Sáng 15/6 tại Trụ sở Trung ương Đảng, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm chủ trì buổi làm việc với ngành Giáo dục và Đào tạo và các cơ quan liên quan về công tác chuẩn bị năm học mới 2026-2027 và kết quả thực hiện Nghị quyết 71 ngày 22/08/2025 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục đào tạo. Cùng dự có Ủy viên Bộ Chính trị, Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú.

Học thêm, dạy thêm chỉ xấu khi làm méo mó chuyện đó đi

Trên cơ sở báo cáo của lãnh đạo Bộ Giáo dục và Đào tạo, ý kiến đóng góp của các đại biểu, phát biểu kết luận, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhận định, công tác chuẩn bị cho năm học mới 2026 - 2027 đang được bộ, các địa phương triển khai tích cực, toàn diện, từ tuyển sinh đầu cấp, tăng cường cơ sở vật chất, mạng lưới trường lớp, đội ngũ giáo viên, chương trình giáo dục và sách giáo khoa, chế độ chính sách hỗ trợ người học và đội ngũ nhà giáo.

Cùng với đó, qua 10 tháng triển khai thực hiện Nghị quyết số 71 của Bộ Chính trị, đến nay toàn hệ thống chính trị đã có những chuyển biến tích cực về nhận thức, tư duy lãnh đạo, chỉ đạo và tổ chức thực hiện.

Mặc dù vậy, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cũng thẳng thắn chỉ rõ, một số hạn chế, bất cập của toàn ngành trong thời gian qua, nổi lên là chi phí học tập, dạy thêm, học thêm, thi cử và tuyển sinh vẫn gây áp lực lớn.

“Vừa qua thì cũng có phụ huynh nói với tôi Nhà nước miễn, giảm học phí rất nhiều rồi nhưng mà thực tế chi phí vào thì lại tăng. Tại sao thế? Nào học thêm tiếng Anh, liên kết với công ty, với bên ngoài vào vì nhà trường không làm được, công ty thì phải thu tiền. Rồi dạy nhạc, thể dục xã hội hóa. Làm sao để giải quyết được những cái việc này? Tôi nói rồi, bản chất của học thêm, dạy thêm không hề xấu, chỉ xấu khi chúng ta làm méo mó chuyện đó đi”, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh.

Đề cập về nhiệm vụ trong thời gian tới, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nêu rõ, công tác chuẩn bị năm học mới 2026 – 2027 là phép kiểm nghiệm đầu tiên về năng lực triển khai Nghị quyết 71 của Bộ Chính trị trong thực tiễn; do đó, các tỉnh ủy, thành ủy chịu trách nhiệm bảo đảm đủ cơ sở vật chất, đủ trường, đủ lớp, đủ sách giáo khoa, thiết bị dạy học tối thiểu cho năm học mới; tinh thần phải quán triệt nghiêm ở đâu có học sinh, ở đó có giáo viên; kiên quyết không để học sinh nào vì hoàn cảnh khó khăn mà không được đến trường.

Xác định tiêu chuẩn, định mức phòng học phù hợp với điều kiện theo từng vùng miền, địa bàn. Cùng với đó, chính quyền các cấp khi lập quy hoạch đô thị và xây dựng các khu dân cư mới phải quy hoạch, xây dựng đồng bộ các trường học, hạ tầng tương thích với quy mô dân số và tập trung chỉ đạo tháo gỡ vướng về quỹ đất, thủ tục đầu tư xây dựng trường học tại địa bàn tăng dân số cơ học, đô thị lớn, khu công nghiệp, vùng khó khăn, biên giới.

“Tập trung giải quyết tình trạng bạo lực học đường, chú trọng công tác giáo dục đạo đức, lối sống lành mạnh cho học sinh, sinh viên, coi đây là nhiệm vụ trọng tâm của năm học 2026-2027. Xây dựng môi trường giáo dục lành mạnh, kỷ cương, nhân văn; lấy phòng ngừa là chính, lấy giáo dục, cảm hóa, hỗ trợ học sinh, sinh viên là nền tảng, đồng thời xử lý nghiêm các hành vi vi phạm. Kiểm soát chi phí học tập, chấn chỉnh dạy thêm, học thêm và bệnh thành tích. Đề nghị Chính phủ nhanh chóng ban hành chính sách chuyển đổi công năng các tòa nhà công vụ, trụ sở cơ quan nhà nước dôi dư thành cơ sở giáo dục, cơ sở y tế...; không để các công trình lãng phí hoang hoá xuống cấp trong khi trẻ em thì thiếu nơi vui chơi, học tập; người dân thiếu nơi khám chữa bệnh”, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm yêu cầu.

