Giải thích địa chất về nguyên nhân nhiễm độc nước biển ở Miền Trung
(Kiến Thức) - Cá chết hàng loạt ở ven biển miền Trung phải do nguồn nước bị nhiễm độc. Bài viết dưới đây xin nói về nguyên nhân nhiễm độc nước biển ở Miền Trung.
TS. Lê Huy Y - Cử nhân môi trường: Lê Trung Chính
Cá chết hàng loạt và trên diện rộng ở ven biển miền Trung phải do nguồn nước bị nhiễm độc. Còn nếu do khách quan như “ thủy triều đỏ”, v,v, Chúng tôi không bàn tới. Chỉ xin nói về nguyên nhân chủ quan, giải thích địa chất về nguyên nhân nhiễm độc nước biển ở Miền Trung.
Cá chết hàng loạt và trên diện rộng ở ven biển miền Trung phải do nguồn nước bị nhiễm độc.
Về nguyên nhân nhiễm độc nước biển ở Miền Trung, có thể nói chắc chắn mọi loại quặng sắt đang dùng để sản xuất gang thép ở nhiều nơi đều có nguồn gốc nội sinh kiểu á núi lửa. Vì vậy, thành phần quặng sắt, nói riêng, quặng kim loại , nói chung, luôn là một tổ hợp hỗn hợp đồng hình của nhiều nguyên tố: Fe, Mn, Mg, Cr, Cu, Au (hàm lượng vàng trong quặng sắt, theo kết quả nghiên cứu của chúng tôi, thường có vài Gr/tấn), Pb, Zn, As, Hg, S, P,….
Với nhiệt độ hàng nghìn độ và áp suất lớn trong lò macma (họng núi lửa) các chất trên kết hợp thành các khoáng vật quặng sắt, mangan, cromit, sulphua đa kim của Cu, Fe, Hg, Pb, Zn, …., các kháng vật nặng như Inmenit, Ziercon,.. Do tỷ trọng tương đương, chúng thường hấp dẫn nhau để tạo thành các khối quặng lớn gồm hỗn hợp nhiều loại khoáng vật quặng và được phun trào lên mặt đất hoặc ở lại họng núi lửa để tạo thành các thân quặng lấp đầy các họng núi lửa.
Sau núi lửa, các khối quặng nguội dần. Khi nằm yên trên mặt đất hoặc trong lòng đất ở điều kiện nhiệt độ bình thường, các khối quặng rắn chắc này bị phong hóa rửa lũa không đáng kể nên không gây hại cho xung quanh.
Tuy vậy, khi nghiền nhỏ quặng đưa vào các lò cao ở nhiệt độ hàng nghìn độ, áp suất lớn, gần giống với một lò macma, mọi khoáng vật trong quặng đều nóng chảy, chúng có điều kiện bay hơi, phát tán vào xỉ lò cao, hòa tan vào nước làm nguội quặng và xỉ. Đấy là nguyên nhân để nước thải của các lò luyện kim chứa nhiều chất độc hại.
Chủ yếu là lý do kỹ thuật, có thể nói là chúng ta chưa thể biết hết mọi chất độc hại trong nước thải, nhất là các hợp chất của lưu huỳnh, thạch tín (As), Seanuya, phốt pho, v.v. dễ tan trong nước hoặc ở dạng hạt siêu nhỏ lơ lửng trong nước, tuy có hàm lượng rất nhỏ, rất phân tán nhưng lại kịch độc. Chỉ cần con cá đớp phải một hạt chất này trong nước thì sẽ chết ngay, bởi vì mọi con cá phải vừa bơi vừa đớp nước vào miệng và bụng nó.
Việc xử lý chất độc địa chất này trong nước là nan giải, chứ không kể là họ chỉ xử lý nước thải khi sắp đến hẹn bị kiểm tra.
>>> Xem thêm video vụ cá chết hàng loạt: Formosa nhập hàng trăm tấn hóa chất cực độc - QPVN
Gói thầu xây lắp công ích hơn 7 tỷ đồng tại trường THCS Đam Pao (xã Phú Sơn Lâm Hà) chỉ thu hút một doanh nghiệp nộp hồ sơ, tỷ lệ tiết kiệm đạt mức 1,12%.
Gói thầu nâng cấp trường THCS Phước Minh tại xã Đa Kia trị giá hơn 1,47 tỷ đồng vừa áp dụng chỉ định thầu với tỷ lệ tiết kiệm đạt 2%, khoảng 30 triệu đồng.
Văn phòng HĐND&UBND xã Tân Minh (Lâm Đồng) có dấu hiệu chia nhỏ các dự án dưới 2 tỷ đồng để chỉ định thầu cho Công ty TNHH Xây lắp Thiên Anh, tiết kiệm chưa tới 1%.
Xây dựng Ngọc Công liên tục được chủ đầu tư cấp xã tại Lâm Đồng chỉ định thực hiện hàng loạt gói thầu hạ tầng với quy trình thương thảo, phê duyệt thần tốc đến ngỡ ngàng.
