10 trẻ sinh ra có 1 trẻ sinh non

Mỗi năm, Việt Nam có hơn 100.000 trẻ sinh thiếu tháng phải đối mặt với nhiều nguy cơ về sức khỏe và sự sống.

Đó là thông tin TS.BS Trần Đăng Khoa, Phó Cục trưởng Cục Bà mẹ và Trẻ em cho biết tại Lễ mít tinh và Hội thảo khoa học hưởng ứng Ngày Thế giới vì trẻ sinh non năm 2026 do Bộ Y tế tổ chức tại Đà Nẵng, ngày 9/11.

Theo đó, trên thế giới cứ 10 trẻ sinh ra có 1 trẻ sinh non. Tại Việt Nam, mỗi năm có hơn 100.000 trẻ sinh thiếu tháng. Trẻ sinh non và nhẹ cân chiếm tới 19% trong mô hình bệnh tật của trẻ sơ sinh, đồng thời chiếm trên 50% nguyên nhân tử vong sơ sinh.

Những năm qua, ngành Y tế Việt Nam đạt nhiều tiến bộ trong chăm sóc sức khỏe bà mẹ và trẻ em. Tỷ suất tử vong trẻ dưới 5 tuổi giảm từ 22,1‰ năm 2015 xuống 16,7‰ năm 2025. Tỷ suất tử vong trẻ dưới 1 tuổi giảm từ 14,7‰ xuống 11,2‰; tỷ suất tử vong sơ sinh ước tính còn 9,0‰.

Đáng chú ý, các bệnh viện chuyên khoa sản, nhi từng bước nâng cao năng lực chuyên môn, làm chủ nhiều kỹ thuật hồi sức cấp cứu sơ sinh, điều trị và nuôi dưỡng trẻ sinh non. Nhiều trường hợp trẻ nhẹ cân, có cân nặng khi sinh dưới 500g đã được cứu sống thành công.

Cứu sống tại phòng sinh mới chỉ là bước khởi đầu

TS.BS Trần Đăng Khoa cho biết, ngành Y tế đã cập nhật Hướng dẫn quốc gia về chăm sóc và điều trị sơ sinh, tạo cơ sở triển khai các tiến bộ chuyên môn trên phạm vi toàn quốc.

Dù đạt nhiều kết quả tích cực, công tác chăm sóc trẻ sinh non tại Việt Nam vẫn đối mặt với những thách thức đáng kể. Nhân lực, năng lực chuyên môn, cơ sở hạ tầng và trang thiết bị phục vụ cấp cứu, điều trị sơ sinh còn hạn chế, đặc biệt tại tuyến y tế cơ sở, vùng sâu, vùng xa và miền núi.

Tỷ suất tử vong sơ sinh tại các vùng khó khăn hiện cao gấp đôi vùng đô thị. Chênh lệch khả năng tiếp cận dịch vụ chăm sóc sức khỏe chất lượng tiếp tục là rào cản đối với trẻ sinh non, khiến việc bảo đảm cơ hội sống và phát triển bình đẳng cho mọi trẻ em vẫn là mục tiêu cần nỗ lực.

Hưởng ứng Ngày Thế giới vì trẻ sinh non năm 2026, Bộ Y tế phát động Tháng cao điểm hành động vì trẻ sinh non từ ngày 1 đến 30/11, với chủ đề: “Để trẻ sinh non phát triển toàn diện, hãy đầu tư vào chăm sóc và theo dõi liên tục”.

Thông điệp trọng tâm của chiến dịch nhấn mạnh: cứu sống trẻ sinh non tại phòng sinh và đơn vị hồi sức sơ sinh mới chỉ là bước khởi đầu. Chăm sóc dinh dưỡng, theo dõi sức khỏe, đánh giá sự phát triển và phát hiện sớm những bất thường sau xuất viện mới là yếu tố quan trọng giúp trẻ phát triển toàn diện về thể chất, tinh thần và trí não.

Bộ Y tế đề nghị tăng cường quản lý thai kỳ, khám thai định kỳ ít nhất 4 lần/thai kỳ, bảo đảm dinh dưỡng, chế độ lao động và nghỉ ngơi hợp lý nhằm phòng ngừa các nguy cơ sinh non có thể tránh được.

Đối với trẻ sơ sinh, cần thực hiện chăm sóc thiết yếu sớm, da kề da, cho trẻ bú sớm, nuôi con hoàn toàn bằng sữa mẹ trong 6 tháng đầu và tiếp tục đến 2 tuổi. Phương pháp chăm sóc Kangaroo (KMC) cần được mở rộng theo hướng dẫn chuyên môn tại Quyết định số 2175/QĐ-BYT ngày 25/7/2024.

Đặc biệt, các bệnh viện chuyên khoa sản, nhi cần phối hợp chặt chẽ với y tế cơ sở và gia đình trong theo dõi trẻ sinh non sau xuất viện. Việc hướng dẫn chăm sóc dinh dưỡng, theo dõi tăng trưởng, đánh giá định kỳ phát triển thể chất, thần kinh và vận động giúp phát hiện sớm những bất thường, từ đó can thiệp kịp thời.

Bên cạnh nâng cao năng lực tuyến y tế cơ sở, Bộ Y tế kêu gọi các tổ chức, doanh nghiệp và cộng đồng chung tay hỗ trợ các gia đình có trẻ sinh non cả về vật chất lẫn tinh thần.

Mời quý độc giả theo dõi video: Không cho lao động nữ nuôi con nhỏ nghỉ 60 phút mỗi ngày sẽ bị phạt từ 10 - 20 triệu đồng