![]() |
| Đường vào ngôi mộ của Võ Tắc Thiên. |
![]() |
| Hình ảnh Võ Tắc Thiên trong phim. |
![]() |
| Những bức tượng bị chặt đầu trong ngôi mộ. |
![]() |
| Ngôi mộ vô tự của Võ Tắc Thiên. |
![]() |
| Đường vào ngôi mộ của Võ Tắc Thiên. |
![]() |
| Hình ảnh Võ Tắc Thiên trong phim. |
![]() |
| Những bức tượng bị chặt đầu trong ngôi mộ. |
![]() |
| Ngôi mộ vô tự của Võ Tắc Thiên. |
![]() |
| Nhắc đến hậu cung người ta thường nghĩ đến nơi có đến 3 ngàn giai nhân, nhưng trên thực tế cung nữ ở hậu cung còn vượt xa con số đó. Trong “Tùy thư” có ghi chép thời Tùy Dương đế số lượng cung nữ có đến 100 nghìn người. |
![]() |
| Đến đầu triều Đường quốc lực nghèo nàn, nhằm vỗ về lòng dân, tiết kiệm chi tiêu, Đường Cao Tông Lý Uyên đã từng hạ chiếu giải phóng hàng nghìn cung nữ trong hậu cung. Đến đời Đường Thái Tông số cung nữ trong hậu cung vẫn lên đến con số hàng vạn. Triều Đường Huyền Tông số cung nữ từng lên đến 60 nghìn người. Với số lượng hùng hậu như thế cuộc sống của các cung nữ trong hậu cung thế nào? |
![]() |
| Căn cứ vào địa vị của cung nữ, thời nhà Đường chia cung nữ thành hai loại: Thứ nhất là nữ quan có phẩm cấp, số còn lại chiếm phần lớn đều là cung nữ bình thường không có phẩm cấp. Những nữ quan được gọi là “cung quan”, ngoài cấp quản lý cao như hoàng hậu và các phi tần thì họ chính là người thuộc tầng lớp có đẳng cấp tương đối cao trong chốn hậu cung. |
![]() |
| Nhằm duy trì hoạt động bình thường với hàng vạn cung nữ ở hậu cung giai cấp thống trị đã định ra một hệ thống quản lý vô cùng nghiêm ngặt. Theo giáo sư Giả Chí Cương chuyên gia nghiên cứu lịch sử nhà Đường trường Đại học Tây Bắc đã chỉ ra: “Hậu đình” của nhà Đường là mô phỏng kiến trúc của “Tiền đình”, cung nữ trong “hậu đình” cũng chia thành 9 cấp quan viên ở “Tiền đình”. Nhất phẩm đến ngũ phẩm cơ bản đều là phi tần của hoàng thượng. Một số nữ quan có uy quyền cao, lai lịch quyền quý mới có thể được ngũ phẩm. Lục phẩm đến cửu phẩm tức là các cấp nữ quan bình thường trong cung. |
![]() |
| Vào cuối nhà Đường chế độ đẳng cấp của hậu cung tuy đã có nhiều thay đổi nhưng nội dung cơ bản vẫn giữ như cũ. Công việc của các cung nữ được phân công rất rõ ràng và chi tiết. Những nữ quan có phẩm cấp chiếm một số lượng rất nhỏ số cung nữ trong chốn hậu cung. Còn lại đều là những cung nữ bình thường phải lao động chân tay rất vất vả, rất ít khi cho cơ hội tiếp xúc với những phi tần có đẳng cấp cao và càng không có cơ duyên được diện kiến hoàng thượng. Thậm chí những cung nữ này sau khi chết cũng không có mộ chí, cho nên cuộc sống của họ không ai biết tới. |
![]() |
| Việc cung nữ nhập cung bằng hình thức nào sẽ quyết định địa vị của họ trong hậu cung. Phần lớn các cung nữ đều từ nhân gian, được tuyển vào cung những người có xuất thân từ con nhà tử tế, phẩm chất đạo đức tốt sẽ có cơ hội được tấn phong làm nữ quan trong cung. Còn lại thì do bản thân hoặc người nhà phạm tội mà bị bắt vào cung thì địa vị của họ thấp kém nhất, thường phải làm những việc như thêu thùa, may vá, giặt giũ, nấu nướng... |
![]() |
| Ngoài ra có một số ít các cung nữ là do các nước phụ thuộc, quan lại địa phương hoặc công chúa tiến hiến nhập cung, những người này đương nhiên sẽ có những tài hoa đặc biệt, dễ dàng nhận được sự chú ý của hoàng thượng và thường được tấn phong làm phi tần, nhưng họ cũng thường là gian tế ở bên hoàng thượng cho những người đã tiến hiến họ. |
![]() |
