Sáng 9/11, thảo luận tại hội trường về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo hiểm xã hội (BHXH), đại biểu Nguyễn Minh Tâm (Đoàn ĐBQH tỉnh Quảng Trị) cơ bản nhất trí với sự cần thiết sửa đổi luật nhằm tháo gỡ những vướng mắc trong thực tiễn. Tuy nhiên, đại biểu cho rằng quy định bồi thường theo pháp luật hiện hành có thể khiến người lao động gặp khó khăn khi yêu cầu thực hiện quyền lợi.
Theo đại biểu Nguyễn Minh Tâm, dự thảo quy định cơ quan BHXH có trách nhiệm tiếp nhận hồ sơ, giải quyết chế độ và tổ chức chi trả lương hưu, trợ cấp BHXH, bảo hiểm thất nghiệp đầy đủ, thuận tiện, đúng thời hạn. Trường hợp giải quyết chế độ chậm, gây thiệt hại đến quyền và lợi ích hợp pháp của người thụ hưởng thì phải bồi thường theo quy định pháp luật.
Đại biểu đánh giá đây là bước tiến trong tư duy lập pháp khi cơ quan nhà nước chịu trách nhiệm vật chất nếu việc giải quyết thủ tục bị chậm trễ. Tuy nhiên, để yêu cầu bồi thường, người dân có thể phải thu thập chứng cứ chứng minh thiệt hại thực tế, thậm chí khởi kiện ra tòa án.
Đại biểu dẫn ví dụ, đối với một công nhân có hoàn cảnh khó khăn, đang nghỉ việc và chờ giải quyết chế độ, việc am hiểu quy định pháp luật, thu thập chứng cứ và tính toán thiệt hại do chậm nhận tiền là không đơn giản.
Đại biểu lo ngại nếu chỉ quy định bồi thường chung chung, quyền lợi chính đáng của người lao động có thể khó được thực hiện trên thực tế.
Để khắc phục bất cập, đại biểu Nguyễn Minh Tâm kiến nghị bổ sung nguyên tắc bồi thường cơ bản mang tính mặc định.
Theo đó, khi cơ quan BHXH chậm giải quyết hồ sơ, chậm chi trả chế độ so với thời hạn luật định, ngoài số tiền gốc phải thanh toán, cơ quan BHXH phải trả thêm khoản lãi tính trên số tiền chậm trả. Mức lãi suất có thể tham chiếu lãi suất đầu tư quỹ BHXH bình quân hiện hành, tính theo số ngày thực tế chậm trễ.
Đại biểu dẫn chứng, khi doanh nghiệp chậm đóng BHXH thì phải chịu khoản tiền tính theo thời gian chậm đóng. Vì vậy, khi cơ quan nhà nước chậm chi trả chế độ cho người dân, việc thanh toán thêm tiền lãi cũng cần được đặt ra nhằm bảo đảm sự công bằng.
Theo đại biểu, cơ chế tự động tính lãi sẽ giúp người lao động được bù đắp quyền lợi mà không phải mất nhiều thời gian, chi phí để chứng minh thiệt hại.
Đồng thời, nếu được bổ sung vào luật, quy định này có thể góp phần giảm áp lực khiếu kiện, nâng cao trách nhiệm của cơ quan BHXH trong giải quyết và chi trả chế độ cho người dân.
