Bộ Công an đang chủ trì xây dựng và lấy ý kiến đóng góp cho dự thảo Nghị định quy định về các biện pháp phòng, chống vi phạm pháp luật về tin giả, tin sai sự thật. Mục tiêu của dự thảo là tạo hành lang pháp lý vững chắc để hợp tác quốc tế và nâng cao hiệu quả đấu tranh với các hành vi vi phạm trên không gian mạng, ảnh hưởng đến quyền và lợi ích hợp pháp của cá nhân, tổ chức và Nhà nước.

Điểm đáng lưu ý trong dự thảo là việc hệ thống hóa các khái niệm. Cụ thể, tin giả được định nghĩa là thông tin không có thật, trong khi tin sai sự thật là thông tin có một phần không đúng sự thật. Hệ thống các hành vi vi phạm được mở rộng bao gồm: tạo lập, chỉnh sửa, lưu trữ, phát tán, đăng tải, chia sẻ, bình luận và công bố thông tin.

Ngoài các hành vi trực tiếp, dự thảo cũng xác định hành vi giúp sức, câu kết, xúi giục hoặc lừa gạt để thực hiện các hành vi nêu trên đều là vi phạm pháp luật nếu gây xâm hại đến quyền lợi, sức khỏe, tính mạng, danh dự của tổ chức, cá nhân hoặc ảnh hưởng đến an ninh trật tự.

Dự thảo Nghị định mới quy định quy trình 5 bước xử lý tin giả, bao gồm: phát hiện; xác định và kiểm chứng; công bố cảnh báo; ngăn chặn, gỡ bỏ và điều tra; cuối cùng là áp dụng các hình thức xử lý theo quy định.

Theo đó, bị hại do hành vi tin giả, tin sai sự thật có thể yêu cầu các cơ quan chức năng kiểm chứng về các hành vi đó.

Dự thảo Nghị định nêu rõ, tin giả, tin sai sự thật sau khi được các cơ quan chức năng kiểm chứng phải gắn nhãn tin giả, tin sai sự thật.

Về ngăn chặn, theo dự thảo, các cơ quan chức năng có thẩm quyền tiến hành các biện pháp kỹ thuật để ngăn chặn hoặc thực hiện các biện pháp hành chính yêu cầu các cá nhân, tổ chức liên quan để ngăn chặn, gỡ bỏ tin giả, tin sai sự thật.

Các cơ quan báo chí, truyền thông, các nhà cung cấp dịch vụ Internet, mạng xã hội, các nhà cung cấp dịch vụ xuyên biên giới ngăn chặn, không cho phép đăng tải, gỡ bỏ tin giả, tin sai sự thật sau khi được cơ quan chức năng có thẩm quyền xác định hoặc kiểm chứng và gắn nhãn.

Việc điều tra, làm rõ hành vi vi phạm pháp luật về tin giả, tin sai sự thật được tiến hành khi phát hiện các dấu hiệu vi phạm pháp luật ảnh hưởng đến an ninh, trật tự, quyền, lợi ích hợp pháp của cá nhân, cơ quan, tổ chức; Khi có phản ánh, tố cáo, khiếu nại của các cá nhân, cơ quan, tổ chức.

Đặc biệt, dự thảo Nghị định còn đề xuất quy định về thiết lập trung tâm cơ sở dữ liệu quốc gia phòng, chống vi phạm pháp luật về tin giả, tin sai sự thật. Trung tâm này sẽ tiếp nhận tin báo tố giác, tố cáo, khiếu nại về hành vi vi phạm pháp luật về tin giả, tin sai sự thật; Công bố, cảnh báo tin giả, tin sai sự thật; Hỗ trợ, giải đáp thắc mắc về tin giả, tin sai sự thật; Liên thông dữ liệu xác định, gán nhãn tin giả, tin sai sự thật giữa Bộ Công an và các cơ quan, tổ chức, bộ, ban, ngành, ủy ban nhân dân các cấp; Bổ sung, cập nhật dữ liệu về dữ liệu phòng, chống vi phạm pháp luật về tin giả, tin sai sự thật tạo đồng bộ, thống nhất.

Dự thảo cũng đề xuất các hình thức xử lý chính như giáo dục, răn đe hoặc xử lý vi phạm hành chính đối với các hành vi đưa tin giả, tin sai sự thật nhưng chưa đến mức phải truy cứu trách nhiệm hình sự…

Bên cạnh đó, cá nhân thực hiện hành vi vi phạm còn bị áp dụng các hình thức xử lý bổ sung như thông báo về địa phương hoặc cơ quan, tổ chức; Buộc nộp lại số lợi bất hợp pháp, bồi thường thiệt hại cho cá nhân, cơ quan, tổ chức do thực hiện hành vi vi phạm pháp luật về tin giả, tin sai sự thật gây ra theo quy định của pháp luật;

Gỡ, xóa bỏ tin giả, tin sai sự thật được đăng tải trên các phương tiện truyền thông, không gian mạng, mạng xã hội; tiêu hủy tài liệu, phương tiện, dừng phát hành đối với ấn phẩm, xuất bản phẩm có chứa nội dung tin giả, tin sai sự thật;

Đăng tin cải chính, đính chính, công khai thông tin về các nội dung tin giả, tin sai sự thật bản thân cá nhân, tổ chức đã vi phạm; Công khai xin lỗi nạn nhân, các cơ quan, tổ chức bị ảnh hưởng; Giải tán, xóa bỏ các hội, nhóm, tài khoản thực hiện các hành vi vi phạm pháp luật tin giả, tin sai sự thật…

Hiện tại, toàn văn hồ sơ dự thảo Nghị định đã được đăng tải trên Cổng Thông tin điện tử Bộ Công an để lấy ý kiến đóng góp rộng rãi từ các cơ quan, tổ chức và cá nhân trong thời gian là 10 ngày. Ngày hết hạn lấy ý kiến là ngày 22/2/2026.