Giải mã nguồn gốc những 'Mũi tên của quỷ' bí ẩn bậc nhất nước Anh

Các nhà khoa học từ Đại học Curtin và Đại học York đã xác định được nguồn gốc của ba "Mũi tên quỷ" đứng sừng sững ở Yorkshire suốt khoảng 4.000 năm qua.

Tuệ Minh 22/10/2026 12:12

Những "Mũi tên của quỷ" - Devil’s Arrows là một dãy 3 cột đá đứng, được bố trí không đều nhau ở rìa phía tây của Boroughbridge, North Yorkshire. Chúng được sắp xếp theo hướng từ bắc-tây-bắc đến nam-nam-đông, kéo dài trên 174m, dù không tạo thành một đường thẳng hoàn hảo.

Đây là hàng cột đá đứng cao nhất còn tồn tại ở Anh. Chúng còn được gọi với những cái tên là Megalith (Cự thạch).

Truyền thuyết địa phương kể rằng Ác quỷ đứng trên đồi How Hill và ném những mũi tên đá khổng lồ về phía Boroughbridge, nhưng chúng lại rơi hụt và đáp xuống nơi chúng đang đứng ngày nay.

Mũi tên của quỷ là tên gọi 3 tảng đá nguyên khối được dựng lên cách đây 5.000 đến 3.500 năm.

Các nhà khảo cổ tin rằng chúng được dựng lên vào cuối thời kỳ Đồ Đá Mới đến đầu thời kỳ Đồ Đồng (có thể khoảng năm 2000 trước Công nguyên), tuy nhiên do chưa có cuộc khai quật gần đây nên niên đại chính xác vẫn chưa được xác định.

Trước đây, người ta cho rằng chúng đến từ Plumpton Rocks gần Knaresborough, cách đó 13km (9 dặm).

Chính công trình nghiên cứu lập bản đồ khoáng sản đã xác định được hòn đá này có nguồn gốc từ Brimham - nơi các khối đá khổng lồ được hình thành bởi một con sông cách đây 100 triệu năm, trước khi khủng long xuất hiện trên Trái đất.

Phát hiện này cho thấy rằng người Neolithic, những người đã xây dựng các công trình này, đã bỏ qua các nguồn đá địa phương khác trong quá trình xây dựng.

Các ghi chép ban đầu về những tảng đá này cho thấy số lượng khác nhau - ít nhất là 5 tảng nhưng có thể nhiều hơn - nhưng chỉ còn 3 tảng đá tồn tại đến ngày nay.

Bố trí của 3 cột đá cùng cây cầu được xây từ đá ở cột thứ 4 bị phá hủy cùng một khối khác được tạc thành đài tưởng niệm.

Nghiên cứu này cũng xác nhận một truyền thuyết địa phương rằng một mũi tên thứ tư bị thất lạc từ lâu đã "ẩn mình ngay trước mắt" và đã được di chuyển rồi chạm khắc vào tượng đài Battle Cross ở Aldborough gần đó.

Còn cột đá thứ năm bị dịch chuyển trong một cuộc tìm kiếm kho báu không thành công vào thế kỷ 18, đã được sử dụng làm nền móng cho một cây cầu gần đó bắc qua một con sông.

Cây thánh giá Battle Cross ở Aldborough, gần Boroughbridge, tưởng niệm trận chiến Boroughbridge năm 1322 được xác định là một trong các Mũi tên quỷ bị thất lạc.

Bằng phương pháp xâm lấn tối thiểu, nhóm tác giả đã phân tích các tinh thể zircon và apatite nằm trong các cột đá megalith này. So sánh dấu vết hóa học của các hạt khoáng này họ đã xác định các cột đá này có nguồn gốc từ Brimham Rocks, một cụm đá sa thạch Millstone Grit bị gió bào mòn, nằm cách địa điểm khảo cổ khoảng 18 km về phía tây.

Các nhà khoa học cũng bác bỏ giả thuyết rằng các cột đá này là đá trôi do băng hà, khi chỉ ra rằng hướng di chuyển của băng trong khu vực là từ bắc xuống nam chứ không phải từ tây sang đông từ vùng cao nguyên Pennine.

“Nghiên cứu của chúng tôi cho thấy những cột đá này không đơn giản được lấy từ nơi gần nhất, chúng được lựa chọn có chủ đích từ một vùng địa hình khó khăn cách xa 18 km,” TS Clarke cho biết.

Mỗi cột đá nặng hơn 25 tấn, nên việc di chuyển chúng đòi hỏi sự lên kế hoạch, phối hợp và kỹ năng kỹ thuật đáng kinh ngạc. Điều này cho thấy người tiền sử thực sự coi trọng chính cảnh quan nơi lấy đá.