![]() |
| Đường vào ngôi mộ của Võ Tắc Thiên. |
![]() |
| Hình ảnh Võ Tắc Thiên trong phim. |
![]() |
| Những bức tượng bị chặt đầu trong ngôi mộ. |
![]() |
| Ngôi mộ vô tự của Võ Tắc Thiên. |
![]() |
| Đường vào ngôi mộ của Võ Tắc Thiên. |
![]() |
| Hình ảnh Võ Tắc Thiên trong phim. |
![]() |
| Những bức tượng bị chặt đầu trong ngôi mộ. |
![]() |
| Ngôi mộ vô tự của Võ Tắc Thiên. |
![]() |
| Nhắc đến hậu cung người ta thường nghĩ đến nơi có đến 3 ngàn giai nhân, nhưng trên thực tế cung nữ ở hậu cung còn vượt xa con số đó. Trong “Tùy thư” có ghi chép thời Tùy Dương đế số lượng cung nữ có đến 100 nghìn người. |
![]() |
| Đến đầu triều Đường quốc lực nghèo nàn, nhằm vỗ về lòng dân, tiết kiệm chi tiêu, Đường Cao Tông Lý Uyên đã từng hạ chiếu giải phóng hàng nghìn cung nữ trong hậu cung. Đến đời Đường Thái Tông số cung nữ trong hậu cung vẫn lên đến con số hàng vạn. Triều Đường Huyền Tông số cung nữ từng lên đến 60 nghìn người. Với số lượng hùng hậu như thế cuộc sống của các cung nữ trong hậu cung thế nào? |
![]() |
| Căn cứ vào địa vị của cung nữ, thời nhà Đường chia cung nữ thành hai loại: Thứ nhất là nữ quan có phẩm cấp, số còn lại chiếm phần lớn đều là cung nữ bình thường không có phẩm cấp. Những nữ quan được gọi là “cung quan”, ngoài cấp quản lý cao như hoàng hậu và các phi tần thì họ chính là người thuộc tầng lớp có đẳng cấp tương đối cao trong chốn hậu cung. |
![]() |
| Nhằm duy trì hoạt động bình thường với hàng vạn cung nữ ở hậu cung giai cấp thống trị đã định ra một hệ thống quản lý vô cùng nghiêm ngặt. Theo giáo sư Giả Chí Cương chuyên gia nghiên cứu lịch sử nhà Đường trường Đại học Tây Bắc đã chỉ ra: “Hậu đình” của nhà Đường là mô phỏng kiến trúc của “Tiền đình”, cung nữ trong “hậu đình” cũng chia thành 9 cấp quan viên ở “Tiền đình”. Nhất phẩm đến ngũ phẩm cơ bản đều là phi tần của hoàng thượng. Một số nữ quan có uy quyền cao, lai lịch quyền quý mới có thể được ngũ phẩm. Lục phẩm đến cửu phẩm tức là các cấp nữ quan bình thường trong cung. |
![]() |
| Vào cuối nhà Đường chế độ đẳng cấp của hậu cung tuy đã có nhiều thay đổi nhưng nội dung cơ bản vẫn giữ như cũ. Công việc của các cung nữ được phân công rất rõ ràng và chi tiết. Những nữ quan có phẩm cấp chiếm một số lượng rất nhỏ số cung nữ trong chốn hậu cung. Còn lại đều là những cung nữ bình thường phải lao động chân tay rất vất vả, rất ít khi cho cơ hội tiếp xúc với những phi tần có đẳng cấp cao và càng không có cơ duyên được diện kiến hoàng thượng. Thậm chí những cung nữ này sau khi chết cũng không có mộ chí, cho nên cuộc sống của họ không ai biết tới. |
![]() |
| Việc cung nữ nhập cung bằng hình thức nào sẽ quyết định địa vị của họ trong hậu cung. Phần lớn các cung nữ đều từ nhân gian, được tuyển vào cung những người có xuất thân từ con nhà tử tế, phẩm chất đạo đức tốt sẽ có cơ hội được tấn phong làm nữ quan trong cung. Còn lại thì do bản thân hoặc người nhà phạm tội mà bị bắt vào cung thì địa vị của họ thấp kém nhất, thường phải làm những việc như thêu thùa, may vá, giặt giũ, nấu nướng... |
![]() |
| Ngoài ra có một số ít các cung nữ là do các nước phụ thuộc, quan lại địa phương hoặc công chúa tiến hiến nhập cung, những người này đương nhiên sẽ có những tài hoa đặc biệt, dễ dàng nhận được sự chú ý của hoàng thượng và thường được tấn phong làm phi tần, nhưng họ cũng thường là gian tế ở bên hoàng thượng cho những người đã tiến hiến họ. |
![]() |
