Dứa, còn gọi là thơm hoặc khóm, là loại quả phổ biến trong ẩm thực Việt Nam. Ngoài ăn tươi, dứa còn được dùng để nấu canh chua, kho cá, xào thịt, làm nước ép và chế biến món tráng miệng. Vị chua ngọt đặc trưng giúp loại quả này dễ kết hợp với cả nguyên liệu mặn lẫn ngọt.

Dứa cung cấp carbohydrate, vitamin C, mangan và một lượng chất xơ. Một bát dứa tươi cắt miếng khoảng 165 g cung cấp gần 99 kcal, 23 g carbohydrate và khoảng 1,5 g chất xơ. Thành phần thực tế có thể thay đổi theo giống quả và độ chín.

Dứa chứa nhiều nước, ít chất béo và có vị ngọt tự nhiên. Đây là lựa chọn phù hợp để bổ sung trái cây vào khẩu phần hằng ngày. Tuy nhiên, dứa không phải nguồn protein đáng kể, vì vậy nên ăn cùng những thực phẩm khác để bảo đảm bữa ăn đa dạng.

Vitamin C hỗ trợ miễn dịch và hình thành collagen

Vitamin C là một trong những dưỡng chất nổi bật của dứa. Chất này tham gia vào quá trình tạo collagen, loại protein cấu trúc cần thiết cho da, mạch máu, sụn và quá trình làm lành vết thương. Vitamin C còn hỗ trợ hoạt động bình thường của hệ miễn dịch và tăng hấp thu sắt có nguồn gốc thực vật.

Ăn dứa tươi là một cách bổ sung vitamin C từ thực phẩm. Tuy nhiên, không nên xem loại quả này là phương pháp điều trị cảm lạnh hoặc bệnh lý miễn dịch. Để đáp ứng nhu cầu vitamin C đầy đủ, nên kết hợp dứa với các loại trái cây và rau củ khác như ổi, cam, ớt chuông và bông cải xanh.

Mangan và enzyme bromelain trong dứa

Ngoài vitamin C, dứa còn cung cấp mangan, khoáng chất vi lượng tham gia hoạt động của nhiều enzyme liên quan đến chuyển hóa carbohydrate, protein và hình thành mô xương.

Dứa cũng chứa bromelain, nhóm enzyme có khả năng phân giải protein. Đây là lý do dứa tươi đôi khi được dùng để làm mềm thịt trong quá trình chế biến. Tuy nhiên, nếu ướp quá lâu, thịt có thể trở nên bở hoặc thay đổi kết cấu.

Một số nghiên cứu đang khảo sát bromelain về khả năng chống viêm và những ứng dụng tiềm năng khác. Dù vậy, bằng chứng về việc ăn dứa thông thường có thể điều trị bệnh vẫn chưa đủ để đưa ra kết luận chắc chắn.

Lưu ý khi ăn dứa

Dứa có vị chua và chứa các acid hữu cơ, có thể gây cảm giác rát lưỡi hoặc kích ứng miệng ở một số người. Ăn lượng lớn cũng có thể khiến người nhạy cảm gặp khó chịu đường tiêu hóa. Người bị trào ngược dạ dày nên chú ý phản ứng của cơ thể khi ăn loại quả này.

Khi chọn dứa, nên ưu tiên quả có mùi thơm tự nhiên, không bị dập nát hoặc có dấu hiệu lên men bất thường. Sau khi gọt, cần bảo quản trong hộp sạch ở ngăn mát tủ lạnh và sử dụng sớm.

Công thức cơm rang tôm dứa rau củ

Món cơm rang tôm dứa kết hợp vị ngọt chua của trái cây với vị đậm đà của tôm và độ bùi của cơm.

Nguyên liệu cho 2 người:

2 bát cơm nguội

200 g tôm tươi đã bóc vỏ

150 g dứa tươi, thái hạt lựu

1/2 củ cà rốt

1/2 quả ớt chuông

2 tép tỏi, hành lá

1 thìa canh dầu ăn

Nước mắm, tiêu và hạt nêm gia vị vừa đủ

Cách chế biến:

Bước 1 – Sơ chế: Rửa sạch tôm, để ráo rồi ướp với một ít tiêu, nước mắm. Cà rốt, ớt chuông và dứa thái hạt lựu. Cơm nguội nên được bảo quản lạnh đúng cách trước khi sử dụng.

Bước 2 – Xào tôm: Làm nóng chảo với một ít dầu, phi thơm tỏi rồi cho tôm vào đảo đến khi tôm chuyển màu và chín hoàn toàn. Trút tôm ra đĩa.

Bước 3 – Rang cơm: Thêm chút dầu, cho cà rốt và ớt chuông vào xào sơ. Tiếp đó, cho cơm vào đảo đều để hạt cơm tơi. Thêm dứa, nêm nước mắm và ít hạt nêm vào cho vừa ăn.

Bước 4 – Hoàn thiện: Cho tôm trở lại chảo cơm rang nóng, đảo đều đến khi các nguyên liệu nóng hoàn toàn. Rắc hành lá và tiêu rồi dùng ngay.

Lưu ý là không nên rang quá lâu khiến dứa tiết nhiều nước và làm cơm nhão.

Dứa là loại quả dễ tìm, có thể dùng làm món tráng miệng, nguyên liệu nấu ăn hoặc kết hợp trong các món mặn. Vitamin C, mangan và lượng nước trong dứa góp phần làm phong phú khẩu phần, nhưng lợi ích dinh dưỡng phụ thuộc vào toàn bộ chế độ ăn.

Để sử dụng hợp lý, nên ăn dứa tươi với khẩu phần phù hợp, luân phiên cùng nhiều loại trái cây khác và hạn chế nước ép thêm đường. Khi kết hợp với tôm, rau củ và cơm, dứa không chỉ tạo hương vị mới lạ mà còn giúp bữa ăn thêm đa dạng, hấp dẫn.