Các công ty Mỹ sẽ được phép giao dịch với Tập đoàn dầu khí nhà nước Venezuela (PDVSA) sau khi Bộ Tài chính nới lỏng các lệnh trừng phạt vào ngày 18/3, khi chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump tìm cách tăng nguồn cung dầu toàn cầu trong bối cảnh cuộc chiến với Iran tiếp diễn.

Theo AP, Bộ Tài chính Mỹ đã ban hành giấy phép rộng rãi cho phép tập đoàn PDVSA trực tiếp bán dầu Venezuela cho các công ty Mỹ và trên thị trường toàn cầu, đánh dấu một sự thay đổi lớn sau nhiều năm Washington gần như cấm hoàn toàn các giao dịch với Chính phủ Venezuela và ngành dầu khí nước này.

Tạm đình chỉ Đạo luật Jones

Trong một động thái riêng biệt, Nhà Trắng cho biết Tổng thống Donald Trump sẽ miễn các yêu cầu của Đạo luật Jones trong 60 ngày. Được biết, Đạo luật Jones yêu cầu hàng hóa vận chuyển giữa các cảng của Mỹ phải được vận chuyển bằng tàu treo cờ Mỹ. Đạo luật từ những năm 1920 này được đưa ra nhằm bảo vệ ngành đóng tàu Mỹ.

Những động thái này cho thấy áp lực ngày càng lớn mà chính quyền Tổng thống Trump đang phải đối mặt nhằm hạ nhiệt giá dầu tăng vọt khi cuộc chiến với Iran vẫn tiếp diễn. Giá dầu toàn cầu đã tăng mạnh sau khi Iran hạn chế lưu thông qua eo biển Hormuz, tuyến đường vận chuyển khoảng 1/5 lượng dầu của thế giới.

Người dân Mỹ hiện đang phải trả mức giá xăng cao nhất trong khoảng 2 năm rưỡi trở lại đây. Theo AAA, giá trung bình toàn quốc cho một gallon xăng thường đã vượt 3,84 USD vào ngày 18/3, so với mức 2,98 USD trước khi chiến sự bùng nổ vào ngày 28/2.

Ngay cả trước đó, cử tri đã lo ngại về chi phí sinh hoạt tăng cao, và giá nhiên liệu hiện càng làm dấy lên lo lắng cho Đảng Cộng hòa khi bước vào mùa bầu cử với quyền kiểm soát Quốc hội bị đe dọa vào tháng 11 tới.

“Giá xăng tăng và chúng tôi biết điều đó. Chúng tôi biết người dân đang gặp khó khăn vì giá xăng. Chúng tôi đang làm mọi thứ có thể để đảm bảo giá xăng duy trì ở mức thấp. Đây chỉ là một biến động tạm thời”, Phó Tổng thống Mỹ JD Vance phát biểu tại một sự kiện ở Auburn Hills, bang Michigan.

Thúc đẩy đầu tư của Mỹ vào Venezuela

Giấy phép của Bộ Tài chính Mỹ nhằm khuyến khích đầu tư vào ngành năng lượng Venezuela và mang lại lợi ích cho cả Mỹ lẫn Venezuela, đồng thời tăng nguồn cung dầu toàn cầu, một quan chức giấu tên của Bộ Tài chính Mỹ cho hay.

Kể từ khi nhà lãnh đạo Venezuela Nicolás Maduro bị bắt giữ trong một chiến dịch quân sự của Mỹ hồi tháng 1/2026, ông Trump tuyên bố Mỹ sẽ “điều hành” Venezuela và bán dầu của nước này.

Giấy phép của Mỹ cung cấp sự miễn trừ có mục tiêu đối với các lệnh trừng phạt, nhưng không dỡ bỏ hoàn toàn các hình phạt. Giấy phép cho phép các công ty đã tồn tại trước ngày 29/1/2025 được mua dầu Venezuela và thực hiện các giao dịch vốn bị cấm theo lệnh trừng phạt của Mỹ.

Tuy nhiên, trong ngắn hạn, khó có thể thấy tác động lớn đến giá xăng tại Mỹ, theo ông Geoff Ramsey, chuyên gia về Mỹ Latinh tại Viện nghiên cứu Atlantic Council.

“Chúng ta sẽ phải chờ từ 12 đến 18 tháng nữa mới thấy sự thay đổi rõ rệt về sản lượng dầu của Venezuela”, ông Ramsey nhận định trong một cuộc phỏng vấn.

Nới lỏng trừng phạt và miễn yêu cầu Đạo luật Jones thông thường sẽ có tác động lớn đến giá xăng, theo ông Claudio Galimberti, nhà kinh tế trưởng của Rystad Energy. “Nhưng hiện tại thị trường đang ở trạng thái bất thường nhất mà tôi từng chứng kiến”, ông Galimberti nói.

Chuyên gia Claudio Galimberti dự đoán căng thẳng giữa Mỹ, Israel và Iran sẽ kéo dài ít nhất 2 hoặc 3 tuần nữa, giá dầu sẽ tiếp tục cao và biến động cho đến khi lưu thông dầu khí qua eo biển Hormuz được nối lại. “Chừng nào eo biển còn bị phong tỏa, chúng ta sẽ còn khủng hoảng”, ông Galimberti nhận định.

