Nhằm thích ứng với Chương trình GDPT 2018, mô hình dạy học 2 buổi/ngày và làn sóng chuyển đổi số, Bộ GD&ĐT đang lấy ý kiến về dự thảo thông tư mới thay thế hàng loạt quy định cũ về chế độ làm việc và định mức biên chế nhà giáo theo chỉ đạo của Chính phủ. Đây được xem là bước đi chiến lược nhằm tái định hình môi trường sư phạm. Mặc dù vậy, khoảng cách từ mục tiêu chính sách trên văn bản đến thực tế giảng dạy tại các nhà trường vẫn còn là một khoảng trống lớn. Tăng khối lượng công việc nhưng định mức biên chế có thực sự linh hoạt? Chuyển đổi số là công cụ hỗ trợ hay vô tình trở thành "gánh nặng hành chính" mới đối với giáo viên?

Làm rõ thời gian làm việc của hiệu trưởng, phó hiệu trưởng và giáo viên

Về chế độ làm việc, dự thảo bổ sung thêm phần giải thích từ ngữ, trong đó làm rõ thời gian làm việc là thời gian thực hiện hoạt động nghề nghiệp của hiệu trưởng, phó hiệu trưởng, giáo viên (không bao gồm thời gian nghỉ hằng năm).

Đồng thời, làm rõ thời gian làm việc của hiệu trưởng, phó hiệu trưởng và giáo viên được thực hiện theo năm học, bảo đảm 40h/tuần theo quy định của Bộ luật Lao động. Trong thời gian làm việc 40h/tuần, tổng thời gian giảng dạy trên lớp của giáo viên tối đa không quá 40% tổng số thời gian làm việc; tổng thời gian thực hiện nhiệm vụ chuẩn bị trước khi lên lớp và đánh giá đối với người học tối đa không quá 40% tổng số thời gian làm việc; tổng thời gian tham gia hoạt động chuyên môn, học tập, bồi dưỡng, nghiên cứu khoa học (nếu có) và các hoạt động hành chính khác (nếu có) tối thiểu 20% tổng số thời gian làm việc.

Dự thảo Thông tư cũng bổ sung quy định về việc không bố trí giáo viên các trường phổ thông kiêm nhiệm các vị trí việc làm hỗ trợ. Trường hợp bắt buộc phải bố trí giáo viên kiêm nhiệm các vị trí việc làm hỗ trợ thì cơ sở giáo dục phải báo cáo cơ quan quản lý giáo dục trực tiếp. Đồng thời, dự kiến bỏ quy định về chế độ giảm định mức tiết dạy đối với giáo viên kiêm nhiệm một số vị trí việc làm khác và bỏ các quy định quy đổi đối trường hợp giáo viên được phân công làm ban giám khảo trong các cuộc thi hoặc hội thi của giáo viên cấp trường để phù hợp với chủ trương giảm các công việc hành chính, cắt giảm các cuộc thi để giáo viên tập trung vào chuyên môn.

Đáng chú ý, dự thảo bổ sung quy định đối với các nhiệm vụ thuộc vị trí việc làm mà giáo viên được bổ nhiệm thì không thực hiện quy đổi hoặc giảm định mức tiết dạy đối với các nhiệm vụ đó, trừ các nhiệm vụ khác phát sinh do hiệu trưởng phân công theo quy định.

Điều chỉnh định mức tiết dạy của giáo viên phổ thông

Dự thảo điều chỉnh định mức tiết dạy của giáo viên phổ thông, cụ thể như sau: Tăng định mức tiết dạy của giáo viên cấp tiểu học lên 1 tiết tức là từ 23 tiết/tuần thành 24 tiết/tuần; tăng định mức tiết dạy của giáo viên cấp THCS lên 1 tiết tức là từ 19 tiết/tuần thành 20 tiết/tuần; tăng định mức tiết dạy của giáo viên cấp THPT lên 2 tiết tức là từ 17 tiết/tuần thành 19 tiết/tuần. Việc điều chỉnh này nhằm phản ánh đúng sự phát triển về năng lực chuyên môn, trình độ của đội ngũ giáo viên, đồng thời phát huy tối đa lợi thế từ ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số giúp tối ưu hóa thời gian và năng suất lao động trong nhà trường.

