Giải thích địa chất về nguyên nhân nhiễm độc nước biển ở Miền Trung
(Kiến Thức) - Cá chết hàng loạt ở ven biển miền Trung phải do nguồn nước bị nhiễm độc. Bài viết dưới đây xin nói về nguyên nhân nhiễm độc nước biển ở Miền Trung.
TS. Lê Huy Y - Cử nhân môi trường: Lê Trung Chính
Cá chết hàng loạt và trên diện rộng ở ven biển miền Trung phải do nguồn nước bị nhiễm độc. Còn nếu do khách quan như “ thủy triều đỏ”, v,v, Chúng tôi không bàn tới. Chỉ xin nói về nguyên nhân chủ quan, giải thích địa chất về nguyên nhân nhiễm độc nước biển ở Miền Trung.
Cá chết hàng loạt và trên diện rộng ở ven biển miền Trung phải do nguồn nước bị nhiễm độc.
Về nguyên nhân nhiễm độc nước biển ở Miền Trung, có thể nói chắc chắn mọi loại quặng sắt đang dùng để sản xuất gang thép ở nhiều nơi đều có nguồn gốc nội sinh kiểu á núi lửa. Vì vậy, thành phần quặng sắt, nói riêng, quặng kim loại , nói chung, luôn là một tổ hợp hỗn hợp đồng hình của nhiều nguyên tố: Fe, Mn, Mg, Cr, Cu, Au (hàm lượng vàng trong quặng sắt, theo kết quả nghiên cứu của chúng tôi, thường có vài Gr/tấn), Pb, Zn, As, Hg, S, P,….
Với nhiệt độ hàng nghìn độ và áp suất lớn trong lò macma (họng núi lửa) các chất trên kết hợp thành các khoáng vật quặng sắt, mangan, cromit, sulphua đa kim của Cu, Fe, Hg, Pb, Zn, …., các kháng vật nặng như Inmenit, Ziercon,.. Do tỷ trọng tương đương, chúng thường hấp dẫn nhau để tạo thành các khối quặng lớn gồm hỗn hợp nhiều loại khoáng vật quặng và được phun trào lên mặt đất hoặc ở lại họng núi lửa để tạo thành các thân quặng lấp đầy các họng núi lửa.
Sau núi lửa, các khối quặng nguội dần. Khi nằm yên trên mặt đất hoặc trong lòng đất ở điều kiện nhiệt độ bình thường, các khối quặng rắn chắc này bị phong hóa rửa lũa không đáng kể nên không gây hại cho xung quanh.
Tuy vậy, khi nghiền nhỏ quặng đưa vào các lò cao ở nhiệt độ hàng nghìn độ, áp suất lớn, gần giống với một lò macma, mọi khoáng vật trong quặng đều nóng chảy, chúng có điều kiện bay hơi, phát tán vào xỉ lò cao, hòa tan vào nước làm nguội quặng và xỉ. Đấy là nguyên nhân để nước thải của các lò luyện kim chứa nhiều chất độc hại.
Chủ yếu là lý do kỹ thuật, có thể nói là chúng ta chưa thể biết hết mọi chất độc hại trong nước thải, nhất là các hợp chất của lưu huỳnh, thạch tín (As), Seanuya, phốt pho, v.v. dễ tan trong nước hoặc ở dạng hạt siêu nhỏ lơ lửng trong nước, tuy có hàm lượng rất nhỏ, rất phân tán nhưng lại kịch độc. Chỉ cần con cá đớp phải một hạt chất này trong nước thì sẽ chết ngay, bởi vì mọi con cá phải vừa bơi vừa đớp nước vào miệng và bụng nó.
Việc xử lý chất độc địa chất này trong nước là nan giải, chứ không kể là họ chỉ xử lý nước thải khi sắp đến hẹn bị kiểm tra.
>>> Xem thêm video vụ cá chết hàng loạt: Formosa nhập hàng trăm tấn hóa chất cực độc - QPVN
Chưa đầy 2 tháng, Công ty Hào Quang trúng 5 gói thầu giao thông tại TP Đồng Nai với tổng giá trị hơn 19,3 tỷ, trong đó nhiều gói có tỷ lệ tiết kiệm khiêm tốn.
Ban Quản lý dự án dân dụng và công nghiệp tỉnh Vĩnh Long vừa công bố Liên danh Thiên Bình - Nhựt Linh trúng gói thầu thiết bị giáo dục 131 tỷ đồng. Việc 10/11 nhà thầu đối thủ bị loại đang thu hút sự chú ý đặc biệt của dư luận về tính cạnh tranh thực chất.
DNTN Thanh Nhựt vừa được phê duyệt trúng gói thầu xây lắp tại phường Long Bình với giá 9,258 tỷ, tiết kiệm 0,125% sau khi đối thủ bị loại ở bước kỹ thuật
Trong 7 tháng đầu năm 2026, Công ty Phạm Ngọc Danh trúng 3 gói thầu hơn 35 tỷ đồng tại TP Đồng Nai. Đáng chú ý, các gói thầu đều đạt tỷ lệ tiết kiệm dưới 0,3%.
