Khi quy mô cuộc chơi ngày càng lớn, bài toán về cư dân, hạ tầng và phát triển bền vững cũng được đặt ra rõ nét hơn.

Đại đô thị ven biển trở thành xu hướng

Một bài viết mới đây của The Business Times nhận định bất động sản ven biển Việt Nam đang bước vào một giai đoạn phát triển mới, khi các nhà phát triển không chỉ xây dựng khu nghỉ dưỡng mà đang hướng tới những khu đô thị có khả năng đón cư dân sinh sống lâu dài.

Từ Hạ Long đến Cần Giờ, những dự án quy mô hàng nghìn hecta đang dần hình thành, cho thấy đường bờ biển dài của Việt Nam đang trở thành một không gian phát triển đô thị mới.

Trong số những doanh nghiệp được The Business Times đề cập có Vinhomes – thành viên của Vingroup – với gần 160.000 sản phẩm nhà ở tại ba dự án ven biển lớn ở Quảng Ninh, Đà Nẵng và khu vực phía Nam TP.HCM. Sun Group cũng đang mở rộng các dự án kết hợp nhà ở, nghỉ dưỡng và thương mại tại nhiều địa phương ven biển như Thanh Hóa, Nha Trang và Vũng Tàu.

Tại Quảng Ngãi, HAUS được nhắc đến với Coastal Quảng Ngãi – dự án có quy mô gần 94 ha, nằm tại Cửa Lở, đổ ra biển Đông, định hướng trở thành một cộng đồng dân cư lâu dài với khoảng 4.000 người. Những cái tên này, với chiến lược và quy mô khác nhau, đang cùng cho thấy một chuyển dịch đáng chú ý của thị trường: bất động sản ven biển Việt Nam đang dần đi từ mô hình “điểm đến nghỉ dưỡng” sang mô hình “không gian sống và đô thị”.

Trả lời trên The Business Times, ông Michael Sheren – Chủ tịch HĐQT HAUS cho rằng, sự thay đổi này diễn ra trong bối cảnh nền kinh tế Việt Nam tăng trưởng nhanh, quá trình đô thị hóa tiếp tục mở rộng và đầu tư hạ tầng đang tạo ra những kết nối mới giữa các trung tâm kinh tế với khu vực ven biển.

Những tuyến đường mới, sân bay, cảng nước sâu và các dự án giao thông quy mô lớn đang rút ngắn khoảng cách giữa các đô thị hiện hữu với những vùng đất trước đây nằm ngoài phạm vi phát triển trực tiếp. Quảng Ngãi là một ví dụ. Đây là thị trường có mức độ phát triển thấp hơn so với Đà Nẵng, nhưng được kỳ vọng hưởng lợi từ sự phát triển của hạ tầng hàng không, cảng biển, đường bộ và các hoạt động kinh tế trong khu vực. Với HAUS, đó là cơ sở để doanh nghiệp lựa chọn Quảng Ngãi thay vì chỉ tập trung vào những thị trường ven biển đã phát triển mạnh.HAUS nhìn vào nơi thị trường sẽ đi tới. Ông ví von: “Nếu bạn là một cầu thủ bóng đá, bạn không muốn chuyền bóng đến nơi người khác đang đứng, mà muốn chuyền đến nơi người đó sẽ chạy tới”.

Theo HAUS, sự phát triển của sân bay, cảng nước sâu và hệ thống giao thông có thể tạo thêm động lực cho nền kinh tế địa phương, từ đó thu hút dân cư và dòng vốn đầu tư. Dự án hướng tới một cộng đồng khoảng 4.000 cư dân, với nhà ở đi cùng các cửa hàng, trường học, sân chơi và những tiện ích phục vụ đời sống hàng ngày. “Dự án thực sự được xây dựng trước hết cho cộng đồng địa phương. Trọng tâm chính là những người sẽ sinh sống trong cộng đồng này”, ông ông Michael Sheren nói.

Tuy nhiên, ông Michael Sheren cho rằng đô thị về phía biển cũng đi kèm những thách thức riêng. Các khu vực ven biển chịu tác động của độ mặn, gió biển, thủy triều, xói mòn và nguy cơ ngập lụt. Những yếu tố này có thể ảnh hưởng đến cả chi phí xây dựng, vận hành và khả năng chống chịu của các đô thị trong dài hạn. Bên cạnh đó, những vùng đất ven biển thường có giá trị cao về cảnh quan và hệ sinh thái. Vì vậy, khi quy mô các dự án ngày càng lớn, câu chuyện phát triển bền vững cũng ngày càng trở thành một phần của bài toán kinh doanh.

