Theo thông tin công bố ngày 20/10, Bộ Giáo dục và Đào tạo đang tiến hành lấy ý kiến rộng rãi từ các tổ chức, đơn vị và cá nhân trên Cổng thông tin điện tử của Bộ đối với dự thảo Thông tư ban hành Chương trình bồi dưỡng, đánh giá và công nhận năng lực sư phạm cho đội ngũ nhà giáo giáo dục nghề nghiệp (GDNN).

Việc xây dựng văn bản này xuất phát từ nhu cầu triển khai thực tế công tác đào tạo, kiểm tra và xác nhận trình độ nghiệp vụ cho giáo viên, giảng viên khối GDNN. Đồng thời, chương trình hướng tới việc chuẩn hóa năng lực nhà giáo trước những thách thức mới đến từ xu hướng chuyển đổi số, sự phát triển của trí tuệ nhân tạo (AI), tinh thần đổi mới sáng tạo, cũng như mục tiêu liên tục nâng cao chất lượng đào tạo.

Tối giản nội dung hàn lâm, gia tăng thực hành và cập nhật công nghệ mới

Bộ khung chương trình trong dự thảo được thiết kế lại theo hướng tinh gọn, ưu tiên phát triển kỹ năng giảng dạy thực chiến và khắc phục triệt để tình trạng nặng về lý thuyết hay trùng lặp với những khóa bồi dưỡng khác.

Đối với giáo viên dạy trung cấp, trung học nghề và giảng viên cao đẳng: Thời lượng của chương trình dùng chung được cắt giảm mạnh từ 280 giờ xuống còn 192 giờ (giảm 88 giờ, tương đương giảm khoảng 31,8%).

Đối với giáo viên dạy trình độ sơ cấp: Tổng thời lượng giữ nguyên ở mức 96 giờ, tuy nhiên toàn bộ cấu trúc và nội dung đào tạo được đổi mới toàn diện.

Dự thảo ưu tiên tăng đáng kể thời lượng cho các hoạt động thực hành, thảo luận nhóm, giải quyết tình huống sư phạm thực tế, phân tích hồ sơ người học và thực tập trình giảng. Cách tiếp cận này giúp hạn chế tối đa phương pháp truyền thụ kiến thức một chiều từ giảng viên.

Bên cạnh đó, chương trình mới tích hợp nhiều nội dung hiện đại như: thiết kế hệ sinh thái số trong dạy học, kỹ năng khai thác học liệu số, phương pháp học tập kết hợp (Blended learning) và ứng dụng AI có trách nhiệm, có kiểm soát trong việc xây dựng bài giảng.

Dự thảo cũng phân định rõ ràng giữa chương trình này với chương trình bồi dưỡng theo chuẩn nghề nghiệp nhằm tránh chồng chéo nội dung, qua đó tiết kiệm tối đa thời gian và kinh phí cho người học:

Chương trình năng lực sư phạm: Dành cho người không xuất thân từ các trường sư phạm, tập trung vào kỹ năng thiết kế bài giảng, phương pháp truyền đạt, đánh giá người học và thực hành trình giảng tuyển dụng.

Chương trình chuẩn nghề nghiệp: Tập trung vào sự phát triển chuyên môn liên tục như kiến thức pháp luật về nhà giáo, chuẩn mực đạo đức, nghiên cứu khoa học, đổi mới sáng tạo và quản trị chất lượng.

Linh hoạt tích lũy học phần với 3 hình thức công nhận

Điểm mới then chốt của dự thảo là cơ chế liên thông và tích lũy theo từng mô-đun độc lập (gồm khối năng lực nền tảng và khối năng lực nâng cao). Người hoàn thành trình độ sơ cấp sẽ được miễn/công nhận khối kiến thức nền tảng khi học nâng cao. Học viên có thể lựa chọn đăng ký học trọn gói hoặc tích lũy dần từng mô-đun tùy theo điều kiện cá nhân.

Học viên có thể hoàn thành một mô- đun thông qua 1 trong 3 con đường (tất cả đều dựa trên việc đạt chuẩn đầu ra chung): Tham gia khóa học và trải nghiệm đánh giá;Xét công nhận kết quả học tập đã có; Đánh giá và công nhận năng lực thực tế.

Cụ thể, những kết quả học tập, học phần hay mô- đun mà người học từng hoàn thành sẽ được đối sánh với chuẩn đầu ra của chương trình mới. Nếu đáp ứng tương đương, người học sẽ được miễn học và miễn đánh giá lại nội dung đó.

Đối với những người đã tích lũy đủ năng lực sư phạm qua thực tế công tác, giảng dạy, nghiên cứu hoặc tự học nhưng chưa có chứng chỉ chính thức, dự thảo cho phép đăng ký kiểm tra trực tiếp. Khi xác định người đăng ký đạt đủ tiêu chuẩn đầu ra của mô-đun, cơ sở đào tạo sẽ công nhận hoàn thành.

Chế định này giúp thừa nhận đúng năng lực thực tế của người học, tránh việc phải học lại các nội dung đã thành thạo, qua đó tiết kiệm đáng kể nguồn lực, chi phí và thời gian nhưng vẫn bảo đảm sự thống nhất về chất lượng đầu ra.

Giao quyền tự chủ gắn liền với trách nhiệm giải trình và số hóa chứng chỉ

Dự thảo bãi bỏ cơ chế hành chính cũ về việc cơ quan quản lý nhà nước ra quyết định giao nhiệm vụ bồi dưỡng cho từng cơ sở cụ thể.

Thay vào đó, các đơn vị giáo dục đáp ứng đầy đủ điều kiện về kiểm định chất lượng (đội ngũ giảng viên cơ hữu, hạ tầng LMS, tài liệu, cơ sở vật chất...) sẽ được chủ động mở lớp, tổ chức đào tạo, xét công nhận kết quả học tập, đánh giá năng lực và cấp chứng nhận theo quy định.

Đi đôi với quyền tự chủ, các cơ sở này phải chịu trách nhiệm toàn diện về tính pháp lý và chất lượng đào tạo; bảo đảm chuẩn hóa từ đội ngũ báo cáo viên, học liệu cho đến hệ thống hạ tầng công nghệ thông tin.

Đặc biệt, dự thảo đẩy mạnh chuyển đổi số thông qua việc ban hành chứng chỉ bồi dưỡng dưới dạng chứng chỉ số. Dữ liệu chứng chỉ sẽ được kết nối, đồng bộ trực tiếp với Cơ sở dữ liệu quốc gia về nhà giáo và hệ thống văn bằng chứng chỉ, giúp công tác tra cứu, xác thực và quản lý trở nên thuận tiện, minh bạch.