trước pháp luật về quyết định lựa chọn nhà thầu của mình, đảm bảo đơn vị được chọn có đủ năng lực tài chính, nhân sự và kinh nghiệm thi công. Quá trình này nghiêm cấm các hành vi thông thầu, khép kín, ưu ái nhà thầu "quen mặt" làm giảm tính hiệu quả và chất lượng của công trình.
3. Theo Thông tư 79/2025/TT-BTC của Bộ Tài chính:
- Áp dụng hợp đồng điện tử và lưu vết dữ liệu: Để tăng cường tính minh bạch và kiểm soát rủi ro, Thông tư số 79/2025/TT-BTC khuyến khích áp dụng hợp đồng điện tử đối với các gói thầu áp dụng hình thức chỉ định thầu, mua sắm trực tiếp. Đối với các gói thanh toán qua Kho bạc Nhà nước, việc số hóa toàn bộ quá trình giao dịch, ký kết trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia giúp lưu vết dữ liệu pháp lý một cách công khai. Điều này tạo điều kiện thuận lợi để cơ quan thanh tra và cộng đồng cùng tham gia giám sát, đảm bảo từng đồng vốn đầu tư công đều mang lại giá trị thiết thực.