Theo tài liệu thu thập của PV Báo Tri thức và Cuộc sống, Văn phòng HĐND và UBND xã Bảo Thuận (tỉnh Lâm Đồng) vừa hoàn tất công tác lựa chọn nhà thầu cho hai dự án hạ tầng giao thông trọng điểm trên địa bàn quanh khu vực hồ KaLa. Điều đáng chú ý là cả hai gói thầu xây lắp có tổng dự toán phê duyệt lên tới xấp xỉ 34,6 tỷ đồng đều ghi nhận việc nộp hồ sơ dự thầu và trúng thầu của duy nhất một doanh nghiệp địa phương trong cùng một ngày.
"Kịch bản" một nhà thầu tại hai gói thầu hạ tầng giao thông hồ KaLa
Cụ thể, tại dự án Nâng cấp đường giao thông phía Đông hồ KaLa (xã Bảo Thuận), Gói thầu số 01: Toàn bộ chi phí xây dựng (mã E-TBMT: IB2600417818) được đăng tải từ ngày 06/08/2026 với giá dự toán duyệt ở mức 17.135.093.000 đồng. Phương thức lựa chọn nhà thầu được áp dụng là đấu thầu rộng rãi trong nước qua mạng. Đến thời điểm đóng mở thầu ngày 15/08/2026, chỉ có duy nhất Công ty TNHH Xây dựng và Thương mại Thanh Phú Hoàng nộp hồ sơ dự thầu.
Ngày 19/08/2026, Q. Chánh Văn phòng HĐND và UBND xã Bảo Thuận - Trương Quốc Phương đã ký Quyết định số 113/QĐ-VP phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu. Công ty TNHH Xây dựng và Thương mại Thanh Phú Hoàng trúng thầu với giá 16.997.005.421 đồng. So với giá gói thầu, số tiền tiết kiệm khoảng 138.087.579 đồng, tương ứng khoảng 0,81%. Thời gian thực hiện hợp đồng là 700 ngày.
Song song đó, tại dự án Nâng cấp đường giao thông phía Tây hồ KaLa (xã Bảo Thuận), Gói thầu số 01: Toàn bộ chi phí xây dựng (mã E-TBMT: IB2600431945) có giá dự toán 17.520.517.000 đồng cũng áp dụng hình thức đấu thầu rộng rãi qua mạng từ ngày 07/08/2026. Tương tự gói thầu phía Đông, công trình này cũng chỉ ghi nhận duy nhất Công ty TNHH Xây dựng và Thương mại Thanh Phú Hoàng tham gia dự thầu. Cũng trong ngày 19/08/2026, Q. Chánh Văn phòng HĐND và UBND xã Bảo Thuận - Trương Quốc Phương ký Quyết định số 112/QĐ-VP phê duyệt cho doanh nghiệp này trúng thầu với giá 17.345.316.687 đồng. Tiền tiết kiệm khoảng 175.200.313 đồng, tương đương 1%. Thời gian thực hiện công trình là 720 ngày.
Tính chung cả hai gói thầu hạ tầng giao thông quanh hồ KaLa có tổng dự toán 34.655.610.000 đồng, việc lựa chọn nhà thầu giúp tiết kiệm cho ngân sách địa phương 313.287.892 đồng, đạt tỷ lệ tiết kiệm chung xấp xỉ 0,9%.
Chân dung nhà thầu Thanh Phú Hoàng
Tìm hiểu dữ liệu lịch sử đấu thầu cho thấy, Công ty TNHH Xây dựng và Thương mại Thanh Phú Hoàng (mã số doanh nghiệp: 5800967483, địa chỉ trụ sở tại Khu 1A, xã Bảo Lâm 1, tỉnh Lâm Đồng) là một cái tên quen thuộc trong lĩnh vực xây lắp tại địa phương. Doanh nghiệp được thành lập từ đầu năm 2011, đến nay đã tham gia khoảng 131 gói thầu trên hệ thống mạng đấu thầu quốc gia và trúng tới 108 gói, với tổng giá trị trúng thầu tích lũy đạt hơn 666,38 tỷ đồng.
Tại tỉnh Lâm Đồng, nhà thầu này ghi nhận lịch sử tham gia và trúng thầu tại nhiều đơn vị mời thầu và chủ đầu tư. Đơn cử như tại Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng khu vực Di Linh trúng 7/7 gói (khoảng 48,5 tỷ đồng); tại Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng khu vực Bảo Lâm trúng 5/5 gói (khoảng 75,06 tỷ đồng)...