Chuyển mạnh từ tư duy “quản lý giáo dục” sang “quản trị phát triển giáo dục”

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh đổi mới giáo dục – đào tạo phải đặt trong tổng thể yêu cầu phát triển đất nước nhanh, bền vững, tự chủ, tự cường trong kỷ nguyên mới; yêu cầu toàn ngành giáo dục và Đào tạo chuyển mạnh từ tư duy “quản lý giáo dục” sang “quản trị phát triển giáo dục”, giáo dục phải đi trước một bước trong chuẩn bị nguồn nhân lực chất lượng cao, nhân lực có kỹ năng nghề, nhân lực khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo và các ngành chiến lược của đất nước.

Định hướng phát triển giáo dục và đào tạo trong thời gian tới, Bộ GD-ĐT cần giữ vai trò thống nhất về chuyên môn, tiêu chuẩn, chất lượng, đội ngũ và định hướng phát triển hệ thống; tăng quyền chủ động cho nhà trường, hiệu trưởng và giáo viên, đi đôi với trách nhiệm giải trình. Rà soát các quy định, định mức đã lạc hậu, cắt giảm thủ tục, báo cáo hình thức để giáo viên có thêm thời gian cho chuyên môn và học sinh. Xây dựng dữ liệu giáo dục thống nhất, cập nhật.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị, tạo chuyển biến thực chất trong giáo dục nghề nghiệp và phân luồng, đổi mới giáo dục đại học, xây dựng đại học tinh hoa và trung tâm xuất sắc.

“Bảo đảm công bằng giáo dục trong giai đoạn mới. Bộ GD-ĐT cần xây dựng bộ chỉ số theo dõi công bằng giáo dục giữa các vùng, nhóm dân cư và nhóm yếu thế. Chính sách phải theo nguyên tắc nơi nào khó hơn được hỗ trợ nhiều hơn, giáo viên nào dạy ở nơi khó khăn hơn được đãi ngộ tốt hơn. Đối với vùng dân tộc thiểu số, miền núi, biên giới, hải đảo, cần ưu tiên mầm non, tiếng Việt trước lớp 1, bán trú, bữa ăn học đường, nhà công vụ giáo viên, đường đến trường an toàn. Ở những nơi này, trường học không chỉ dạy chữ mà còn là thiết chế cộng đồng, góp phần giữ gìn văn hóa, củng cố niềm tin và bảo vệ biên cương Tổ quốc. Đối với trẻ khuyết tật, trẻ có hoàn cảnh đặc biệt, phải phát triển giáo dục hòa nhập thực chất. Cần có giáo viên hỗ trợ, thiết bị trợ giúp, chương trình phù hợp và kết nối y tế - xã hội, không để trẻ em chỉ “có tên trong lớp” nhưng không được học trong điều kiện phù hợp”, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu tổ chức thực hiện Nghị quyết 71 phải có kỷ luật, kiểm tra và giám sát liên tục. Tinh thần chung là nói đi đôi với làm, chỉ đạo đi đôi với kiểm tra, nguồn lực đi đôi với trách nhiệm, đổi mới đi đôi với kỷ cương, nhân văn đi đôi với chất lượng.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nêu rõ, mọi chính sách giáo dục phải được đo bằng sự tiến bộ, hạnh phúc và tương lai của người học. Bộ GD-ĐT tiếp thu đầy đủ ý kiến tại cuộc làm việc, hoàn thiện báo cáo, cụ thể hóa ngay thành kế hoạch hành động, báo cáo cấp có thẩm quyền những vấn đề vượt thẩm quyền, tổ chức triển khai quyết liệt, thực chất, hiệu quả, tạo chuyển biến rõ rệt ngay từ năm học 2026-2027.