Đang vô tư chơi đùa cùng những mảnh ghép Lego, cậu bé 12 tuổi dùng miệng để tách hai chi tiết gắn chặt. Một phút lơ là, mảnh nhựa nhỏ bé trôi tuột vào đường thở, suýt cướp đi sinh mạng của em. Câu chuyện là hồi chuông cảnh báo gióng lên đối với các bậc phụ huynh về những nguy cơ tiềm ẩn từ chính những món đồ chơi tưởng chừng vô hại.

Khoảnh khắc sinh tử từ thói quen của trẻ

Mới đây, Bệnh viện Bạch Mai cơ sở Ninh Bình tiếp nhận trường hợp bệnh nhi V.Đ.A.K. (12 tuổi, trú tại tỉnh Ninh Bình) được chuyển đến trong tình trạng cấp cứu nghi ngờ có dị vật đường thở.

Theo lời kể của gia đình, trong lúc chơi xếp hình Lego, do các mảnh ghép quá chặt, em K. đã dùng miệng để cắn và tách chúng ra. Bất ngờ, một chi tiết nhựa nhỏ rơi sâu vào đường thở, khiến cậu bé ho sặc sụa dữ dội, kèm theo cảm giác khó thở cấp tính. Nhận thấy sự bất thường, gia đình lập tức đưa trẻ đến Bệnh viện Đa khoa Nam Định cấp cứu. Qua các bước chẩn đoán hình ảnh, các bác sĩ phát hiện hình ảnh nghi vấn dị vật nằm sâu trong phế quản bên phải, lập tức chuyển bệnh nhân lên Bệnh viện Bạch Mai cơ sở Ninh Bình để can thiệp chuyên sâu.

Hình ảnh dị vật được lấy ra khỏi phế quản của bệnh nhi. Ảnh BV

Thời điểm nhập viện, trẻ tuy vẫn tỉnh táo, không sốt nhưng đã bắt đầu xuất hiện tình trạng khó thở nhẹ. Kết quả thăm khám lâm sàng ghi nhận tiếng phổi có ran rít, ran ngáy, thông khí bên phải giảm rõ rệt, là dấu hiệu cho thấy đường thở đã bị bít tắc một phần.

Cuộc hội chẩn "chạy đua với thời gian"

Nhận định đây là ca bệnh đòi hỏi sự chính xác và khẩn trương, các bác sĩ Khoa Nhi - Sơ sinh tại Bệnh viện Bạch Mai cơ sở Ninh Bình đã nhanh chóng kích hoạt quy trình hội chẩn liên chuyên khoa, phối hợp chặt chẽ cùng các chuyên gia hàng đầu về hô hấp và gây mê hồi sức.

Ekip thực hiện thủ thuật quy tụ những y bác sĩ giàu kinh nghiệm gồm TS.BS Đoàn Thị Phương Lan, Phó Viện trưởng Viện Hô hấp; ThS.BS Nguyễn Hữu Hiếu, Trung tâm Nhi khoa; và BSCKII Bùi Thị Minh Huệ, Trung tâm Gây mê hồi sức.

Sau khi đánh giá toàn diện tình trạng, ekip xác định dị vật đã trôi và nằm kẹt tại phế quản thùy dưới phổi phải. Phương án tối ưu được thống nhất là tiến hành nội soi phế quản ống mềm để gắp dị vật ngay tại phòng mổ. Mọi phương án kiểm soát đường thở, gây mê và hồi sức được chuẩn bị kỹ lưỡng nhằm đảm bảo an toàn tuyệt đối cho bệnh nhi trong suốt quá trình can thiệp.

Dưới sự khéo léo của ekip, ống nội soi mềm đã luồn sâu, tiếp cận chính xác vị trí tổn thương và khéo léo gắp mảnh Lego ra khỏi phế quản của trẻ mà không gây tổn thương thêm cho niêm mạc đường thở.

Lời cảnh tỉnh cho các bậc phụ huynh

Ngay sau khi can thiệp kết thúc, trẻ đã hết khó thở, thông khí hai phổi đều đặn trở lại, tình trạng hô hấp cải thiện rõ rệt. Bệnh nhi được chuyển về phòng hồi sức tích cực trẻ em thuộc Khoa Nhi - Sơ sinh để tiếp tục theo dõi, chăm sóc. Sau 4 ngày điều trị hậu phẫu, sức khỏe của em K. đã ổn định hoàn toàn, tiến triển tốt và dự kiến sẽ sớm được xuất viện trong những ngày tới.

Dù câu chuyện đã khép lại có hậu, các chuyên gia y tế vẫn nhấn mạnh rằng dị vật đường thở là một trong những tai nạn sinh hoạt nguy hiểm, có thể xảy ra ở mọi lứa tuổi, từ trẻ nhỏ cho đến lứa tuổi thiếu niên như trường hợp của em K. Nếu không được phát hiện và xử trí kịp thời, dị vật gây tắc nghẽn phế quản có thể dẫn đến hàng loạt biến chứng nặng nề như xẹp phổi, viêm phổi, suy hô hấp cấp, thậm chí đe dọa trực tiếp đến tính mạng.