Gói thầu cải tạo mương thoát nước tại phường An Lộc có giá trị 1,74 tỷ đồng vừa hoàn thành chỉ định thầu rút gọn với mức tiết kiệm ngân sách xấp xỉ 0,18%.
Dù tổ chức đấu thầu rộng rãi, gói thầu công trình công cộng giá 4,9 tỷ đồng ở xã Bù Đăng chỉ thu hút một doanh nghiệp tham gia, tỷ lệ tiết kiệm đạt mức 1,01%.
Mặc dù gói thầu mua sắm thiết bị giảng đường tại Đại học Y Dược TP HCM thu hút sự tham gia của hai nhà thầu giàu kinh nghiệm, song kịch bản giảm giá "nhỏ giọt" với tỉ lệ tiết kiệm chưa tới 0,5%. Dư luận băn khoăn về khâu lập dự toán, đồng thời kỳ vọng vào các biện pháp tối ưu hóa hiệu quả sử dụng nguồn vốn ngân sách theo đúng tinh thần chỉ đạo của Chính phủ.
Văn phòng HĐND&UBND xã Tân Minh (Lâm Đồng) có dấu hiệu chia nhỏ các dự án dưới 2 tỷ đồng để chỉ định thầu cho Công ty TNHH Xây lắp Thiên Anh, tiết kiệm chưa tới 1%.
Xây dựng Ngọc Công liên tục được chủ đầu tư cấp xã tại Lâm Đồng chỉ định thực hiện hàng loạt gói thầu hạ tầng với quy trình thương thảo, phê duyệt thần tốc đến ngỡ ngàng.
Dù tổ chức đấu thầu rộng rãi, gói thầu công trình công cộng giá 4,9 tỷ đồng ở xã Bù Đăng chỉ thu hút một doanh nghiệp tham gia, tỷ lệ tiết kiệm đạt mức 1,01%.
Gói thầu nâng cấp trường THCS Phước Minh tại xã Đa Kia trị giá hơn 1,47 tỷ đồng vừa áp dụng chỉ định thầu với tỷ lệ tiết kiệm đạt 2%, khoảng 30 triệu đồng.
Gói thầu xây lắp công ích hơn 7 tỷ đồng tại trường THCS Đam Pao (xã Phú Sơn Lâm Hà) chỉ thu hút một doanh nghiệp nộp hồ sơ, tỷ lệ tiết kiệm đạt mức 1,12%.
Gói thầu cải tạo mương thoát nước tại phường An Lộc có giá trị 1,74 tỷ đồng vừa hoàn thành chỉ định thầu rút gọn với mức tiết kiệm ngân sách xấp xỉ 0,18%.
Quá trình đánh giá hồ sơ gói thầu PCCC tại xã Mỹ Yên cho thấy hai đối thủ của Công ty Xây dựng Bến Lức không đáp ứng E-HSMT do thiếu tài liệu kỹ thuật.
Phòng Kinh tế xã Nam Hà Lâm Hà vừa chỉ định thầu rút gọn cho Công ty Kim Nhan thực hiện gói thầu xây lắp công trình giao thông với tỷ lệ tiết kiệm đạt 0,52%.
Trưởng phòng Trần Văn Đệ trực tiếp ký 19 quyết định chỉ định thầu. Việc 100% dự án áp dụng chỉ định thầu đặt ra vấn đề về trách nhiệm giải trình của người đứng đầu Chủ đầu tư trong việc tối ưu hóa nguồn vốn ngân sách Nhà nước.
Vượt qua đối thủ cạnh tranh, Công ty TNHH Một thành viên Đầu tư Xây dựng Quang Minh trúng độc lập gói thầu giao thông hơn 6,7 tỷ đồng với tỷ lệ tiết kiệm 1,1%.
Trúng thầu sát giá với mức tiết kiệm ngân sách siêu thấp tại Trường Trung cấp An Giang 1, sức mạnh thực sự của Công ty TNHH Khoa học kỹ thuật Thiên Trường và Công ty Cổ phần Công nghệ thiết bị Toàn Năng ra sao khi thống kê cho thấy hai doanh nghiệp này sở hữu tỷ lệ trúng thầu cao trên thị trường?
Dự án nâng cấp đường tại xã An Viễn vừa hoàn thành lựa chọn nhà thầu qua mạng khi chỉ có một nhà thầu tham dự với giá trị tiết kiệm ngân sách ở mức thấp.
Công ty TNHH Xây dựng Vĩ Nhân tiếp tục trúng dự án tại Phòng Kinh tế xã Vĩnh Quang với mức giảm giá thấp. Việc chỉ định thầu cho một doanh nghiệp tiết kiệm thấp khiến chuyên gia đặt câu hỏi về trách nhiệm người đứng đầu nhằm tối ưu ngân sách.
Phòng Kinh tế xã Long Phước vừa phê duyệt chỉ định thầu rút gọn gói xây lắp hẻm 814 cho Công ty TNHH Dịch vụ - Xây dựng Bá Tòng với mức tiết kiệm ngân sách 5%.