Nhiều cộng đồng ở Nga, đặc biệt ở vùng Novgorod và Pskov dưới thời Trung cổ tin rằng, việc xây dựng nhà thờ có thể đối phó với những thảm họa tồi tệ, thường là dịch bệnh. Truyền thống này được gọi là obydennaya tserkov, có nghĩa nhà thờ phải được hoàn thành trong vòng 1 ngày.

Những nhà thờ được hoàn thành trong vòng 1 ngày là thành tựu của cả một cộng đồng cùng chung sức xây dựng. Công trình thường có thiết kế đơn giản bằng gỗ, quy mô nhỏ và tồn tại không quá 40 - 50 năm. Quá trình xây dựng thường bắt đầu vào ban đêm, kết thúc trước khi mặt trời lặn của ngày hôm sau. Theo quan niệm của người dân, khi màn đêm buông xuống, nhà thờ phải được thánh hiến (tức là tách rời một người hay một vật ra khỏi cõi phàm tục, để dành riêng cho công việc thánh).

Trường hợp đầu tiên được ghi lại về truyền thống xây nhà thờ trong vòng 1 ngày là từ năm 1390. Khi ấy, một ngôi làng ở Novgorod dựng lên một nhà thờ nhỏ bằng gỗ với hy vọng đẩy lùi dịch hạch đang bùng phát khắp châu Âu. Theo ghi chép từ biên niên sử Novgorod, những người nông dân mang những khúc gỗ từ rừng và dựng lên một nhà thờ trong 1 ngày dưới sự đôn đốc của giám mục. Sau khi dựng xong, nhà thờ được giám mục thánh hiến trong ngày và cử hành Thánh lễ. Không lâu sau đó, bệnh dịch chấm dứt.

Trong suốt thế kỷ 15 và nửa đầu thế kỷ 16, những nhà thờ xây dựng theo truyền thống obydennaya tserkov xuất hiện nhiều hơn ở vùng Pskov và Novgorod. Tất cả những nhà thờ này được dựng nên khi một số dịch bệnh đe dọa cộng đồng. Ít nhất 2 nhà thờ ở Pskov, được xây dựng vào năm 1522, để đối phó với dịch bệnh "đổ mồ hôi Anh". Một thập kỷ sau, dịch đậu mùa bùng phát ở Pskov và Novgorod nên ngày càng nhiều nhà thờ được xây dựng tại đó.

Việc xây dựng những nhà thờ hoàn thành trong 1 ngày thường là kết quả đến từ sự đồng lòng, nhất trí từ cộng đồng, hoặc đôi khi là mệnh lệnh từ Sa hoàng - người đứng đầu nước Nga.

"Nhà thờ một ngày" cuối cùng được xây ở Vologda vào năm 1654. Đó cũng là năm một trận dịch hạch nghiêm trọng bùng phát khắp miền trung nước Nga, cướp đi sinh mạng của hàng nghìn người. Đến tháng 8/1654, dịch bệnh lan rộng đến Vologda và nhiều người tử vong chỉ vài giờ sau khi nhiễm bệnh. Trong tình hình ấy, nhiều người đã cầu nguyện, nhịn ăn để sống sót qua dịch bệnh nhưng vô ích. Sau đó, họ thề xây một nhà thờ trong 24 giờ và chỉ dành riêng cho Đấng Cứu Rỗi.

Các ghi chép có đề cập đến việc nhà thờ hoàn thành sau 1 ngày đã mang lại "sự biến đổi lớn". Tuy nhiên, các nhà nghiên cứu hiện đại nhấn mạnh rằng, dịch bệnh đã bắt đầu suy giảm tốc độ lây lan từ khi người dân bắt tay vào xây dựng nhà thờ trên. Thêm nữa, vị trí địa lý ở phía Bắc và thời tiết lạnh giá của Vologda đã ngăn chặn ảnh hưởng của dịch bệnh đến người dân tại đây, bởi vi khuẩn dịch hạch rất nhạy cảm với những thay đổi của nhiệt độ.

>>> Mời độc giả xem video: 24 phút trải nghiệm cận tử khiến cô gái thay đổi hoàn toàn suy nghĩ về cái chết.