| Công việc hàng ngày của các cung nữ rất vất vả, từ sáng sớm đến đêm khuya. Nhiệm vụ quan trọng của các cung nữ là phục vụ hoàng thượng và đám hậu phi. Để thỏa mãn được những nhu cầu về một cuộc sống an nhàn, xa xỉ cho đám chủ nhân thì phạm vi công việc của họ gồm chăm lo ăn, ở, quần áo, đi lại. |
![]() |
| Ngoài ra còn phải có một bộ phận cung nữ lo biểu diễn ca kĩ, mua vui. Bất kể là ở bộ phận nào thì công việc của họ vô cùng vất vả, thường xuyên bị mắng chửi hay đánh đập, thậm chí chỉ cần sơ ý làm phật ý chủ nhân là có thể bị phạt tội. |
![]() |
| Tuy vất vả nhưng ở triều Đường, hoàng đế vô cùng coi trọng việc đào tạo cung nữ nên có hẳn một trường học ở hậu cung chuyên dành cho các cung nữ đọc sách, họ cũng thường xuyên được giáo dục, bồi dưỡng các kiến thức về văn hóa, âm nhạc nghệ thuật và các kỹ năng, vì thế tố chất của các cung nữ nhà Đường tương đối cao. Trong đó có Thượng Quan Uyển Nhi nổi tiếng trong lịch sử, một cánh tay phải đắc lực trợ giúp Võ Tắc Thiên. |
![]() |
| Hậu cung cũng tổ chức các hoạt động vui chơi giải trí cho cung nữ nhằm điều tiết cuộc sống vốn khô khan, vất vả của họ. Họ có thể giả trai để tham gia đội Mã cầu (cưỡi ngựa chơi bóng) hay đội Xúc Cúc (đá cầu). Ngoài ra còn có một hoạt động là “tham quân hí” tương đương như tấu hài ngày nay. |
![]() |
| Cuộc sống của họ cứ thế trôi đi, đa phần cung nữ bị hạn chế trong “dịch đình” trong cung Trường An, trừ phi có nhiệm vụ đặc biệt hoặc khi không còn là cung nữ họ mới được bước chân ra khỏi cung còn không cứ sống lặng lẽ trong quên lãng cho đến khi chết. Ở triều Đường cũng thường xuyên có những trường hợp cung nữ “xuất cung” như gặp thiên tai hoặc hoàng đế mới kế vị thường sẽ giải phóng tự do một bộ phận cung nữ. Thời Đường việc giải phóng cung nữ phụ thuộc vào hứng của hoàng thượng, nếu hoàng thượng thương cảm cho thân phận của cung nữ thì sẽ rất nhiều cung nữ được “xuất cung”. |
![]() |
| Việc được “xuất cung” đó chính là hạnh phúc của các cung nữ, có người sẽ xuất giá, có một số người trở về phụng dưỡng cha mẹ còn rất nhiều người không có nhà mà về đành lưu lạc chốn nhân gian nên có rất nhiều cung nữ đã trở thành vợ bé sống kiếp tầm gửi nơi những kẻ giàu có háo sắc, nhưng dù sống thế nào thì cuối cùng họ đã được hưởng tự do đích thực. |
![]() |
| Nhiếp ảnh gia người Anh Don McCullin đã dành nhiều thời gian đến các vùng chiến sự, xung đột trên thế giới để tác nghiệp, ghi nhận tình hình. Ông đã đến các nước như Cyprus, Cộng hòa Dân chủ Congo, Việt Nam, Campuchia, Bangladesh, El Salvador, Lebanon, Israel. Trong số những nơi đã đặt chân đến, nhiếp ảnh gia Don McCullin đã thực hiện nhiều bức ảnh giá trị ghi dấu Chiến tranh Việt Nam ác liệt. Trong ảnh là chiến trường miền Nam Việt Nam năm 1965. |
![]() |
| Ngã sáu Phù Đổng ở quận 1, Sài Gòn năm 1974. |
Ý tưởng thay toàn bộ cơ thể nhưng vẫn giữ nguyên bộ não nghe như khoa học viễn tưởng, song đã từng được các nhà khoa học nghiên cứu nghiêm túc.
Giữa lòng sa mạc Sahara khắc nghiệt, vẫn tồn tại một vùng đất nơi núi đá, cồn cát và sự sống hòa quyện theo cách đầy kỳ diệu.
Có những con tàu chìm xuống biển để rồi biến mất mãi mãi. Nhưng cũng có những con tàu trở thành cỗ máy thời gian đưa quá khứ trở về với hiện tại.
Theo một báo cáo trên tạp chí Nature Communications, các lá của cây đồng tiền Trung Quốc (Pilea peperomioides - một loài thuộc họ tầm ma) thể hiện một mô hình hình học gọi là sơ đồ Voronoi.
Nhóm chuyên gia đã khai quật được một di tích thành cổ quan trọng ở miền đông Trung Quốc, hé lộ nhiều sự thật lịch sử thú vị, hấp dẫn.
Các chuyên gia khai quật được những di vật huy hoàng từ các ngôi mộ cổ ở miền Bắc Trung Quốc.