Giá xăng có thể giảm nhẹ

Giá xăng ở một số khu vực như vùng Trung Đại Tây Dương (Mỹ) có thể sẽ giảm nhẹ nhờ việc ông Trump miễn Đạo luật Jones, cho phép các tàu lớn hơn di chuyển giữa các cảng Mỹ, theo ông Ramanan Krishnamoorti, Phó Chủ tịch phụ trách năng lượng và đổi mới tại Đại học Houston.

“Nhưng những nơi như Texas và Chicago khó có thể cảm nhận được sự thay đổi về giá xăng và dầu diesel do miễn Đạo luật Jones”, Krishnamoorti nói, đồng thời cho rằng một số hãng vận tải Mỹ có thể sẽ phải đối mặt với cạnh tranh lớn hơn do nới lỏng quy định, cùng với chi phí cao hơn.

Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt cho biết việc miễn Đạo luật Jones sẽ giúp “giảm thiểu các gián đoạn ngắn hạn đối với thị trường dầu” trong thời gian xung đột Trung Đông diễn ra và sẽ “cho phép các nguồn tài nguyên thiết yếu như dầu, khí tự nhiên, phân bón và than đá lưu thông tự do đến các cảng của Mỹ”.

Tuần trước, ông Trump thông báo sẽ sử dụng Kho dự trữ dầu chiến lược, một phần trong thỏa thuận rộng hơn với nhiều quốc gia giàu có trên thế giới nhằm rút dầu từ kho dự trữ khẩn cấp.

Chính quyền cũng đã nới lỏng trừng phạt đối với một số lô hàng dầu của Nga trong 30 ngày. Tuần tới, ông Vance và các quan chức khác dự kiến sẽ gặp nhóm ngành dầu khí chính của Mỹ, Viện Dầu khí Mỹ (API), để thảo luận về thị trường và sản xuất năng lượng, theo người phát ngôn của API, Andrea Woods.

Còn theo ông David Goldwyn, cựu Đặc phái viên Bộ Ngoại giao Mỹ dưới thời Tổng thống Obama, việc miễn quy định Đạo luật Jones có thể chỉ giúp người tiêu dùng tiết kiệm được 3 hoặc 4 xu cho mỗi gallon.

“Chúng ta chỉ nói về vài xu lẻ thôi”, ông Goldwyn, chuyên về năng lượng, nhận xét.

Tổng thể, các điều chỉnh thị trường của chính quyền sẽ tạo ra một số “vùng đệm” cho các đợt tăng giá, ít nhất là đến cuối tháng 5, Goldwyn nói tiếp. "Rủi ro lớn nhất đối với người tiêu dùng là nếu eo biển Hormuz tiếp tục bị phong tỏa sau thời điểm đó. Khi đó, lượng thiếu hụt sẽ tăng lên đáng kể”, ông bình luận.

Lo ngại tác động của việc nới lỏng trừng phạt Venezuela

Giấy phép của Bộ Tài chính Mỹ dự kiến sẽ mang lại cú hích lớn cho nền kinh tế phụ thuộc vào dầu mỏ của Venezuela và khuyến khích các công ty vốn còn e ngại đầu tư. Tuy nhiên, vẫn có một số lo ngại. Các khoản thanh toán không được chuyển trực tiếp cho các thực thể Venezuela bị trừng phạt như PDVSA, mà phải gửi vào một tài khoản đặc biệt do Mỹ kiểm soát. Nói cách khác, Mỹ cho phép giao dịch dầu nhưng sẽ kiểm soát dòng tiền.

Thêm vào đó, các giao dịch liên quan đến nợ hoặc trái phiếu của Venezuela cũng bị cấm. Giấy phép mới không cho phép thanh toán bằng vàng hoặc tiền điện tử, bao gồm cả petro, đồng tiền mã hóa do Chính phủ Venezuela phát hành năm 2018.

Venezuela sở hữu trữ lượng dầu lớn nhất thế giới và từng dùng nguồn tài nguyên này để phát triển nền kinh tế mạnh nhất Mỹ Latinh. Tuy nhiên, tình trạng tham nhũng, quản lý yếu kém và các lệnh trừng phạt kinh tế của Mỹ đã khiến sản lượng dầu giảm liên tục từ 3,5 triệu thùng/ngày năm 1999 xuống dưới 400.000 thùng/ngày vào năm 2020.

Năm 2019, Bộ Tài chính Mỹ dưới thời Tổng thống Trump nhiệm kỳ đầu tiên đã loại Venezuela khỏi thị trường dầu thế giới khi trừng phạt PDVSA như một phần của chính sách trừng phạt chính phủ ông Maduro vì tham nhũng. Điều này buộc Chính phủ Venezuela phải bán lượng dầu còn lại với giá chiết khấu - thấp hơn khoảng 40% so với giá thị trường - cho các khách hàng. Venezuela thậm chí còn bắt đầu chấp nhận thanh toán bằng đồng rúp Nga, hàng hóa trao đổi hoặc tiền điện tử.

>>> Mời độc giả xem thêm video: Mỹ tấn công Venezuela hồi tháng 1/2026