Chiều 21/8, dưới sự điều hành của Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định, Quốc hội thảo luận ở hội trường về định hướng chính sách sửa đổi Luật Nhà ở năm 2023. Các đại biểu cho rằng, chính sách nhà ở cần đặt quyền, lợi ích hợp pháp của người dân ở vị trí trung tâm, đồng thời tạo cơ chế đủ hấp dẫn để phát triển mạnh nhà ở cho thuê, nhà ở xã hội và nhà ở công vụ tại những nơi có nhu cầu lớn.

Không để phá dỡ chung cư đồng nghĩa với mất quyền sở hữu

Phát biểu tại phiên thảo luận, đại biểu Vương Kim Ánh (Phú Thọ) cho rằng việc sửa đổi, bổ sung Luật Nhà ở là cần thiết nhằm tiếp tục hoàn thiện chính sách phát triển nhà ở, khắc phục những bất cập phát sinh trong thực tiễn và tạo hành lang pháp lý minh bạch, ổn định cho thị trường bất động sản.

Theo đại biểu, Luật cần quy định cụ thể hơn quyền lợi của chủ sở hữu khi nhà chung cư phải phá dỡ và xây dựng lại.

“Đây là một nội dung có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Một căn hộ có thể xuống cấp, phải kiểm định, phải phá dỡ để bảo đảm an toàn cho người dân; nhưng việc phá dỡ công trình không đồng nghĩa với việc xóa bỏ quyền tài sản của chủ sở hữu”, đại biểu nhấn mạnh.

Do đó, đại biểu đề nghị dự thảo luật cần làm rõ nguyên tắc: Khi nhà chung cư bị phá dỡ, quyền tài sản hợp pháp của chủ sở hữu căn hộ phải được bảo lưu và chuyển hóa thành quyền lợi, lợi ích tương ứng trong quá trình cải tạo, xây dựng lại nhà chung cư.

Người dân cần biết rõ mình được bố trí chỗ ở như thế nào trong thời gian đang xây dựng, sửa chữa lại căn hộ chung cư. Sau khi công trình hoàn thành thì họ được nhận căn hộ, được phân diện tích tương ứng ra sao, ở đâu.

Trường hợp diện tích, thiết kế, giá trị căn hộ có thay đổi thì nguyên tắc xác định quyền lợi, nghĩa vụ tài chính của người dân phải được quy định một cách minh bạch.

Đặc biệt, cần tránh tình trạng người dân đã sở hữu hợp pháp một căn hộ, nhưng khi cải tạo, xây dựng lại nhà chung cư lại phát sinh cách hiểu khác nhau về quyền sở hữu, dẫn đến khiếu kiện kéo dài.

Sau sáp nhập tỉnh, cần quỹ nhà để cán bộ yên tâm công tác

Một trong những nội dung được đại biểu Đặng Bích Ngọc (Phú Thọ) quan tâm là nhà ở công vụ cho cán bộ, công chức, người lao động tại các trung tâm hành chính mới sau sáp nhập tỉnh.

Theo đại biểu, quá trình thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp, sáp nhập tỉnh làm phát sinh nhu cầu lớn về nhà ở xã hội, nhà cho thuê và nhà ở công vụ cho những người phải chuyển đến nơi công tác mới. Trong khi đó, tại nhiều địa phương, số lượng nhà ở xã hội, nhà ở cho cán bộ, công chức và người lao động thuê với chính sách ưu đãi còn rất ít, thậm chí có tỉnh chưa bố trí được.

Việc các địa phương ban hành chính sách hỗ trợ tiền thuê nhà cho cán bộ, công chức, người lao động phải di chuyển nơi làm việc là giải pháp cần thiết, nhưng theo đại biểu, khoản hỗ trợ này chỉ có thể thực hiện trong một thời gian nhất định. Về lâu dài, cần tạo lập quỹ nhà phù hợp ngay tại các trung tâm hành chính mới.

“Việc xây dựng quỹ nhà để giúp cho cán bộ, công chức, người lao động được mua, thuê với giá phù hợp, để cán bộ, công chức, người lao động yên tâm công tác, ổn định chỗ ở cho đối tượng này là yếu tố then chốt để đảm bảo nội bộ máy vận hành thông suốt, cán bộ yên tâm cống hiến, công tác lâu dài”, đại biểu Đặng Bích Ngọc nhấn mạnh.

Đại biểu đề nghị dự thảo luật quan tâm quy hoạch các khu vực ưu tiên để xây dựng nhà ở xã hội, nhà cho thuê dành cho cán bộ, công chức, người lao động tại các trung tâm hành chính mới. Quỹ đất nên được bố trí tại những vị trí thuận lợi, giúp người dân dễ dàng di chuyển trong quá trình công tác.

Cùng với đó, cần đơn giản hóa quy trình, thủ tục, điều kiện để cán bộ, công chức, người lao động dễ tiếp cận quỹ nhà. Trong trường hợp số lượng nhà chưa đáp ứng nhu cầu, có thể xây dựng tiêu chí chấm điểm ưu tiên dựa trên đối tượng và hoàn cảnh gia đình, giao Chính phủ quy định cụ thể.

Đại biểu cũng đề nghị có cơ chế đủ mạnh để các địa phương chủ động tạo lập quỹ nhà, huy động nguồn lực xã hội và phát triển các dự án nhà ở phù hợp tại các trung tâm hành chính mới, tránh để khó khăn về chỗ ở trở thành một trong những nguyên nhân ảnh hưởng đến việc bố trí, giữ chân và phát huy đội ngũ cán bộ sau sắp xếp.