Có những loài hoa sinh ra không phải để ở trong lồng kính. Chúng mọc ở bờ rào, ở góc vườn quê, nơi đất cằn cỏ dại, vậy mà khi nở lại khiến cả một khoảng trời bừng sáng. Ngọc nữ đỏ là một loài hoa như thế.
Ngày xưa ở làng, chẳng ai trồng ngọc nữ đỏ. Nó tự mọc. Mọc hoang như cỏ, lẫn trong bụi rậm, leo quấn quanh hàng rào tre. Người ta đi qua, thấy một đốm đỏ thì biết là mùa hè đã chín.
Vậy mà mấy năm gần đây, loài cây hoang dại ấy lại được người thành phố trân trọng rước về, trồng ở sân nhà, ở cổng ngõ, ở ban công tầng thượng. Bởi người ta nhận ra, vẻ đẹp rực rỡ nhất đôi khi lại đến từ những điều mộc mạc nhất.
1. Vẻ đẹp của cây cảnh ngọc nữ đỏ: Hương đồng gió nội
Ngọc nữ đỏ, tên khoa học là Clerodendrum paniculatum L, trong dân gian còn gọi là xích đồng nam, mò đỏ hay bấn đỏ, thuộc họ Cỏ roi ngựa - Verbenaceae.
Cái tên ngọc nữ đỏ nghe vừa đài các vừa e ấp. Ngọc là ngọc ngà, nữ là người con gái, đỏ là sắc lửa. Gọi là ngọc nữ, vì lá của nó to tròn như mặt người con gái quê, hình trái tim xanh mướt, gân lá nổi rõ, sờ vào hơi ráp.
Thân cây cảnh mộc, thẳng, có thể cao tới hai ba mét nếu được đất tốt. Nhưng điều làm nên tên tuổi của nó chính là hoa.
Mùa hoa của cây cảnh ngọc nữ đỏ bắt đầu từ giữa hè và kéo dài đến đầu thu, đúng vào những ngày nắng gắt nhất, khi hầu hết các loài hoa xuân đã tàn. Bởi thế người xưa còn đặt cho nó một biệt danh rất thơ: "Bách Nhật Hồng" - sắc đỏ trăm ngày.
Nếu đứng từ xa nhìn lại, bạn sẽ thấy một cây ngọc nữ đỏ đang nở rộ giống như một tấm gấm đỏ được dệt nên từ nắng. Hoa mọc thành chùy lớn hình tháp ở ngọn cành, tầng tầng lớp lớp.
Mỗi tầng hoa lại là hàng chục bông nhỏ kết lại. Đài hoa và tràng hoa đều một màu đỏ thẫm đồng nhất, đỏ như son, đỏ như thể cả cái nóng oi ả của tháng sáu, tháng bảy đã cô đọng lại nơi đầu cành.
Lại gần hơn một chút, vẻ đẹp ấy càng tinh xảo. Mỗi bông hoa có năm cánh hơi rủ xuống, mềm mại. Từ trong lòng hoa, những sợi nhị mảnh như tơ, dài và cong, bung ra, rung rinh trong gió. Cả chùm nhị rủ xuống như một thác nước đỏ, vừa kiêu hãnh vừa duyên dáng.
Chính cái dáng rủ mềm mại ấy đã làm dịu đi cái sắc đỏ vốn rất nồng, khiến bông hoa vừa rực rỡ vừa thanh lịch. Hoa không thơm nồng nàn, chỉ thoang thoảng hương đồng nội, nhưng lại là nơi ong bướm tìm về dập dìu như phượng múa.
Giữa khung cảnh xanh ngắt của lá, một cụm đỏ thẫm ấy nổi lên, không hề phô trương mà vẫn thu hút mọi ánh nhìn. Nó dạy ta một điều: vẻ đẹp thực sự không cần phải tranh giành ánh sáng của mùa xuân. Nó cứ bình thản nở vào mùa của mình, nở hết lòng, nở trăm ngày không tàn.
