- Theo nghiên cứu năm 2007 của các chuyên gia phóng xạ tại Cơ quan bảo vệ sức khoẻ Anh, một khi Polonium 210 đã bị lắng trong đường máu, những ảnh hưởng của nó gần như không thể ngăn chặn được.
Cái chết bí ẩn
Tám năm sau khi nhà lãnh đạo Palestine Yasser Arafat qua đời vào năm 2004, cái chết của ông vẫn được coi là một bí ẩn. Bệnh án kết luận rằng ông chết sau cơn đột quỵ bởi rối loạn máu do một chứng bệnh chưa từng được biết đến gây ra.
Ông Arafat bắt đầu bị nôn, đau bụng, tiêu chảy trong suốt 2 tuần kể từ sau một bữa ăn đêm. Các mẫu xét nghiệm độc tố từ 3 phòng thí nghiệm đều không cho kết quả là bị ngộ độc. Họ cũng không phát hiện được vết nhiễm trùng trong ruột hoặc những vi khuẩn gây bệnh.
Đã từng có những đồn đại rằng ông chết do ung thư, bệnh gan mạn tính, thậm chí là HIV/AIDS, song tất cả những lời đồn đoán này đều không đúng, ông Arafat hoàn toàn khoẻ mạnh cho tới khi bất ngờ lâm bệnh.
Nhưng sau một cuộc điều tra kéo dài 9 tháng của Đài Truyền hình Al Jazeera, một nghi ngờ đang được hé lộ. Những kết quả xét nghiệm phát hiện dấu vết chất phóng xạ Polonium 210 (Po 210) trong những đồ đạc của ông, dù bệnh án của nhà lãnh đạo quá cố không đề cập tới những triệu chứng của việc bị ngộ độc phóng xạ. Theo đó, bàn chải đánh răng có mức Po 210 là 54mBq (đơn vị đo phóng xạ), nước tiểu đọng trong đáy quần của ông là 180mBq, cao hơn rất nhiều so với mức 6,7mBq ở các mẫu đối chứng. Po 210 cũng được tìm thấy trong xương của ông Arafat.
Năm 2006, điệp viên người Nga Alexander Litvinenko cũng chết bất ngờ sau trận ốm kéo dài. Các điều tra viên khẳng định rằng, ông này đã uống phải trà có Po 210 tại một nhà hàng Sushi ở London (Anh).
Po 210 là một trong những nguyên tố hiếm nhất trên thế giới. Nó xuất hiện tự nhiên với mật độ thấp ở lớp vỏ Trái Đất và cũng được sản xuất nhân tạo trong các lò phản ứng hạt nhân. Với một lượng nhỏ, nó có thể được dùng trong công nghiệp.
Cực độc, nhưng khó phát hiện
Đối với các vụ ám sát, Po 210 được coi là một vũ khí lí tưởng. Chỉ một liều rất nhỏ, ít hơn 1 gram cũng gây chết người. Một khi đã đi vào máu, Po 210 sẽ nhanh chóng lắng ở xương, các cơ quan nội tạng chính, các tế bào da, nang tóc rồi phá hủy tủy và nội tạng từ bên trong, cuối cùng là dẫn tới cái chết.
Chất này rất khó phát hiện. Phóng xạ của các hạt alpha từ Polonium không kích hoạt thiết bị dò tìm, nên có thể dễ dàng để vận chuyển qua biên giới. Po 210 có thể thấm vào người qua vết thương hoặc do người hít phải - nhưng cách chắc chắn nhất là qua đường thức ăn hoặc nước uống của nạn nhân. TS Frank Barnaby, nhà tư vấn hạt nhân của nhóm nghiên cứu Oxford cho biết, nếu nguyên tố này có trong cốc nước hoặc trong hộp thiếc, "Bạn không thể phát hiện ra nó từ bên ngoài". Nick Priest, giáo sư sức khoẻ tại Đại học Middlesex (Anh) cho biết, nó không có mùi và dễ hòa tan vào đồ uống.
Tuy nhiên, không nhiều người có được loại nguyên tố này. Ông John Croft, chuyên gia phóng xạ của Anh, người từng điều tra trường hợp của điệp viên Litvinenko cho hay, lượng Po 210 đủ để giết người chỉ có các chính phủ với khả năng hạt nhân quân sự hoặc dân sự, như Mỹ, Nga, Israel... mới có được.
Cũng vì quá hiếm nên không thể nhanh chóng phát hiện ra Po 210 trong các vụ đầu độc. Các bác sĩ của Litvinenko đã mất vài tuần mới có thể chẩn đoán ra nguyên nhân cái chết của ông này.
Lê My (Theo New Scientist, AP)