Hé lộ kỹ năng chế tác đồ gỗ của người Neanderthal

Những dấu tích hiếm hoi này cho thấy công nghệ thời Đồ đá giữa đa dạng hơn nhiều so với những gì hồ sơ khảo cổ bằng đá có thể phản ánh.

Gỗ thường phân hủy nhanh hơn đá, khiến các nhà khảo cổ khó tái dựng đầy đủ công nghệ của người tiền sử. Tại Abric Romaní, gần Barcelona, các lớp trầm tích chứa những dấu khuôn do khoáng chất bao quanh đồ vật gỗ tạo ra. Sau khi gỗ mục đi, các lớp khoáng chất vẫn lưu lại hình dạng và một phần dấu vết của vật thể ban đầu.

Nhóm nghiên cứu do Palmira Saladié, nhà nghiên cứu tại Viện Cổ nhân học và Tiến hóa xã hội Catalonia (IPHES-CERCA) dẫn đầu đã ghi nhận 597 mẫu gỗ trong 16 lớp khảo cổ, có niên đại khoảng 62.000 - 40.000 năm trước.

n-uhb6xdn2iqy8xbrn0gdbn91dda5a5gkky2hwcxmuujkqi4bqs3nljr2rjor2-mya9axmnaehvocbn6vf79bbxfnjr-njwlyruvgimw1-hce-oh9qy6qgiuyatozl-fe3alnzq55dhcjh1jjjgdlcesozlg2-dwnikugenkgc6mp5nsubjjimjls77jrwjl.jpg
Minh họa người Neanderthal sử dụng công cụ gỗ. Minh họa: MNHN

Đây không phải lần đầu tiên các hiện vật bằng gỗ được liên kết trực tiếp với người Neanderthal. Các địa điểm ở Đức, Ý và Hy Lạp đã tìm thấy vũ khí và công cụ bằng gỗ, bao gồm cả giáo và gậy đào.

Điều làm cho Abric Romaní khác biệt là cách những vật thể này được bảo tồn. Thay vì gỗ được bảo quản trong bùn, các lớp trầm tích canxi cacbonat hình thành xung quanh các vật thể, tạo ra các khuôn mẫu chi tiết sau khi gỗ ban đầu bị mục nát.

Trong số mẫu vật, các nhà nghiên cứu xác định được 13 công cụ hoặc đồ vật có dấu hiệu được con người chỉnh sửa.

vw2b559bv8hzvlqzwcywbyyvm4bd1iw1zqk-eua4mwdfcssnbynvn9hht61iqiobte6vvpzae3olopkayovu3e-s-sgnu1t3ya7c-gcecuwpvzl4zzl5h51rqu52ahqnn59-v-fslhbjgpjindgeilvsu3eq6fl-wdmmzx21cfo4bijld2bgnlh3bagr6t.jpg
Khu khai quật Abric Romaní ở Tây Ban Nha.

Chúng bao gồm những cọc có thể dùng dựng nơi trú ẩn, vật giống que đào đất, hai ngọn giáo và một vật dạng dùi cui với phần tay cầm và đầu được tạo hình rõ rệt.

Bốn mảnh vỏ cây bị than hóa có thể từng được sử dụng như khay hoặc vật chứa. Tuy nhiên, chức năng chính xác của chúng vẫn chưa thể xác định chắc chắn.

Sự đa dạng này gợi ý người Neanderthal không chỉ thu nhặt cành cây để làm nhiên liệu. Họ có thể đã lựa chọn loại gỗ phù hợp, chỉnh sửa hình dạng và sử dụng vật liệu theo những mục đích khác nhau.

Thậm chí còn có thêm bằng chứng cho thấy người Neanderthal không chỉ đơn thuần là những người sống trong hang động như chúng ta từng nghĩ. Việc phát hiện ra một hiện vật giống như dùi cui và các công cụ bằng gỗ khác tại một địa điểm khảo cổ gần Barcelona, ​​Tây Ban Nha, cho thấy họ có thể là những người thợ mộc lành nghề.

naaqnwxe-dzdjjzuwqnred1nx-btm8txb1xzof0w8zett9gbjtboz0iabkatlhj3yolxy-yd7tq2-tmjqo2o82tu-tzed8xy5-nwslbrhpoprxpt-0edsy8ysy3r0uppzspmxdg70itmq7atgy3baitp-0wpb-5sl35c1sa6mj7su10kr8yd-ufimqsjlamq.jpg
Hiện vật gỗ tại di chỉ Abric Romaní.