Từ ca bệnh này, ThS.BS Nguyễn Hữu Hiếu đưa ra khuyến cáo mạnh mẽ tới các bậc phụ huynh rằng cha mẹ cần tuyệt đối hướng dẫn trẻ không ngậm đồ chơi hay vật dụng vào miệng, đồng thời không dùng miệng để tháo lắp các chi tiết đồ chơi nhỏ, sắc nhọn. Bên cạnh đó, gia đình cần lựa chọn những loại đồ chơi phù hợp với độ tuổi của trẻ và luôn quan tâm, giám sát trẻ thường xuyên trong quá trình vui chơi.

Đặc biệt, bác sĩ nhấn mạnh khi trẻ đột ngột xuất hiện các cơn ho sặc, khó thở, tím tái hoặc những cơn ho bất thường sau khi tiếp xúc với các vật nhỏ, gia đình phải ngay lập tức nghĩ đến nguy cơ dị vật đường thở và đưa trẻ đến cơ sở y tế gần nhất. Ngay cả khi trẻ đã qua cơn ho sặc và có biểu hiện trở lại bình thường, dị vật hoàn toàn vẫn có thể đang mắc kẹt âm thầm trong phế quản, do đó phụ huynh tuyệt đối không được chủ quan, lơ là hay tự ý áp dụng các mẹo dân gian xử trí tại nhà để tránh bỏ lỡ thời gian vàng cứu chữa cho trẻ.

Bệnh nhi V.Đ.A.K. (12 tuổi, trú tại Ninh Bình) được chuyển đến Bệnh viện Bạch Mai cơ sở Ninh Bình trong tình trạng nghi có dị vật đường thở.

Theo gia đình, khi chơi lego, trẻ dùng miệng để tách hai mảnh đồ chơi đang gắn chặt vào nhau. Bất ngờ, một chi tiết nhỏ rơi vào đường thở khiến trẻ ho sặc dữ dội, kèm cảm giác khó thở.

Gia đình lập tức đưa trẻ đến Bệnh viện Đa khoa Nam Định cấp cứu. Qua thăm khám và chẩn đoán hình ảnh, các bác sĩ nghi ngờ có dị vật trong phế quản bên phải. Bệnh nhi sau đó được chuyển đến Bệnh viện Bạch Mai cơ sở Ninh Bình để tiếp tục điều trị.

Thời điểm nhập viện, trẻ tỉnh táo, không sốt, khó thở nhẹ. Kết quả thăm khám ghi nhận phổi có ran rít, ran ngáy, thông khí bên phải giảm.

Tại Bệnh viện Bạch Mai cơ sở Ninh Bình, các bác sĩ Khoa Nhi - Sơ sinh phối hợp với chuyên gia hô hấp và gây mê hồi sức đánh giá tình trạng bệnh nhi, xác định dị vật nằm tại phế quản thùy dưới phổi phải.

Sau hội chẩn, ekip thống nhất lựa chọn phương pháp nội soi phế quản ống mềm để lấy dị vật tại phòng mổ. Các phương án gây mê, hồi sức được chuẩn bị nhằm bảo đảm an toàn cho trẻ trong suốt quá trình can thiệp.

Ekip thực hiện gồm TS.BS Đoàn Thị Phương Lan, Phó Viện trưởng Viện Hô hấp; ThS.BS Nguyễn Hữu Hiếu, Trung tâm Nhi khoa; cùng BSCKII Bùi Thị Minh Huệ, Trung tâm Gây mê hồi sức.

Các bác sĩ sử dụng ống nội soi phế quản mềm tiếp cận vị trí tổn thương và gắp thành công mảnh lego ra khỏi đường thở của bệnh nhi.

Sau can thiệp, trẻ hết khó thở, thông khí hai phổi đều, tình trạng hô hấp cải thiện rõ rệt. Bệnh nhi được chuyển về phòng hồi sức tích cực trẻ em thuộc Khoa Nhi - Sơ sinh để tiếp tục theo dõi, chăm sóc. Sau 4 ngày, sức khỏe trẻ ổn định, tiến triển tốt và dự kiến ra viện trong những ngày tới.

Theo các bác sĩ, dị vật đường thở nếu không được phát hiện và xử trí kịp thời có thể gây tắc nghẽn phế quản, xẹp phổi, viêm phổi, thậm chí suy hô hấp, đe dọa tính mạng.

ThS.BS Nguyễn Hữu Hiếu khuyến cáo dị vật đường thở có thể xảy ra ở mọi lứa tuổi, đặc biệt ở trẻ nhỏ trong quá trình ăn uống và vui chơi. Cha mẹ cần hướng dẫn trẻ không ngậm đồ chơi vào miệng, không dùng miệng để tháo lắp các chi tiết nhỏ; lựa chọn đồ chơi phù hợp với độ tuổi và thường xuyên giám sát trẻ khi vui chơi.

Đặc biệt, nếu trẻ đột ngột ho sặc, khó thở, tím tái hoặc xuất hiện cơn ho bất thường sau khi tiếp xúc với các vật nhỏ, cha mẹ cần nghĩ đến nguy cơ dị vật đường thở và nhanh chóng đưa trẻ đến cơ sở y tế để được thăm khám, xử trí kịp thời.

Ngay cả khi trẻ đã hết ho sặc và có biểu hiện trở lại bình thường, dị vật vẫn có thể còn mắc trong phế quản. Vì vậy, phụ huynh không nên chủ quan hoặc tự ý xử trí tại nhà.