Đau thần kinh chẩm (Occipital Neuralgia) là tình trạng các dây thần kinh chẩm (từ đốt sống cổ C2, C3) bị viêm, tổn thương, gây đau đầu dữ dội như điện giật, kim châm ở sau gáy, lan lên đỉnh đầu, tai, có thể nhầm với migraine, nhưng đặc trưng bởi cảm giác đau tăng lên khi kích thích da đầu/tóc và thường do căng cơ cổ, chấn thương, thoái hóa cột sống cổ.

Đau đầu kéo dài, âm ỉ là triệu chứng thường gặp nên nhiều người chủ quan, tự ý dùng thuốc giảm đau mà không đi khám. Tuy nhiên, theo các bác sĩ chuyên khoa, đau đầu kéo dài có thể là dấu hiệu cảnh báo những bệnh lý thần kinh tiềm ẩn cần được phát hiện sớm.

Xuất hiện bệnh lý từ dấu hiệu đau đầu kéo dài

Mới đây, bệnh nhân P.T.M (60 tuổi) đến Bệnh viện Đa khoa Medlatec thăm khám trong tình trạng đau đầu kéo dài nhiều năm.

Tại Medlatec, bệnh nhân chia sẻ, trong nhiều năm qua, bệnh nhân thường xuyên xuất hiện các cơn đau đầu âm ỉ vùng chẩm - gáy hai bên, lan lên đỉnh đầu và thái dương. Cơn đau đôi khi có cảm giác cắn nhói, đặc biệt khi chải đầu hoặc chạm vào tóc cũng gây đau. Khoảng 1 tháng gần đây, tình trạng đau đầu tăng rõ rệt, diễn ra thường xuyên và phải dùng thuốc giảm đau hàng ngày, gây hưởng nhiều đến sinh hoạt. Lo lắng trước dấu hiệu bất thường khiến người bệnh lo lắng nên đi khám. Ngoài ra, bệnh nhân không ghi nhận các triệu chứng bất thường nào khác.

Người dân nên cảnh giác với dấu hiệu đau đầu kéo dài nhiều năm. Ảnh minh họa/ nguồn Internet

Về tiền sử, bệnh nhân cho biết thêm, bản thân đã phát hiện rối loạn chuyển hóa lipid, tiền đái tháo đường và thoái hóa cột sống.

Khám chuyên khoa thần kinh, bác sĩ ghi nhận: Không liệt vận động, thần kinh sọ não bình thường; Hội chứng màng não âm tính; Ấn đau rõ tại điểm xuất chiếu dây thần kinh chẩm lớn hai bên, thang điểm đau VAS 5/10; Khám cột sống cổ chưa ghi nhận dấu hiệu chèn ép rễ thần kinh.

Để đi đến chẩn đoán xác định, bệnh nhân được chỉ định thực hiện các xét nghiệm và chẩn đoán hình ảnh chuyên sâu như: xét nghiệm sinh hóa – huyết học, MRI sọ não, siêu âm Doppler mạch cảnh, đo loãng xương…

Để đi đến chẩn đoán xác định, bệnh nhân M có chỉ định chụp MRI sọ não/Ảnh Medlatec

Kết quả cho thấy như: Rối loạn mỡ máu, HbA1c tăng nhẹ, loãng xương. MRI sọ não ghi nhận thoái hóa myelin chất trắng dưới vỏ và quanh não thất. Siêu âm mạch cảnh, tim mạch chưa ghi nhận bất thường đáng kể.

Dựa trên kết quả thăm khám, Bác sĩ chẩn đoán xác định: Đau thần kinh chẩm hai bên, loãng xương, thiếu vitamin D, rối loạn chuyển hóa lipid.

Từ kết quả chẩn đoán xác định, bệnh nhân được chỉ định tiêm phong bế thần kinh chẩm hai bên, kết hợp điều trị loãng xương, bổ sung vitamin D và hướng dẫn vật lý trị liệu tại nhà. Sau điều trị, triệu chứng đau cải thiện rõ rệt.

Đau đầu, mệt mỏi - dấu hiệu của nhiều bệnh lý tiềm ẩn

Trong một nghiên cứu điều tra tỷ lệ đau mặt ở người dân Hà Lan, đau dây thần kinh chẩm (Occipital Neuralgia - ON) chiếm 8,3% các trường hợp đau mặt. Tỷ lệ mắc ON là 3,2/ 100.000 người, với độ tuổi chẩn đoán trung bình là 54,1 tuổi.

Theo ThS.BS Bùi Thị Thanh - Chuyên khoa Thần kinh, Bệnh viện Đa khoa Medlatec, đau dây thần kinh chẩm là nguyên nhân thường gặp gây đau đầu kéo dài, đặc biệt ở người trung niên và cao tuổi.

Đau thần kinh chẩm là tình trạng đau xuất phát từ vùng phân bố của dây thần kinh chẩm lớn, chẩm nhỏ hoặc chẩm thứ ba, trong đó dây chẩm lớn chiếm tới 90% trường hợp.

Nguyên nhân gây đau thần kinh chẩm có thể bao gồm: Căng cơ cổ - gáy, tư thế sai kéo dài; Thoái hóa cột sống cổ, thoát vị đĩa đệm cổ; Chấn thương vùng đầu - cổ; Các bệnh lý toàn thân như đái tháo đường, gout, viêm mạch; U hoặc khối chèn ép vùng cổ; Một số dị dạng hiếm gặp như hội chứng Arnold – Chiari.

Hiện nay, phong bế thần kinh chẩm là phương pháp hỗ trợ giảm đau hiệu quả cho người bệnh đau dây thần kinh chẩm. Thủ thuật y khoa này bác sĩ tiêm thuốc tê, có thể kết hợp thuốc chống viêm (corticosteroid) vào vùng quanh dây thần kinh chẩm (chẩm lớn, chẩm nhỏ hoặc chẩm thứ ba) nhằm ngăn chặn tạm thời dẫn truyền tín hiệu đau, nên mang lại hiệu quả giảm đau tốt, cải thiện chất lượng cuộc sống cho người bệnh.

Theo bác sĩ, đau đầu kéo dài, mất ngủ, chóng mặt, mệt mỏi có thể là dấu hiệu của nhiều bệnh lý tiềm ẩn như tăng huyết áp, rối loạn tuyến giáp, thiếu máu, viêm xoang, glôcôm…, thậm chí là u não, đột quỵ hoặc viêm màng não.

Do đó, khi xuất hiện các dấu hiệu đau đầu kéo dài, đau vùng chẩm - gáy, chóng mặt, mất thăng bằng, rối loạn giấc ngủ, người dân không nên tự ý dùng thuốc, mà cần đến cơ sở y tế chuyên khoa để được thăm khám, chẩn đoán và điều trị kịp thời.