2. Ý nghĩa phong thủy của cây cảnh ngọc nữ đỏ
Người xưa nhìn cây cỏ không chỉ nhìn sắc, mà còn gửi gắm vào đó ước vọng. Ngọc nữ đỏ cũng vậy. Ngoài giá trị trang trí, trong Đông y, toàn cây đều là vị thuốc quý, có tác dụng trừ phong thấp, tiêu sưng, tán huyết ứ, giảm đau. Một loài cây vừa đẹp vừa lành, đã mang sẵn cái phúc.
Trong phong thủy, ngọc nữ đỏ được xem là loài hoa may mắn bậc nhất.
- Tương trưng cho hoa cử, công danh. Mùa hoa nở trùng với mùa thi cử, mùa tốt nghiệp, mùa công bố bảng vàng ngày xưa. Nhìn một chùm hoa ngọc nữ đỏ, người ta thấy như chiếc mũ cánh chuồn của vị Trạng nguyên, thấy như tấm áo bào đỏ của người đỗ đạt vinh quy.
Những tầng hoa xếp chồng lên nhau như gấm vóc, nhị hoa rủ xuống như tua châu báu trên mũ quan. Bởi vậy, trồng một cây ngọc nữ đỏ trước sân khi trong nhà có người đi thi, đi học, người ta tin rằng đó là điềm lành của "cá chép hóa rồng", của "hàn môn xuất quý tử".
Dù là con nhà nghèo khó, chỉ cần chăm chỉ đèn sách rồi cũng có ngày thành tài. Sắc đỏ của nó là sắc của niềm tin son sắt, của sự chúc phúc chân thành cho người trẻ trên đường theo đuổi ước mơ.
- Sức sống kiên cường và lòng nhiệt huyết. Không hề nao núng trước cái nắng như thiêu đốt, ngọc nữ đỏ vẫn vươn thẳng, nở bung. Giữa trưa hè oi ả, khi vạn vật có phần uể oải, nó lại là đốm lửa hiên ngang nhất.
Trong phong thủy, sắc đỏ hành Hỏa, tượng trưng cho năng lượng, cho danh vọng, cho sự ấm áp. Đặt cây ở hướng Nam, nơi thuộc Hỏa, hay trồng ở cổng, ở hàng rào, chính là để xua đuổi những điều xui xẻo, u ám, giữ cho vượng khí trong nhà luôn được lưu thông, ấm nóng.
Lá cây hình trái tim to bản, xanh tốt quanh năm còn tượng trưng cho sự bao dung, cho một trái tim rộng mở, che chở cho gia đình.
- Sự bình yên nội tâm. Hoa ngọc nữ đỏ đẹp một cách giản dị và chân thật. Nó không có hương thơm để làm người ta say đắm, cũng không có dáng vẻ mong manh cần nâng niu.
Cây cảnh cứ ở đó, mọc lên từ đất nghèo, nở một cách hồn nhiên, thu hút ong bướm bằng chính sự thật thà của mình. Ngắm hoa lâu, lòng người tự nhiên rũ bỏ được sự bồn chồn theo đuổi những điều phù phiếm, mà tìm về được sự an yên.
Đó là triết lý sống khiêm nhường mà bền bỉ: không đòi hỏi đất đai màu mỡ, không tranh đua với trăm hoa, chỉ cần một góc nhỏ thôi cũng đủ để sống một đời rực rỡ.
3. Cách chăm sóc cây cảnh ngọc nữ đỏ để lá xanh um tùm, hoa nở sum suê
Ngọc nữ đỏ vốn là cây hoang dã nên sức sống rất mạnh mẽ, chịu được đất nghèo và nắng gắt. Nhưng hoang dã không có nghĩa là bỏ mặc. Muốn cây cảnh thành một thảm hoa đẹp nơi hàng rào, cần hiểu tính nết của nó.