| Công việc hàng ngày của các cung nữ rất vất vả, từ sáng sớm đến đêm khuya. Nhiệm vụ quan trọng của các cung nữ là phục vụ hoàng thượng và đám hậu phi. Để thỏa mãn được những nhu cầu về một cuộc sống an nhàn, xa xỉ cho đám chủ nhân thì phạm vi công việc của họ gồm chăm lo ăn, ở, quần áo, đi lại. |
![]() |
| Ngoài ra còn phải có một bộ phận cung nữ lo biểu diễn ca kĩ, mua vui. Bất kể là ở bộ phận nào thì công việc của họ vô cùng vất vả, thường xuyên bị mắng chửi hay đánh đập, thậm chí chỉ cần sơ ý làm phật ý chủ nhân là có thể bị phạt tội. |
![]() |
| Tuy vất vả nhưng ở triều Đường, hoàng đế vô cùng coi trọng việc đào tạo cung nữ nên có hẳn một trường học ở hậu cung chuyên dành cho các cung nữ đọc sách, họ cũng thường xuyên được giáo dục, bồi dưỡng các kiến thức về văn hóa, âm nhạc nghệ thuật và các kỹ năng, vì thế tố chất của các cung nữ nhà Đường tương đối cao. Trong đó có Thượng Quan Uyển Nhi nổi tiếng trong lịch sử, một cánh tay phải đắc lực trợ giúp Võ Tắc Thiên. |
![]() |
| Hậu cung cũng tổ chức các hoạt động vui chơi giải trí cho cung nữ nhằm điều tiết cuộc sống vốn khô khan, vất vả của họ. Họ có thể giả trai để tham gia đội Mã cầu (cưỡi ngựa chơi bóng) hay đội Xúc Cúc (đá cầu). Ngoài ra còn có một hoạt động là “tham quân hí” tương đương như tấu hài ngày nay. |
![]() |
| Cuộc sống của họ cứ thế trôi đi, đa phần cung nữ bị hạn chế trong “dịch đình” trong cung Trường An, trừ phi có nhiệm vụ đặc biệt hoặc khi không còn là cung nữ họ mới được bước chân ra khỏi cung còn không cứ sống lặng lẽ trong quên lãng cho đến khi chết. Ở triều Đường cũng thường xuyên có những trường hợp cung nữ “xuất cung” như gặp thiên tai hoặc hoàng đế mới kế vị thường sẽ giải phóng tự do một bộ phận cung nữ. Thời Đường việc giải phóng cung nữ phụ thuộc vào hứng của hoàng thượng, nếu hoàng thượng thương cảm cho thân phận của cung nữ thì sẽ rất nhiều cung nữ được “xuất cung”. |
![]() |
| Việc được “xuất cung” đó chính là hạnh phúc của các cung nữ, có người sẽ xuất giá, có một số người trở về phụng dưỡng cha mẹ còn rất nhiều người không có nhà mà về đành lưu lạc chốn nhân gian nên có rất nhiều cung nữ đã trở thành vợ bé sống kiếp tầm gửi nơi những kẻ giàu có háo sắc, nhưng dù sống thế nào thì cuối cùng họ đã được hưởng tự do đích thực. |
![]() |
| Nhiếp ảnh gia người Anh Don McCullin đã dành nhiều thời gian đến các vùng chiến sự, xung đột trên thế giới để tác nghiệp, ghi nhận tình hình. Ông đã đến các nước như Cyprus, Cộng hòa Dân chủ Congo, Việt Nam, Campuchia, Bangladesh, El Salvador, Lebanon, Israel. Trong số những nơi đã đặt chân đến, nhiếp ảnh gia Don McCullin đã thực hiện nhiều bức ảnh giá trị ghi dấu Chiến tranh Việt Nam ác liệt. Trong ảnh là chiến trường miền Nam Việt Nam năm 1965. |
![]() |
| Ngã sáu Phù Đổng ở quận 1, Sài Gòn năm 1974. |
Khu phức hợp nghi lễ cổ xưa của người bản địa với những hình khắc bí ẩn được phát hiện ở Mexico gây ngạc nhiên các chuyên gia.
Nếu tiểu hành tinh 2024 YR4 va chạm với Mặt trăng vào tháng 12/2032 thì sự việc này sẽ tạo ra một luồng sáng chói lóa có thể nhìn thấy bằng mắt thường.
Các chuyên gia cho hay mẩu xương voi được tìm thấy ở Tây Ban Nha có thể có niên đại từ thời các trận chiến của danh tướng Hannibal với đế chế La Mã.
Cung Diên Thọ ở Huế là quần thể cung điện cổ kính gắn với cuộc đời và sự nghiệp các Hoàng thái hậu trong lịch sử vương triều Nguyễn.
Dãy đá bí ẩn ở Carnac (Pháp) vừa được xác định là công trình cự thạch cổ nhất châu Âu, mở ra nhiều tranh luận khảo cổ về nền văn minh tiền sử.