Điều này cho thấy người Neanderthal, ít nhất là tại địa điểm này, là những người thợ mộc lành nghề, biết lựa chọn loại gỗ phù hợp, cố ý tạo hình vật liệu và chế tác công cụ của họ cho nhiều mục đích sử dụng khác nhau.

"Sự đa dạng này phản ánh một hệ thống công nghệ linh hoạt được hỗ trợ bởi kiến ​​thức công nghệ chi tiết và khả năng thích ứng." - GS Saladié cho biết.

Công trình được công bố trên Science Advances. Phát hiện góp phần khắc họa người Neanderthal như những người chế tác linh hoạt, biết tận dụng nhiều loại vật liệu và thích nghi với môi trường sống.

Video: Người Neanderthal và người hiện đại có con chung từ khi nào | Báo Thanh Niên

Não người Neanderthal lớn hơn chúng ta: Họ thông minh đến đâu?

Từng bị xem là những “người nguyên thủy” vụng về, người Neanderthal đang buộc khoa học phải viết lại câu chuyện về trí thông minh.

Trong một thời gian dài, hình ảnh người Neanderthal trong sách báo thường gắn với một sinh vật cục mịch, lưng hơi khom, chỉ biết săn bắt và sử dụng những công cụ đơn giản. Nhưng nghiên cứu khảo cổ học hiện đại đang cho thấy bức tranh hoàn toàn khác. Homo người Neanderthalensis là họ hàng tiến hóa gần nhất đã tuyệt chủng của chúng ta, sống ở châu Âu và một phần Tây Á khoảng 400.000–40.000 năm trước. Đặc biệt, não của người Neanderthal có kích thước tương đương, thậm chí thường lớn hơn não người hiện đại.

Người Neanderthal và sự tinh tế trong chế tác công cụ pha lê đá

Phát hiện công cụ pha lê đá tinh xảo chứng minh người Neanderthal không hề thô kệch, mà sở hữu "con mắt thẩm mỹ" tinh tế từ hàng vạn năm trước.

Khi nhắc đến người Neanderthal, hình ảnh quen thuộc trong tâm trí nhiều người thường là những sinh vật vượn người hoang dã, thô kệch và kém thông minh. Tuy nhiên, những định kiến này đang dần bị thay đổi nhờ các phát hiện khảo cổ học về những công cụ bằng pha lê đá được khai quật tại Pháp.

Năm 1924, tại di tích khảo cổ Abri Des Merveilles thuộc vùng Dordogne miền tây nam nước Pháp, các nhà khoa học từ Trường Nghiên cứu Tiền sử Mỹ (nay thuộc Đại học Harvard) dưới sự dẫn dắt của George MacCurdy đã tìm thấy kho báu gồm 7 công cụ bằng pha lê đá do người Neanderthal chế tác. Ngày nay, bộ sưu tập độc nhất vô nhị ấy đang được lưu giữ tại Bảo tàng Khảo cổ học Quốc gia Pháp.

Nghiên cứu ADN hé lộ bí mật về những người Neanderthal cuối cùng

Theo nghiên cứu mới, một số người Neanderthal cuối cùng có sự đa dạng di truyền cho thấy giao phối cận huyết không phải là nguyên nhân dẫn đến sự tuyệt chủng.

Một nghiên cứu mới về ADN cổ ​​đại cho thấy một số người Neanderthal sống ở Tây Bắc châu Âu sau 52.500 năm trước có sự đa dạng di truyền lớn hơn so với suy nghĩ trước đây của các nhà khoa học. Điều này thách thức quan điểm cho rằng, giao phối cận huyết dẫn tới sự suy giảm di truyền - nguyên nhân chính dẫn đến sự tuyệt chủng của người Neanderthal.

Người Neanderthal là một trong những họ hàng gần nhất của người hiện đại, với các dòng dõi của họ tách ra khoảng 500.000 năm trước. Theo các nhà nghiên cứu, Neanderthal từng sinh sống khắp lục địa Á - Âu nhưng được cho đã tuyệt chủng khoảng 40.000 năm trước.

Đọc nhiều nhất

Tin mới