Chuyến thăm diễn ra trong bối cảnh thế giới đang trải qua những biến động nhanh chóng, mang tính bước ngoặt, thúc đẩy cục diện thế giới dịch chuyển theo hướng đa cực, đa trung tâm, đa tầng nấc. Về tổng thể, hòa bình, hợp tác và phát triển vẫn là xu thế lớn, nhưng thế giới ngày càng đối mặt nhiều thách thức với tính chất bất ổn, bất trắc, bất định gia tăng...
Thủ tướng Phạm Minh Chính. Ảnh: tienphong.vn
Kể từ khi chính thức thiết lập quan hệ ngoại giao ngày 30-1-1950, quan hệ hữu nghị truyền thống Việt Nam-Liên Xô và quốc gia kế thừa là LB Nga phát triển rất tốt đẹp. Việt Nam luôn trân trọng sự ủng hộ và giúp đỡ quý báu của nhân dân Liên Xô trước đây và nước Nga ngày nay, nhất quán coi Nga là đối tác tin cậy hàng đầu của Việt Nam tại châu Âu. Hai bên đã nâng cấp quan hệ lên đối tác chiến lược toàn diện từ năm 2012.
Trên chặng đường hơn 3/4 thế kỷ, quan hệ chính trị-ngoại giao với độ tin cậy chính trị cao được hai nước không ngừng củng cố, thông qua các hoạt động trao đổi đoàn, tiếp xúc cấp cao tại các khuôn khổ đa phương. Hai bên tích cực phối hợp, ủng hộ lẫn nhau tại các cơ chế, diễn đàn đa phương, như: Liên hợp quốc, APEC, ASEM, ASEAN, EAEU, BRICS...
Đặc biệt, sau khi Đảng Cộng sản Việt Nam tổ chức thành công Đại hội lần thứ XIV, Tổng Bí thư Tô Lâm và Tổng thống Nga Vladimir Putin đã tiến hành điện đàm. Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Lê Hoài Trung-Đặc phái viên của Tổng Bí thư Tô Lâm-đã thăm LB Nga, thông báo kết quả đại hội và chuyển thông điệp của Tổng Bí thư Tô Lâm đến Tổng thống Vladimir Putin. Hai nước quyết tâm tái định vị quan hệ và nâng tầm toàn diện hợp tác trên mọi lĩnh vực, dựa trên 3 nền tảng được nêu trong thỏa thuận cấp cao, đặc biệt là trong thông điệp của Tổng Bí thư Tô Lâm gửi Tổng thống Vladimir Putin.
Trong lĩnh vực kinh tế, hợp tác giữa hai bên mặc dù gặp một số khó khăn nhưng có xu hướng phát triển tích cực, với kim ngạch thương mại song phương năm 2025 đạt 4,77 tỷ USD (tăng 4% so với năm 2024). Nga hiện có 199 dự án tại Việt Nam với tổng số vốn đăng ký đạt 990 triệu USD, đứng thứ 26/147 quốc gia và vùng lãnh thổ có đầu tư tại Việt Nam, được triển khai tại cả khu vực dầu khí ngoài khơi, dịch vụ lưu trú và ăn uống, công nghiệp chế biến, chế tạo... Việt Nam có 16 dự án đầu tư sang Nga còn hiệu lực với tổng vốn đăng ký đạt 1,6 tỷ USD, xếp thứ 4/81 quốc gia và vùng lãnh thổ Việt Nam có đầu tư, chủ yếu của các dự án liên doanh dầu khí, chăn nuôi và nông nghiệp, cùng một số dự án công nghiệp và bất động sản... Việt Nam và các nước thuộc Liên minh Kinh tế Á-Âu mà Nga là thành viên đã chính thức ký Hiệp định thương mại tự do vào ngày 29-5-2015, có hiệu lực từ ngày 5-10-2016.
Hợp tác quốc phòng, an ninh tiếp tục được tăng cường với việc hai bên duy trì trao đổi đoàn các cấp, tiến hành họp định kỳ các cơ chế hợp tác và tham vấn. Hợp tác năng lượng-dầu khí tiếp tục được thúc đẩy, mở rộng. Hai bên đã ký, phê duyệt và đang triển khai các nghị định thư, hiệp định về gia hạn và mở rộng hoạt động của liên doanh Vietsovpetro và Rusvietpetro.
Hai bên đẩy mạnh hợp tác khoa học, công nghệ, nhất là trong các lĩnh vực Nga có thế mạnh như công nghệ sinh học, công nghệ thông tin; tăng cường công tác nghiên cứu khoa học trong khuôn khổ Trung tâm Nhiệt đới Việt-Nga. Hợp tác giáo dục, đào tạo được thúc đẩy thông qua đào tạo nguồn nhân lực; Nga duy trì cung cấp cho Việt Nam 1.000 suất học bổng/năm. Hai bên đang tích cực triển khai các hoạt động trong khuôn khổ năm chéo 2026 về hợp tác khoa học và giáo dục. Hợp tác du lịch ghi nhận bước phục hồi mạnh mẽ nhờ mở rộng mạng lưới đường bay thẳng giữa hai nước. Lượng du khách Nga đến Việt Nam năm 2025 đạt 690.000 lượt, gấp đôi so với năm 2024 và vượt mức trước đại dịch Covid-19.
Trên cơ sở các kết quả đã đạt được, chuyến thăm của Thủ tướng Phạm Minh Chính sẽ góp phần nâng tầm toàn diện các lĩnh vực hợp tác song phương, đặt nền móng cho hợp tác chiến lược giữa hai nước trong nhiều lĩnh vực quan trọng, tạo đột phá trong kỷ nguyên phát triển mới. Chuyến thăm cũng là cơ hội để Việt Nam khẳng định đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, hòa bình, hợp tác và phát triển, đa dạng hóa, đa phương hóa quan hệ đối ngoại, trong đó đặc biệt coi trọng quan hệ hữu nghị truyền thống và đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam-LB Nga.