Albert Pierrepoint, đao phủ nổi tiếng nước Anh thập niên 1940-1950, tuyên bố đã thi hành hơn 550 án tử hình, trở thành nhân vật nổi tiếng thời bấy giờ.
Raja Ampat là quần đảo thiên đường ở miền Đông Indonesia, nổi tiếng toàn cầu nhờ thiên nhiên nguyên sơ và đa dạng sinh học biển đặc biệt cao.
Chiếc mũ giáp làm từ ngà lợn rừng được khai quật từ một ngôi mộ hình vòm thể hiện nghệ thuật thủ công và vai trò biểu tượng của thời Hy Lạp cổ.
Công trình tại Sogmatar gồm các phù điêu mô phỏng bầu trời đêm, chứng tỏ khu vực từng là trung tâm tín ngưỡng thiên văn cổ xưa.
Công trình tại Sogmatar gồm các phù điêu mô phỏng bầu trời đêm, chứng tỏ khu vực từng là trung tâm tín ngưỡng thiên văn cổ xưa.
Chiếc mũ giáp làm từ ngà lợn rừng được khai quật từ một ngôi mộ hình vòm thể hiện nghệ thuật thủ công và vai trò biểu tượng của thời Hy Lạp cổ.
Dãy đá bí ẩn ở Carnac (Pháp) vừa được xác định là công trình cự thạch cổ nhất châu Âu, mở ra nhiều tranh luận khảo cổ về nền văn minh tiền sử.
Albert Pierrepoint, đao phủ nổi tiếng nước Anh thập niên 1940-1950, tuyên bố đã thi hành hơn 550 án tử hình, trở thành nhân vật nổi tiếng thời bấy giờ.
Các chuyên gia cho hay mẩu xương voi được tìm thấy ở Tây Ban Nha có thể có niên đại từ thời các trận chiến của danh tướng Hannibal với đế chế La Mã.
Cung Diên Thọ ở Huế là quần thể cung điện cổ kính gắn với cuộc đời và sự nghiệp các Hoàng thái hậu trong lịch sử vương triều Nguyễn.
Nếu tiểu hành tinh 2024 YR4 va chạm với Mặt trăng vào tháng 12/2032 thì sự việc này sẽ tạo ra một luồng sáng chói lóa có thể nhìn thấy bằng mắt thường.
Raja Ampat là quần đảo thiên đường ở miền Đông Indonesia, nổi tiếng toàn cầu nhờ thiên nhiên nguyên sơ và đa dạng sinh học biển đặc biệt cao.
Khu phức hợp nghi lễ cổ xưa của người bản địa với những hình khắc bí ẩn được phát hiện ở Mexico gây ngạc nhiên các chuyên gia.
Hơn 43.000 năm trước, người Neanderthal thu thập hộp sọ động vật đặt trong một hang động suốt hàng thế kỷ. Đến nay, các chuyên gia vẫn chưa giải mã được lý do.
Khám phá hài cốt cổ xưa nhất của con người ở Iran, mở ra kỷ nguyên mới về sự sinh sống của tổ tiên trong khu vực hơn 700.000 năm trước.
Người Hausa là một trong những cộng đồng lớn và có ảnh hưởng sâu rộng nhất tại Tây Phi, với lịch sử lâu đời và bản sắc văn hóa mạnh mẽ.
Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) và Colossal Biosciences hợp tác xây dựng kho lưu trữ sinh học khổng lồ nhằm bảo tồn gene của hàng nghìn loài.
Tháng 3/1876, "cơn mưa thịt" bất ngờ trút xuống một trang trại ở Kentucky, Mỹ. Sự việc khiến nhiều người dân hoang mang, lo lắng không biết điều gì đã xảy ra.
Là di tích Nho học quan trọng bậc nhất của triều Nguyễn, Văn Miếu Huế ẩn chứa nhiều câu chuyện lịch sử đặc sắc không phải ai cũng từng nghe.
Mua vôi và muối trong dịp Tết là biểu tượng cho sự sạch sẽ, đậm đà và mong muốn một năm mới bình an, thịnh vượng.
Giữa biển Sulu xanh thẳm, rạn san hô Tubbataha nổi bật như kho báu thiên nhiên nguyên sơ bậc nhất Đông Nam Á.
Nhiều người dân đã tới Punxsutawney, bang Pennsylvania, Mỹ để xem chuột chũi trổ tài "tiên tri" dự báo thời tiết mùa Đông trong lễ hội thường niên.
Cúng ông Công ông Táo 2026 không chỉ là nghi lễ tiễn Táo quân về chầu trời mà còn mang ý nghĩa giữ gìn nếp nhà, cầu mong gia đạo ấm êm.
Giới khảo cổ Iran vừa phát hiện hình khắc đá cổ xưa trên vách đá Istakhr, được cho là chân dung một vị vua Ba Tư thời Sasanian.