Về đất và ánh sáng:Đây là cây cảnh ưa nắng toàn phần. Càng nắng, hoa càng đỏ thẫm và càng sai. Vì vậy hãy trồng cây ở nơi có ít nhất 6 tiếng nắng mỗi ngày: sân trước, cổng nhà, hàng rào hướng Nam hoặc Tây Nam là lý tưởng nhất.
Cây cảnh không kén đất nhưng tốt nhất là đất tơi xốp, thoát nước tốt, hơi ẩm. Nếu trồng chậu, bạn có thể trộn đất vườn với tro trấu, xơ dừa và một ít phân hữu cơ hoai mục.
Về nước tưới:Cây cảnh ưa ẩm nhưng sợ úng. Khi cây còn nhỏ, tưới mỗi ngày một lần vào sáng sớm. Khi cây đã lớn, bộ rễ đã sâu, chỉ cần tưới 2-3 lần một tuần, tăng cường tưới vào những ngày hè đỉnh điểm. Nguyên tắc là thấy mặt đất se khô thì tưới. Đừng để cây khát lâu ngày, lá sẽ rũ và hoa sẽ nhỏ.
Về bón phân:Để hoa nhiều và kéo dài trăm ngày, không thể thiếu phân. Vào đầu mùa xuân, bón một đợt phân hữu cơ hoặc phân NPK cân bằng để cây bật chồi.
Đến đầu hè, khi cây bắt đầu phân hóa nụ, chuyển sang bón phân có hàm lượng lân và kali cao hơn, ví dụ NPK 10-30-20, mỗi tháng một lần. Sau mỗi đợt hoa tàn, cắt bỏ chùm hoa cũ và bón thêm một chút phân để cây có sức ra đợt mới.
Về cắt tỉa và nhân giống:Ngọc nữ đỏ lớn rất nhanh. Sau mùa hoa, nên cắt tỉa bớt những cành già, cành vượt, tạo dáng cho cây thành bụi tròn hoặc để cây leo gọn theo hàng rào.
Cây cảnh rất dễ nhân giống bằng giâm cành hoặc tách gốc. Chỉ cần cắt một đoạn cành bánh tẻ dài khoảng 15cm, cắm xuống đất ẩm, giữ trong bóng râm một tuần là cành sẽ ra rễ.
Cây ít sâu bệnh. Thỉnh thoảng có rệp sáp vào mùa khô, chỉ cần dùng vòi nước mạnh xịt sạch hoặc dùng nước tỏi ớt pha loãng là đủ. Đừng dùng thuốc hóa học nặng, sẽ làm mất đi tính lành của cây.
Hãy cho mình một hàng rào đỏ
Cuộc sống đô thị đôi khi khiến chúng ta quên mất màu của bờ rào quê. Chúng ta xây những bức tường bê tông kín mít, rồi lại thấy lòng mình chật chội.
Vậy tại sao không thử trồng một cây ngọc nữ đỏ?
Hãy trồng cây cảnh ở hàng rào, nơi ranh giới giữa nhà mình và ngoài ngõ. Để mỗi sớm mai đi làm, một màu đỏ thắm chào ta. Để mỗi chiều về, ong bướm vẫn còn dập dìu nơi cổng.
Một cây ngọc nữ đỏ không chỉ làm sinh động thêm ngôi nhà, mà còn nhắc ta nhớ về một triết lý sống đã cũ mà chưa bao giờ cũ: hãy sống khiêm nhường như cỏ dại, nhưng khi đã nở, hãy nở hết mình như một ngọn lửa.
Nó là cây cảnh của người nghèo mà không nghèo, cây cảnh của mùa hè mà không gắt, cây cảnh của may mắn mà không cầu kỳ. Có một cây ngọc nữ đỏ trong sân, là có thêm một người bạn hiền lành, kiên cường, ngày ngày thắp lửa đỏ cho an yên của cả gia đình.
* Bài viết mang tính tham khảo, cung cấp kiến thức phong thủy cho bạn đọc