Hành trình thầm lặng số hóa thổ cẩm Việt từ những người trẻ tài hoa
Thông qua dự án Ethnicity, một nhóm bạn trẻ nhiệt huyết đang lặng lẽ “dệt” hàng ngàn mẫu hoa văn thổ cẩm của người dân tộc thiểu số bằng công nghệ số. Cùng với việc số hóa này là nước mắt, mồ hôi và cả những nụ cười…
Sơn Hà
Đau đáu câu hỏi: Làm sao để khung dệt không mất đi?
Phan Văn Quyền – một trong 10 lãnh đạo trẻ trong Quỹ Obama (Obama Foundation) đã khởi xướng Ethnicity, dự án tập hợp những người trẻ có cùng chí hướng để bảo tồn và phát triển thổ cẩm của người dân tộc thiểu số, vào cuối năm 2018,
Mục tiêu của Ethnicity là sử dụng công nghệ số để bảo vệ và phát triển vải thổ cẩm.
Dự án ra đời trong bối cảnh chất liệu truyền thống vải thổ cẩm dần bị mất chất bởi công nghiệp may mặc và mai một trước thay đổi của thị trường.
Kể về quá trình hình thành dự án, Nguyễn Linh, thành viên của dự án Ethnicity cho biết, trong những chuyến đi thực tế, mọi người phát hiện nhiều gia đình dân tộc thiểu số cất dần khung dệt; người trẻ không còn mảy may quan tâm đến những giá trị văn hóa của vải thổ cẩm… Từ thực tế này, các thành viên Ethnicity trăn trở và đi đến họp bàn, quyết tâm tìm cách bảo tồn thổ cẩm.
"Mọi người đau đáu về vấn đề này, chúng tôi mong sao những khung dệt không bị mất đi. Sau rất nhiều bàn bạc, thử nghiệm, nhóm quyết định bảo tồn bằng cách số hóa thổ cẩm", Nguyễn Linh chia sẻ.
Theo đó, Ethnicity xây dựng 4 thư viện số hoa văn thổ cẩm gồm thư viện bảo tồn, phát triển, ứng dụng và minh họa. Thư viện bảo tồn hướng đến việc lưu trữ nguyên bản hoa văn gốc, phục vụ cho công tác bảo tồn, nghiên cứu, nâng cao giá trị sản phẩm dệt, tăng giá trị nghề dệt của đồng bào dân tộc thiểu số.
Thư viện phát triển, ứng dụng, minh họa, hướng tới người trẻ trong lĩnh vực đồ họa nói riêng và người trẻ Việt Nam nói chung, nhằm thúc đẩy hiểu biết văn hoá, thúc đẩy nghề dệt truyền thống, đồng thời lan tỏa bản sắc Việt qua việc ứng dụng các mẫu hoa văn trong đời sống hiện đại.
Hành trình đầy gian nan, khó khăn
Nguyễn Linh cho biết, khi thực hiện dự án, nhóm gặp vô vàn khó khăn. Có những thời điểm cả nhóm phải “lặng” để suy nghĩ, cân đo đong đếm con đường của dự án: “Liệu Ethnicity có đang đi đúng đường?”, “Liệu chúng ta có đang làm đúng phương pháp?”...
Khó khăn khi dự án triển khai nằm ở tất cả mọi mặt: nghiên cứu hoa văn, cách số hóa hoa văn để đúng quy chuẩn (không cách tân, không biến chất), làm sao cho những ngôn từ chạm đến các đối tượng qua truyền thông...
Quá trình số hóa thổ cẩm của các bạn trẻ gặp vô vàn khó khăn.
Lý giải những khó khăn này, Nguyễn Linh cho hay, quá trình nghiên cứu về văn hóa không đơn giản. Bởi không có nhiều tư liệu ghi chép về hoa văn thổ cẩm. Đội ngũ phải thực hiện nhiều chuyến đi thực tế đến những nơi còn lưu giữ nghề dệt truyền thống, để tìm hiểu về ý nghĩa và câu chuyện đằng sau các hoa văn. Ngoài ra, sự khác biệt về ngôn ngữ là một khó khăn trong hành trình đó.
Đặc biệt, quá trình số hóa các hoa văn rất phức tạp bởi thổ cẩm là sản phẩm dệt tay 100%, chưa kể đến công đoạn trồng bông, kéo sợi, nhuộm màu.