Gói thầu thi công xây dựng Trường mẫu giáo Long Hiệp tại xã Mỹ Yên tỉnh Tây Ninh có giá hơn 17,7 tỷ đồng, ghi nhận 2 nhà thầu tham dự với mức giảm giá chênh lệch đáng chú ý.
Ban Quản lý dự án dân dụng và công nghiệp tỉnh Vĩnh Long công khai kết quả gói thầu thiết bị giáo dục hơn 158,55 tỷ đồng. Công ty Sao Việt trúng thầu độc lập hơn 144,44 tỷ đồng, giúp tiết kiệm cho ngân sách nhà nước hơn 14,11 tỷ đồng (8,90%).
Tập trung triển khai cùng lúc 7 công trường xây lắp giao thông nông thôn hiểm trở phân tán tại tỉnh Lâm Đồng, liệu Công ty Thiện Vinh có nguy cơ chồng chéo nhân sự chủ chốt kỹ thuật và thiết bị chủ yếu hay không?
Tập trung triển khai cùng lúc 7 công trường xây lắp giao thông nông thôn hiểm trở phân tán tại tỉnh Lâm Đồng, liệu Công ty Thiện Vinh có nguy cơ chồng chéo nhân sự chủ chốt kỹ thuật và thiết bị chủ yếu hay không?
Ban Quản lý dự án dân dụng và công nghiệp tỉnh Vĩnh Long vừa công bố Liên danh Thiên Bình - Nhựt Linh trúng gói thầu thiết bị giáo dục 131 tỷ đồng. Việc 10/11 nhà thầu đối thủ bị loại đang thu hút sự chú ý đặc biệt của dư luận về tính cạnh tranh thực chất.
Gói thầu thi công xây dựng Trường mẫu giáo Long Hiệp tại xã Mỹ Yên tỉnh Tây Ninh có giá hơn 17,7 tỷ đồng, ghi nhận 2 nhà thầu tham dự với mức giảm giá chênh lệch đáng chú ý.
Ban Quản lý dự án dân dụng và công nghiệp tỉnh Vĩnh Long công khai kết quả gói thầu thiết bị giáo dục hơn 158,55 tỷ đồng. Công ty Sao Việt trúng thầu độc lập hơn 144,44 tỷ đồng, giúp tiết kiệm cho ngân sách nhà nước hơn 14,11 tỷ đồng (8,90%).
DNTN Thanh Nhựt vừa được phê duyệt trúng gói thầu xây lắp tại phường Long Bình với giá 9,258 tỷ, tiết kiệm 0,125% sau khi đối thủ bị loại ở bước kỹ thuật
Trong 7 tháng đầu năm 2026, Công ty Phạm Ngọc Danh trúng 3 gói thầu hơn 35 tỷ đồng tại TP Đồng Nai. Đáng chú ý, các gói thầu đều đạt tỷ lệ tiết kiệm dưới 0,3%.
Chưa đầy 2 tháng, Công ty Hào Quang trúng 5 gói thầu giao thông tại TP Đồng Nai với tổng giá trị hơn 19,3 tỷ, trong đó nhiều gói có tỷ lệ tiết kiệm khiêm tốn.
Trung tâm Dịch vụ Tổng hợp xã Xuân Đường vừa phê duyệt KQLCNT gói thầu xây lắp đường tổ 1 ấp Xuân Đường khi chỉ có một nhà thầu dự, tỷ lệ tiết kiệm khoảng 2,9%.
Cả 3 gói thầu giao thông hơn 45,5 tỷ của Công ty Việt Đức Thành tại TP HCM đều rơi vào cảnh độc diễn, trúng sát nút với tỷ lệ tiết kiệm siêu thấp, đặt ra dấu hỏi về cạnh tranh.
Liên danh Cảnh Phát - Phi Nhân Phát vừa trúng gói thầu Nâng cấp đường Võ Dõng - Cầu Cường giai đoạn 1 hơn 10,8 tỷ tại xã Gia Kiệm, tỷ lệ tiết kiệm khoảng 0,92%
Phòng Kinh tế xã An Bình vừa phê duyệt cho Công ty TNHH Kim Bửu trúng gói thầu xây lắp dự án Đường ĐH21 đoạn 3 với tỷ lệ tiết kiệm ngân sách đạt 1,68%.
Gói thầu hơn 3 tỷ đồng tại xã Mỹ Quí được phê duyệt cho Công ty TNHH Dương Đại Cát Đồng Tháp sau khi hồ sơ dự thầu còn lại không đáp ứng yêu cầu kỹ thuật.
Việc nhận liên tiếp nhiều gói thầu chỉ định trong thời gian ngắn đòi hỏi chủ đầu tư kiểm soát năng lực thi công và tiến độ hoàn thành các gói thầu đúng hạn.
Gói thầu duy tu thoát nước đường An Dương Vương hơn 9,2 tỷ, đấu thầu rộng rãi nhưng chỉ duy nhất Công ty Hùng Thắng tham gia và trúng thầu, tiết kiệm 2,11%
Công ty TNHH Xây dựng Công trình Đại Dương vừa trúng gói thầu hơn 6,4 tỷ đồng tại xã Bình An, TP Đồng Nai với tỷ lệ tiết kiệm nhỏ giọt chỉ khoảng 0,46%.