Bộ Giáo dục và Đào tạo (GDĐT) đăng tải dự thảo Thông tư quy định Chương trình bồi dưỡng, đánh giá, công nhận năng lực sư phạm cho giáo viên, giảng viên giáo dục nghề nghiệp trên Cổng thông tin điện tử Bộ GDĐT để lấy ý kiến góp ý của các cơ quan, tổ chức, cá nhân.

Trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo và chuyển đổi số đang tái định hình mọi lĩnh vực, dự thảo Thông tư mới của Bộ GD&ĐT về bồi dưỡng năng lực sư phạm cho giáo viên giáo dục nghề nghiệp đã thể hiện tinh thần cầu thị và tư duy hiện đại. Mục tiêu cắt giảm lý thuyết, tăng tính linh hoạt thông qua tích lũy mô- đun và công nhận năng lực có sẵn là những điểm sáng đáng ghi nhận. Thế nhưng, khoảng cách từ một dự thảo văn bản trên giấy đến năng lực thực hành giảng dạy dưới bục giảng lại là một bài toán đầy thách thức. Đằng sau sự "tinh giảm và linh hoạt" ấy là nguy cơ giảm sút chất lượng chuẩn mực của nhà giáo nếu thiếu đi các bộ công cụ đo lường thực chất và cơ chế hậu kiểm đủ sức răn đe.

Giảm lý thuyết, tăng thực hành, cập nhật năng lực công nghệ mới

Dự thảo Chương trình được thiết kế lại theo hướng tinh giản, tập trung vào năng lực thực hiện nhiệm vụ giảng dạy; khắc phục tình trạng nặng về lý thuyết và trùng lặp với các chương trình bồi dưỡng khác.

Dự thảo Thông tư quy định tiêu chuẩn người dạy nghề. Ảnh moet.gov.vn

Theo đó, về thời lượng bồi dưỡng, Chương trình dùng chung cho giáo viên dạy trình độ trung cấp, giáo viên dạy chương trình giáo dục trung học nghề và giảng viên dạy trình độ cao đẳng giảm từ 280 giờ xuống còn 192 giờ, giảm 88 giờ, tương đương giảm 31,8%. Đối với giáo viên dạy trình độ sơ cấp, tiếp tục duy trì khung thời lượng 96 giờ nhưng cập nhật toàn diện về cấu trúc và nội dung.

Đồng thời, dự thảo tăng thời lượng thực hành, thảo luận, xử lý tình huống sư phạm thực tế, phân tích hồ sơ người học và thực tập giảng dạy. Quy định này giúp giảm thiểu thời lượng thuyết giảng một chiều.

Theo dự thảo, Chương trình mới cũng bổ sung các nội dung về xây dựng hệ sinh thái dạy học số, khai thác học liệu số, dạy học kết hợp (Blended learning) và ứng dụng trí tuệ nhân tạo có kiểm soát, có trách nhiệm trong thiết kế, tổ chức bài dạy.

Dự thảo Thông tư thể hiện rõ được mối quan hệ giữa chương trình này và chương trình bồi dưỡng chuẩn nghề nghiệp để không phát sinh yêu cầu học tập trùng lặp, giúp giảm tối đa thời gian và chi phí bồi dưỡng đối với người học.

Chương trình bồi dưỡng năng lực sư phạm tập trung vào phương pháp dạy học, thiết kế bài dạy, đánh giá kết quả học tập và thực hành trình giảng ban đầu phục vụ tuyển dụng nhằm đáp ứng yêu cầu về năng lực sư phạm đối với người không tốt nghiệp ngành đào tạo giáo viên.

Trong khi đó, Chương trình bồi dưỡng chuẩn nghề nghiệp tập trung vào năng lực phát triển nghề nghiệp liên tục như pháp luật về nhà giáo, đạo đức nghề nghiệp, nghiên cứu khoa học, đổi mới sáng tạo và quản trị chất lượng.

Một mô đun có thể được hoàn thành thông qua 3 phương thức

Một điểm đáng chú ý của dự thảo là quy định liên thông và tích lũy theo mô đun. Theo đó, Chương trình được kết cấu thành các mô đun độc lập thuộc khối năng lực nền tảng và khối năng lực nâng cao. Người học hoàn thành chương trình sơ cấp được công nhận kết quả khối nền tảng khi học lên các trình độ cao hơn. Người học có thể đăng ký học toàn bộ chương trình hoặc tích lũy từng mô đun theo điều kiện cá nhân.

Dự thảo cũng quy định một mô đun có thể được xác nhận hoàn thành thông qua 3 phương thức: học tập và đánh giá; công nhận kết quả học tập; hoặc đánh giá, công nhận năng lực đã có. Dù theo phương thức nào, kết quả đều được xác định trên cơ sở cùng chuẩn đầu ra của mô đun.

Việc công nhận kết quả học tập, kết quả của chương trình, môn học, mô đun hoặc học phần mà người học đã hoàn thành sẽ được đối sánh với chuẩn đầu ra và nội dung cốt lõi của mô đun tương ứng. Khi được công nhận, người học không phải học và đánh giá lại mô đun đó.

Đối với người đã hình thành năng lực sư phạm qua thực tiễn nghề nghiệp, giảng dạy, nghiên cứu hoặc tự học, tự bồi dưỡng nhưng chưa đủ căn cứ để công nhận kết quả học tập, dự thảo cho phép đăng ký đánh giá, công nhận năng lực đã có. Việc công nhận hoàn thành mô đun chỉ được thực hiện khi xác định người đăng ký đáp ứng đầy đủ chuẩn đầu ra của mô đun.

Cơ chế này nhằm ghi nhận kết quả học tập và năng lực thực tế đã được hình thành, hạn chế việc học lại những nội dung người học đã đáp ứng, giúp giảm thời gian, chi phí và sử dụng hiệu quả hơn nguồn lực dành cho bồi dưỡng nhưng vẫn bảo đảm thống nhất về yêu cầu chất lượng.

Tự chủ gắn với bảo đảm chất lượng và chuyển đổi số

Dự thảo bãi bỏ quy định cơ quan quản lý nhà nước ban hành quyết định giao nhiệm vụ bồi dưỡng cho từng cơ sở.

Theo đó, các cơ sở giáo dục đáp ứng đầy đủ điều kiện bảo đảm chất lượng (đội ngũ giảng viên cơ hữu, học liệu, cơ sở vật chất và hệ thống LMS…) được chủ động tổ chức bồi dưỡng, công nhận kết quả học tập; đánh giá, công nhận năng lực đã có và cấp chứng chỉ trong phạm vi theo quy định.

Cùng với quyền chủ động, cơ sở giáo dục phải đáp ứng các yêu cầu về đội ngũ giảng viên, báo cáo viên, tài liệu, học liệu, cơ sở vật chất, trang thiết bị, hạ tầng công nghệ thông tin và các điều kiện bảo đảm chất lượng; chịu trách nhiệm về chất lượng và tính hợp pháp của kết quả thực hiện

Dự thảo cũng đẩy mạnh chuyển đổi số khi quy định việc cấp chứng chỉ bồi dưỡng dưới hình thức chứng chỉ số, kết nối và đồng bộ dữ liệu với cơ sở dữ liệu về nhà giáo và cơ sở dữ liệu về văn bằng, chứng chỉ, tạo thuận lợi cho tra cứu, xác thực và quản lý.