Cũng chính vì thế, việc số hóa những hoa văn phải giữ nguyên được những yếu tố cơ bản tạo nên thổ cẩm, như: quy chuẩn kích thước các sợi, các khối với nhau. Mặt khác, quá trình số hóa lại những hoa văn đòi hỏi phải thành thạo các công cụ đồ họa để làm sao kết hợp sự truyền thống và sự hiện đại với nhau một cách hợp lý và dễ đón nhận.
Một khó khăn khác mà trước đó nhóm cũng đặt ra là vấn đề nhân sự. Theo Nguyễn Linh, dự án phi lợi nhuận nên tìm được 1 đội ngũ cùng chí hướng, công việc vất vả lại không có thu nhập là điều rất khó.
Nhưng sau gần 3 năm “thử lửa”, dự án đã có một đội ngũ ổn, trong đó có nhiều bạn là những “Gen Z” năng động, tài năng. Mọi người tham gia dự án đều xác định Ethnicity là một dự án "soul impact" - "ảnh hưởng tâm hồn". Vì thế dù không có thu nhập, nhưng ai cũng được “lời”, cái lời về mặt tâm hồn.
Và những con số biết nói
Nguyễn Linh cho biết, dự án vừa cho ra mắt hơn 200 hoa văn bảo tồn của dân tộc K’Ho và Mạ, hơn 70 hoa văn phát triển được phối màu với màu sắc hiện đại, 30 bộ ứng dụng hoa văn (bao gồm: slide powepoint, CV, card visit, ly, dây đeo…). Tất cả được lưu trữ tại Thư viện số của Ethnicity: https://www.joscreative.com/ethnicity.
Hàng ngàn sản phẩm thổ cẩm đã được các bạn trẻ số hóa thành công.
Kế hoạch tiếp theo của dự án là lan tỏa Thư viện số này đến với những cá nhân thế hệ trẻ, doanh nghiệp Việt Nam để họ có thể biết thêm một nguồn ý tưởng là ứng dụng các thổ cẩm chất Việt (không phải mượn của nước khác, hay không phải lầm với văn hóa của nước khác) vào các bao bì sản phẩm, trang trí phòng ốc…
Và đặc biệt, xa hơn, Ethnicity mong muốn tạo ra vòng tròn hành động bền vững. Đó là bảo tồn, phát triển, giúp người dân tộc thiểu số có công ăn việc làm từ nghề dệt thổ cẩm, giúp vải thổ cẩm không bị mai một và xa hơn là “phủ” thổ cẩm trong nhiều lĩnh vực của cuộc sống. Đó mới chính bảo tồn bền vững di sản văn hóa, giữ gìn những bản sắc của dân tộc.
Hiện nay, Ethnicity đang tìm kiếm những nguồn tài trợ ngắn hạn (theo dự án), dài hạn (theo thời gian) để giúp cho hành trình lan tỏa, hành trình nghiên cứu của dự án dễ dàng và hiệu quả hơn.
Mời độc giả xem video: Nhà khoa học lý giải nguyên nhân vụ tai nạn ở Hải Dương. Nguồn: THDT
Dùng cỏ cây chữa bệnh, nhà khoa học "bắn mũi tên" trúng nhiều đích
(Kiến Thức) - Các nhà khoa học thuộc Viện Hóa học (Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam) đã sản xuất thành công chế phẩm CAFETASO hỗ trợ điều trị bệnh sỏi thận và sỏi mật từ lá cà phê chè và cây ngổ trâu.
TS. Nguyễn Quyết Tiến, Viện Hóa học, Viện Hàn lâm KH&CN Việt Nam cho biết, viên nang cứng CAFETASO là kết quả của Dự án sản xuất thử nghiệm “Sản xuất chế phẩm chức năng CAFETASO hỗ trợ điều trị sỏi thận, sỏi mật từ cây cỏ Việt Nam” được thực hiện từ tháng 1/2019- 12/2020.
Sản phẩm viên nang CAFETASO làm từ lá chè và cây ngổ trâu.
Theo các chuyên gia, thành công của dự án như mũi tên trúng nhiều đích. Thông qua nghiên cứu giúp phát huy và hiện đại hóa những bài thuốc hay, những kinh nghiệm quý của y học cổ truyền.