Đây là vấn đề được Michael Sheren đặc biệt nhấn mạnh. Theo ông, Việt Nam cần thêm nhà ở và cơ sở hạ tầng để đáp ứng tốc độ phát triển kinh tế, nhưng quá trình đó cần đi cùng chất lượng và tính bền vững. “Điều Việt Nam không cần là những dự án đại trà, rập khuôn, chất lượng thấp và thiếu tính bền vững”, ông chia sẻ.

Quan điểm này không nhằm đặt các mô hình phát triển đối lập với nhau, mà cho thấy một vấn đề ngày càng được thị trường quan tâm: khi một vùng đất ven biển được phát triển thành đô thị, cách thiết kế và vận hành đô thị sẽ quyết định khả năng duy trì giá trị của vùng đất trong nhiều thập kỷ.

Tại Coastal Quảng Ngãi, HAUS đang đưa quan điểm này vào định hướng phát triển dự án. Doanh nghiệp cho biết đã trồng 12 ha rừng ngập mặn tại dự án, đồng thời nghiên cứu hệ thống mặt nước dựa trên chuyển động của thủy triều và thiết kế công trình phù hợp với điều kiện gió biển và nguy cơ ngập lụt. Các giải pháp năng lượng tái tạo, tái sử dụng nước và làm mát thụ động cũng được định hướng tích hợp.

Điểm đáng chú ý là HAUS tiếp cận vấn đề không chỉ dưới góc độ giảm tác động của công trình lên môi trường, mà còn từ khả năng chống chịu dựa vào tự nhiên.

Theo ông Sheren, thiên nhiên có thể trở thành một phần của hệ thống giúp đô thị thích ứng với điều kiện môi trường thay vì chỉ được xem là yếu tố cảnh quan. “Khả năng chống chịu dựa vào tự nhiên thực sự rất mạnh mẽ. Bạn không muốn đến lúc quá muộn mới bắt đầu”, ông nói. Đây cũng là một hướng tiếp cận đang được quan tâm trên thế giới khi các thành phố ven biển phải đối mặt với những thách thức dài hạn liên quan đến khí hậu và môi trường.

“Cuộc chơi” dài hạn của các doanh nghiệp Việt

Việc nhiều doanh nghiệp cùng mở rộng về phía biển cho thấy thị trường đang đứng trước một chu kỳ phát triển mới.

Vinhomes với những dự án quy mô lớn, Sun Group với hệ sinh thái du lịch – nghỉ dưỡng – đô thị, hay HAUS với Coastal Quảng Ngãi đều đang lựa chọn những cách tiếp cận khác nhau dựa trên lợi thế và định hướng riêng. Điểm chung là các dự án ngày càng được nhìn ở quy mô của một hệ sinh thái đô thị thay vì một sản phẩm bất động sản đơn lẻ.

Theo ông Michael Sheren, một khu nghỉ dưỡng có thể được đánh giá bằng công suất phòng hay lượng khách. Một dự án nhà ở có thể nhìn vào tốc độ bán hàng nhưng một đô thị mới cần một thước đo dài hạn hơn: cư dân có thực sự đến sống, các hoạt động kinh tế có hình thành, hạ tầng có vận hành hiệu quả và chất lượng môi trường có được duy trì hay không. Đây là lý do bài toán phát triển bền vững ngày càng liên hệ trực tiếp với giá trị kinh tế của một dự án.

Trong bức tranh chung ấy, Coastal Quảng Ngãi là cách HAUS lựa chọn để tham gia vào xu hướng phát triển đô thị ven biển đang hình thành tại Việt Nam.

Với Michael Sheren, câu chuyện cuối cùng không chỉ nằm ở những công trình được xây dựng trên một vùng đất. Đó là việc tạo ra một cộng đồng có thể phát triển cùng với địa phương, đồng thời bảo tồn những giá trị tự nhiên làm nên sức hấp dẫn của vùng đất ngay từ đầu. Khi cuộc chơi đô thị ven biển bước sang một giai đoạn mới, khả năng cân bằng giữa tăng trưởng, chất lượng sống và thiên nhiên có thể sẽ trở thành một trong những tiêu chí quan trọng để đo lường giá trị của những đô thị được xây dựng hôm nay cũng như trách nhiệm của doanh nghiệp với các thế hệ mai sau.