Lâu đài này có lẽ được xây dựng để phòng thủ. Chúng được xây dựng trên vùng cao nguyên và có tầm nhìn bao quát rộng lớn.
Cách Trái Đất khoảng 27.000 năm ánh sáng, một "quái vật vô hình" đang lặng lẽ thống trị trung tâm Dải Ngân Hà bằng lực hấp dẫn khổng lồ.
Có một sinh vật vẫn sống sót sau bức xạ đủ sức hủy diệt con người chỉ trong tích tắc – và đó là một loài vi khuẩn nhỏ bé mang tên Deinococcus radiodurans.
Giữa những cánh rừng núi mờ sương của dãy Himalaya, có một loài lưỡng cư mang vẻ ngoài như sinh vật bước ra từ thần thoại.
Cách Trái Đất khoảng 27.000 năm ánh sáng, một "quái vật vô hình" đang lặng lẽ thống trị trung tâm Dải Ngân Hà bằng lực hấp dẫn khổng lồ.
Xuất hiện giữa Thái Bình Dương mênh mông, một hệ thống ký tự bí ẩn vẫn thách thức các nhà ngôn ngữ học suốt hơn một thế kỷ qua.
Các chuyên gia khai quật được những di vật huy hoàng từ các ngôi mộ cổ ở miền Bắc Trung Quốc.
Có một sinh vật vẫn sống sót sau bức xạ đủ sức hủy diệt con người chỉ trong tích tắc – và đó là một loài vi khuẩn nhỏ bé mang tên Deinococcus radiodurans.
Một liệu pháp tế bào gốc thế hệ mới đang mở ra hy vọng trong điều trị bệnh Parkinson khi được thiết kế để vượt qua sự đào thải của hệ miễn dịch.
Giữa lòng sa mạc Sahara khắc nghiệt, vẫn tồn tại một vùng đất nơi núi đá, cồn cát và sự sống hòa quyện theo cách đầy kỳ diệu.
Nhóm chuyên gia đã khai quật được một di tích thành cổ quan trọng ở miền đông Trung Quốc, hé lộ nhiều sự thật lịch sử thú vị, hấp dẫn.
Có những con tàu chìm xuống biển để rồi biến mất mãi mãi. Nhưng cũng có những con tàu trở thành cỗ máy thời gian đưa quá khứ trở về với hiện tại.
Giữa những cánh rừng núi mờ sương của dãy Himalaya, có một loài lưỡng cư mang vẻ ngoài như sinh vật bước ra từ thần thoại.
Trân mình trên những tảng đá ẩm hay thân cây già, rêu tản âm thầm tồn tại trong suốt hàng trăm triệu năm như những chứng nhân cổ xưa của Trái Đất.
Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng vừa ký Quyết định số 33/2026/QĐ-TTg ban hành Danh mục hệ thống trí tuệ nhân tạo (AI) có rủi ro cao trong 6 lĩnh vực gồm giáo dục, dân tộc và tôn giáo, y tế, ngân hàng, tố tụng và giao thông vận tải.
Lâu đài này có lẽ được xây dựng để phòng thủ. Chúng được xây dựng trên vùng cao nguyên và có tầm nhìn bao quát rộng lớn.
Theo một báo cáo trên tạp chí Nature Communications, các lá của cây đồng tiền Trung Quốc (Pilea peperomioides - một loài thuộc họ tầm ma) thể hiện một mô hình hình học gọi là sơ đồ Voronoi.
Ý tưởng thay toàn bộ cơ thể nhưng vẫn giữ nguyên bộ não nghe như khoa học viễn tưởng, song đã từng được các nhà khoa học nghiên cứu nghiêm túc.
Chỉ cần nhìn thoáng qua đôi cánh mang những đường vân tinh xảo trên cánh loài bướm này, bạn sẽ hiểu vì sao chúng được gọi là những "tấm bản đồ biết bay".
Phát hiện lăng mộ cổ ở trung tâm thành phố Quảng Châu, bên trong chứa bốn đèn dầu bằng sứ men xanh.
Từ lớp cát phủ suốt hàng nghìn năm, một thành phố cổ đã xuất hiện và làm thay đổi hiểu biết của nhân loại về một trong những nền văn minh đầu tiên.
Ở rìa của Hệ Mặt Trời, có một thiên thể cô độc, xa xôi đến mức một vòng quay quanh Mặt Trời kéo dài hàng chục thiên niên kỷ.
Giữa châu Âu hiện đại, Hortobágy-Puszta giống như một lát cắt của quá khứ, nơi thảo nguyên vẫn giữ nguyên nhịp thở cổ xưa của mình.
Lăng mộ thứ hai được bảo vệ rất tốt, có rất nhiều hiện vật bằng sứ men ngọc, bao gồm nghiên mực, chén thánh, đĩa, bình nhổ, đĩa đựng trái cây, ấm, bát, cốc.