Nhà khoa học Việt phát hiện loài hoa mới cực quý hiếm
TS. Đỗ Văn Trường, Bảo tàng Thiên nhiên Việt Nam cho biết, một loài thực vật chưa được biết đến có giá trị cho khoa học vừa được tìm thấy tại VQG Tà Đùng. Đây là một loài Thu hải đường mới có thân đẹp, hoa rực rỡ, ấn tượng.
Theo TS. Đỗ Văn Trường, loài Thu hải đường mới được phát hiện trong chuyến thực địa nghiên cứu tính đa dạng thực vật của Vườn Quốc gia (VQG) Tà Đùng, tỉnh Đăk Nông của các nhà thực vật thuộc Bảo tàng Thiên nhiên Việt Nam, Viện Hàn lâm Khoa học & Công nghệ Việt Nam và Vườn Thực vật Bắc Kinh, Trung Quốc.
Chân dung những 9x đóng góp “khủng” cho khoa học Việt
Họ là những nhà khoa học trẻ thuộc thế hệ 9x đầy tài năng và khát vọng cống hiến. Mặc dù chưa đến tuổi 30, song họ đã có nhiều đóng góp "khủng" khoa học và cộng đồng.
Người tuyên chiến với ung thư ở Việt Nam
Ra đời năm 2015, mục tiêu của Tổ chức Ruy băng tím, một tổ chức phi lợi nhuận nhằm cung cấp thông tin đúng, đủ về mặt khoa học, y học về ung thư. Sau 5 năm hoạt động, trang web cũng như trang Facebook của Ruy băng tím đã dần quen thuộc với những người có nhu cầu tìm hiểu về căn bệnh này.
Thành lập năm 1956, Trường ĐH Tổng hợp Hà Nội đã đặt nền móng cho khoa học cơ bản Việt Nam, vượt muôn vàn gian khó chiến tranh đào tạo nên lớp lớp nhân tài.
Kế thừa truyền thống ĐH Tổng hợp, Trường ĐH Khoa học Tự nhiên đã giữ vững trọng trách là ngôi trường khoa học cơ bản hàng đầu, đào tạo nhân tài cho đất nước.
Theo PGS.TS. Ngô Quốc Anh, lịch sử một ngôi trường được viết nên không chỉ ở những thành tựu, mà quan trọng hơn là những người thầy mẫu mực, uyên bác, tận tâm.
VUSTA giám sát 6 Liên hiệp hội địa phương phía Nam, ghi nhận kết quả, khó khăn, kiến nghị nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động, phát huy vai trò trí thức khoa học.
Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam rà soát chức năng, nhiệm vụ, cơ cấu tổ chức làm cơ sở bố trí nhân lực phù hợp, bảo đảm đúng người, đúng việc.
Viện Quản lý và phát triển châu Á (AMDI) đã long trọng tổ chức Lễ kỷ niệm 20 năm thành lập và đón nhận Huân chương Lao động hạng Nhì - phần thưởng cao quý của Nhà nước ghi nhận những đóng góp của Viện trong quá trình xây dựng và phát triển.
Liên hiệp các Hội KH&KT Hà Tĩnh vừa tổ chức đợt tấp huấn trang bị kiến thức và hỗ trợ lập kế hoạch cho 30 doanh nghiệp, hợp tác xã về phòng chống thiên tai.
Theo GS.TS Trương Xuân Lam, cần xây dựng các Hệ sinh thái kết nối nguồn lực trí thức Việt Nam do Liên hiệp Hội định hướng, kiến tạo và tổ chức vận hành.
Hội thảo tại Bắc Ninh chia sẻ cách khai thác dữ liệu sáng chế, đăng ký bảo hộ và thương mại hóa kết quả nghiên cứu, thúc đẩy đổi mới sáng tạo trong các trường.
Giải thưởng Loa Thành lần thứ 38 ghi nhận 312 đồ án dự thi từ 29 trường đại học, lần đầu trao hai giải Đặc biệt cho các đồ án kiến trúc, xây dựng xuất sắc.
Từ 83 công trình dự thi, ban tổ chức chọn 42 công trình xuất sắc để trao giải, trong đó có 6 giải nhất ở các lĩnh vực công nghệ và khoa học trọng điểm.
Ngày 17/11, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật thành phố Bắc Ninh phối hợp Trường Cao đẳng Bắc Ninh tổ chức hội thảo “Định hướng giá trị nghề nghiệp: Chìa khóa cho tương lai sinh viên”.