Góc nhìn chuyên gia: Yêu cầu kiểm soát năng lực huy động nguồn lực đồng thời
Bình luận về khía cạnh pháp lý và thực tiễn quản lý đấu thầu, luật sư Nguyễn Văn Lập (Đoàn Luật sư TP HCM) phân tích, Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15 (sửa đổi, bổ sung bởi Luật số 90/2025/QH15) và Nghị định số 214/2025/NĐ-CP luôn đặt mục tiêu công bằng, minh bạch và hiệu quả kinh tế lên hàng đầu. Khi gói thầu tổ chức đấu thầu rộng rãi chỉ có một nhà thầu tham dự, tuy không vi phạm quy trình thủ tục nếu thực hiện đúng quy định, nhưng Chủ đầu tư cần xem xét kỹ lưỡng các yếu tố cấu thành hồ sơ mời thầu để bảo đảm không tồn tại các rào cản vô hình hạn chế sự tham gia của các doanh nghiệp khác.
Đồng thời, theo chuyên gia đấu thầu Đào Giang, việc một nhà thầu cùng lúc được phê duyệt trúng hai gói thầu xây lắp lớn trên cùng một địa bàn trong cùng một ngày (19/08/2026) với thời gian thi công kéo dài (700 ngày và 720 ngày) đặt ra bài toán quản lý nghiêm ngặt đối với Chủ đầu tư. Căn cứ Chỉ thị số 12/CT-TTg ngày 03/04/2026 của Thủ tướng Chính phủ, Chủ đầu tư có trách nhiệm tập trung rà soát việc bố trí, huy động nguồn lực (nhân sự chủ chốt, thiết bị thi công, năng lực tài chính) để bảo đảm nhà thầu triển khai đúng tiến độ, chất lượng, tuyệt đối không để xảy ra tình trạng trùng lặp nguồn lực giữa các hợp đồng thực hiện đồng thời.
Cùng với đó, Công văn số 5557/BTC-QLĐT ngày 05/05/2026 của Bộ Tài chính cũng nhấn mạnh yêu cầu triển khai đồng bộ các giải pháp tiết kiệm, nâng cao chất lượng lập giá gói thầu và rà soát quản lý hợp đồng nhằm bảo đảm hiệu quả cao nhất cho các dự án đầu tư công.
QUY ĐỊNH VỀ BẢO ĐẢM CẠNH TRANH TRONG ĐẤU THẦU
Điều 6 Luật Đấu thầu và Điều 4 Nghị định 214/2025/NĐ-CP quy định về tính độc lập giữa các bên để tránh tình trạng "vừa đá bóng, vừa thổi còi". Cụ thể, nhà thầu dự thầu phải độc lập về pháp lý và độc lập về tài chính với: Chủ đầu tư, bên mời thầu; Nhà thầu tư vấn lập, thẩm định hồ sơ mời thầu; Nhà thầu tư vấn đánh giá hồ sơ dự thầu, thẩm định kết quả lựa chọn nhà thầu.
Định nghĩa "độc lập về tài chính" được cụ thể hóa là: Không cùng thuộc một cơ quan hoặc tổ chức trực tiếp quản lý đối với đơn vị sự nghiệp; Không có cổ phần hoặc vốn góp của nhau trên 30%; Không cùng có cổ phần hoặc vốn góp trên 20% của một tổ chức khác. Quy định này nhằm đảm bảo mọi nhà thầu khi tham gia vào thị trường đều có cơ hội ngang nhau, không có sự ưu ái ngầm giữa đơn vị quản lý và đơn vị thực thi.
Năm 2026, với việc sắp xếp lại đơn vị hành chính, các chủ đầu tư tại 34 tỉnh/thành phố và các xã phải thực hiện rà soát nghiêm ngặt danh sách cổ đông của các nhà thầu. Nếu phát hiện nhà thầu có mối quan hệ sở hữu chéo với đơn vị tư vấn lập hồ sơ mời thầu, hồ sơ dự thầu đó sẽ bị loại ngay lập tức. Đây là lá chắn pháp lý quan trọng để ngăn chặn các "sân sau" của những người có thẩm quyền trong việc thâu tóm các gói thầu địa phương, bảo vệ quyền lợi của các doanh nghiệp làm ăn chân chính.