Từng là món ăn dân dã, quen thuộc trong bữa cơm của nhiều gia đình Việt, cá rô phi đang tạo nên bước ngoặt lớn khi chính thức bước vào phân khúc thực phẩm cao cấp tại Nhật Bản. Lần đầu tiên, những lát phi lê cá rô phi của Việt Nam vượt qua hàng loạt rào cản kỹ thuật nghiêm ngặt để xuất hiện trên bàn tiệc sushi và sashimi, mở ra chương mới cho ngành thủy sản trong nước.

Sau khoảng 6 tháng đầu tư hoàn thiện quy trình nuôi và chế biến theo tiêu chuẩn dành cho phân khúc thực phẩm giá trị gia tăng, Công ty CP Thủy sản sạch Việt Nam (TP Cần Thơ) đã xuất khẩu thành công lô phi lê cá rô phi đầu tiên sang Nhật Bản. Sản phẩm này sẽ được sử dụng để chế biến các món sushi và sashimi cao cấp.

Để một lát phi lê cá rô phi có thể được sử dụng trong các món ăn sống theo tiêu chuẩn quốc tế, toàn bộ hệ thống từ ao nuôi đến nhà máy chế biến phải tuân thủ quy trình kiểm soát nghiêm ngặt, nhằm giữ nguyên cấu trúc mô cơ, vị ngọt tự nhiên và hàm lượng dinh dưỡng của cá.

Theo ông Võ Văn Phục, Tổng Giám đốc Công ty CP Thủy sản sạch Việt Nam, sau những phản hồi tích cực từ thị trường Nhật Bản, doanh nghiệp đang lên kế hoạch đưa sản phẩm sang Mỹ, Canada và nhiều thị trường khác.

Đồng thời, nhằm đón đầu nhu cầu từ thị trường, doanh nghiệp cũng triển khai kế hoạch mở rộng diện tích nuôi trồng. Song song với đó, hệ thống kiểm soát chất lượng và quy trình truy xuất nguồn gốc tiếp tục được siết chặt để đáp ứng các rào cản kỹ thuật ngày càng khắt khe tại những thị trường cao cấp.

Sự kiện cá rô phi chinh phục một trong những thị trường khó tính nhất thế giới diễn ra trong bối cảnh ngành hàng này đang tăng trưởng mạnh. Theo số liệu của ngành thủy sản, chỉ trong 6 tháng đầu năm 2026, kim ngạch xuất khẩu cá rô phi của Việt Nam đạt 76 triệu USD, tăng 101% so với cùng kỳ năm trước, cho thấy đà tăng trưởng ấn tượng trên thị trường quốc tế.

Dù Brazil vẫn là thị trường nhập khẩu cá rô phi lớn nhất của Việt Nam, việc chinh phục thành công các thị trường cao cấp như Nhật Bản, Canada và Australia đang giúp ngành thủy sản giảm dần sự phụ thuộc vào các thị trường truyền thống, đồng thời nâng cao đáng kể giá trị thương mại của sản phẩm.

Theo số liệu của ngành thủy sản, lợi thế cạnh tranh của cá rô phi Việt Nam đến từ chuỗi sản xuất được kiểm soát chặt chẽ. Với sản lượng khoảng 420.000 tấn trong năm 2025 cùng hơn 500 cơ sở chế biến đạt tiêu chuẩn xuất khẩu, ngành thủy sản đã xây dựng được nền tảng vững chắc từ con giống đến bàn ăn.

Theo đánh giá của các chuyên gia, lợi thế cạnh tranh của cá rô phi Việt Nam tại các thị trường có yêu cầu cao nằm ở quy trình quản lý toàn diện. Từ con giống, ao nuôi, thu mua đến chế biến và xuất khẩu đều được vận hành đồng bộ theo Luật Thủy sản, đồng thời đáp ứng đầy đủ các quy định về vệ sinh thú y, an toàn thực phẩm và truy xuất nguồn gốc.

Bên cạnh đó, biến đổi khí hậu đang khiến hoạt động nuôi nhiều loài cá biển tại một số quốc gia gặp khó khăn. Trong khi đó, vùng nước lợ ven biển của Việt Nam được đánh giá là địa bàn thuận lợi để phát triển nghề nuôi cá rô phi quy mô lớn với chi phí tối ưu.

Để duy trì đà tăng trưởng, các địa phương trọng điểm như TP Cần Thơ đang tăng cường quản lý kỹ thuật và đẩy mạnh chuyển đổi cơ cấu vật nuôi, đặc biệt tại những vùng nuôi tôm kém hiệu quả. Cơ quan quản lý yêu cầu toàn bộ chuỗi từ cơ sở nuôi, thu mua đến nhà máy chế biến phải minh bạch nhật ký sản xuất, kiểm soát chặt chẽ việc sử dụng thuốc thú y và hoàn thiện hệ thống truy xuất nguồn gốc. Đây được xem là yếu tố then chốt giúp thủy sản Việt Nam đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn kiểm dịch và an toàn thực phẩm khắt khe của thị trường quốc tế.

Bên cạnh yếu tố kinh tế, sự lên ngôi của cá rô phi trên thị trường toàn cầu còn đến từ xu hướng tiêu dùng lành mạnh. Theo các cơ quan dinh dưỡng uy tín như Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA) và Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Mỹ (FDA), cá rô phi là nguồn protein nạc chất lượng cao, ít chất béo bão hòa nhưng giàu vitamin B12, vitamin D cùng nhiều khoáng chất thiết yếu.

Ngoài ra, cá rô phi còn được xếp vào nhóm thủy sản có hàm lượng thủy ngân thấp, trở thành lựa chọn an toàn cho người tiêu dùng và góp phần củng cố vị thế của thủy sản Việt Nam trên thị trường quốc tế.