Ngày 16/11, Liên hiệp Hội tỉnh Đắk Lắk đã tổ chức họp Hội đồng tư vấn, phản biện, góp ý Dự án "Tổ hợp công nghiệp chế biến tre - thức ăn chăn nuôi - năng lượng sinh khối tại xã Ea Súp, tỉnh Đắk Lắk".
Ngày 12/11/2026, tại Quảng Ninh, Ban Quản lý dự án VUSTA - Dự án Quỹ Toàn cầu phòng, chống HIV/AIDS tổ chức tổng kết dự án giai đoạn 2024-2026, đồng thời nhìn lại toàn bộ chặng đường hoạt động giai đoạn 2011-2026.
Đoàn công tác quản lý chương trình của Oxfam Việt Nam vừa có chuyến thăm, làm việc với Liên hiệp các Hội KH&KT Hà Tĩnh nhằm trao đổi tìm kiếm cơ hội hợp tác giữa hai bên.
Theo GS.TS Trương Xuân Lam, cần xây dựng các Hệ sinh thái kết nối nguồn lực trí thức Việt Nam do Liên hiệp Hội định hướng, kiến tạo và tổ chức vận hành.
Theo PGS.TS. Ngô Quốc Anh, lịch sử một ngôi trường được viết nên không chỉ ở những thành tựu, mà quan trọng hơn là những người thầy mẫu mực, uyên bác, tận tâm.
Liên hiệp các Hội KH&KT Hà Tĩnh vừa tổ chức đợt tấp huấn trang bị kiến thức và hỗ trợ lập kế hoạch cho 30 doanh nghiệp, hợp tác xã về phòng chống thiên tai.
Viện Quản lý và phát triển châu Á (AMDI) đã long trọng tổ chức Lễ kỷ niệm 20 năm thành lập và đón nhận Huân chương Lao động hạng Nhì - phần thưởng cao quý của Nhà nước ghi nhận những đóng góp của Viện trong quá trình xây dựng và phát triển.
Kế thừa truyền thống ĐH Tổng hợp, Trường ĐH Khoa học Tự nhiên đã giữ vững trọng trách là ngôi trường khoa học cơ bản hàng đầu, đào tạo nhân tài cho đất nước.
Giải thưởng Loa Thành lần thứ 38 ghi nhận 312 đồ án dự thi từ 29 trường đại học, lần đầu trao hai giải Đặc biệt cho các đồ án kiến trúc, xây dựng xuất sắc.
Thành lập năm 1956, Trường ĐH Tổng hợp Hà Nội đã đặt nền móng cho khoa học cơ bản Việt Nam, vượt muôn vàn gian khó chiến tranh đào tạo nên lớp lớp nhân tài.
Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam rà soát chức năng, nhiệm vụ, cơ cấu tổ chức làm cơ sở bố trí nhân lực phù hợp, bảo đảm đúng người, đúng việc.
Hội thảo tại Bắc Ninh chia sẻ cách khai thác dữ liệu sáng chế, đăng ký bảo hộ và thương mại hóa kết quả nghiên cứu, thúc đẩy đổi mới sáng tạo trong các trường.
Ban Tổ chức Cuộc thi Sáng tạo thanh thiếu niên, nhi đồng tỉnh Cà Mau đã tổ chức Lễ tổng kết, trao giải Cuộc thi lần thứ I (năm 2025 - 2026) và chính thức phát động Cuộc thi lần thứ II, năm 2027.
Ngày 12/11, Liên hiệp Hội Việt Nam phối hợp với Liên hiệp Hội tỉnh An Giang tổ chức Hội thảo “Đẩy mạnh giáo dục STEM để phát triển nhân tài khoa học và công nghệ tỉnh An Giang”.
Sáng ngày 13/11, Hội Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh Lào Cai tổ chức hội thảo tư vấn, phản biện Đánh giá chính sách và đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động du lịch cộng đồng trên địa bàn tỉnh.
VUSTA giám sát 6 Liên hiệp hội địa phương phía Nam, ghi nhận kết quả, khó khăn, kiến nghị nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động, phát huy vai trò trí thức khoa học.
Việc hợp nhất tỉnh Đắk Lắk và tỉnh Phú Yên đã hình thành một không gian phát triển mới, kết nối vùng cao nguyên với duyên hải, kết nối đại ngàn với Biển Đông.