Điều chỉnh định mức tiết dạy của giáo viên giảng dạy tại các trường phổ thông dân tộc nội trú, trường phổ thông nội trú, trường phổ thông dân tộc bán trú bằng với định mức tiết dạy của giáo viên cùng cấp tại các trường thường. Tuy nhiên, trường hợp giáo viên các trường này được phân công thực hiện nhiệm vụ quản lý học sinh, phụ đạo, bồi dưỡng học sinh và tổ chức các hoạt động giáo dục đặc thù của nhà trường được quy đổi ra tiết dạy; số tiết dạy được quy đổi do hiệu trưởng quyết.

Điều chỉnh định mức tiết dạy của Tổng phụ trách đội theo hướng quy định trong khoảng từ 06-08 tiết, do hiệu trưởng quyết định số tiết để bảo đảm phù hợp với quy mô trường, lớp, khối lượng công việc. Đồng thời, bỏ quy định giáo viên làm tổng phụ trách đội các trường có quy mô lớn chỉ dạy 2 tiết/tuần như hiện hành.

Dự thảo điều chỉnh định mức tiết dạy của giáo viên phổ thông. Ảnh moet.gov.vn

Điều chỉnh định mức tiết dạy đối với phó hiệu trưởng công tác tại trường có phân hiệu từ 4 tiết/tuần xuống 3 tiết/tuần. Đồng thời, bổ sung việc quy đổi ra tiết dạy để thay thế cho định mức tiết dạy đối với các nhiệm vụ tiếp tổ chức hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp, báo cáo viên, dạy minh họa, chủ trì sinh hoạt chuyên môn, biên soạn tài liệu tập huấn, bồi dưỡng, tài liệu giảng dạy. Trong đó, tổng số tiết được quy đổi ra tiết dạy để thay thế cho định mức tiết dạy không được vượt quá 50% định mức tiết dạy trong 01 năm học.

Dự thảo bổ sung quy định về việc giảm 03 tiết/tuần cho giáo viên được giao phụ trách hoạt động của Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh.

Bổ sung quy định về việc quy đổi ra tiết dạy đối với giáo viên dạy các môn học không phải ngoại ngữ, cụ thể mỗi tiết dạy bằng tiếng nước ngoài (tỷ lệ từ 30% trở lên thời lượng dạy bằng tiếng nước ngoài) thì được quy đổi tối đa không quá 02 tiết định mức.

Bổ sung quy định về việc quy đổi ra tiết dạy đối với giáo viên dạy tại lớp khuyết tật tại trong trường phổ thông (không phải trường dành cho người khuyết tật, trung tâm hỗ trợ phát triển giáo dục hòa nhập) thì 01 tiết dạy được quy đổi tối đa không quá 02 tiết định mức.

Bổ sung quy định định mức số lượng giáo viên tối thiểu của mỗi môn học

Dự thảo Thông tư bổ sung quy định về định mức số lượng giáo viên tối thiểu của mỗi môn học (được tính bằng tổng số tiết dạy của môn học theo chương trình giáo dục chia cho định mức tiết dạy của 01 giáo viên).

Bổ sung quy định về số lượng tổ trưởng, tổ phó tổ chuyên môn, tổ văn phòng, tổ giáo dục đặc thù (nếu có) thuộc số lượng người làm việc ở vị trí việc làm giáo viên, vị trí việc làm hỗ trợ được giao của cơ sở giáo dục; không bố trí riêng số lượng người làm việc cho các vị trí việc làm này. Cụ thể số lượng tổ phó như sau:

Tổ chuyên môn, tổ đặc thù: Đối với những cơ sở giáo dục không có phân hiệu có từ 07-09 người có 01 tổ phó, từ 10 người không quá 02 tổ phó. Đối với những cơ sở giáo dục có phân hiệu: Trường chính được bố trí 01 tổ phó và mỗi phân hiệu được bố trí 01 tổ phó.

Tổ văn phòng có từ 07-09 người có 01 tổ phó, từ 10 người không quá 02 tổ phó.

Điều chỉnh định mức giáo viên/lớp đối với cơ sở giáo dục phổ thông

Dự thảo Thông tư giữ nguyên định mức giáo viên đối với cơ sở giáo dục mầm non; riêng đối với cơ sở giáo dục phổ thông, định mức giáo viên/lớp được điều chỉnh tương ứng theo định mức tiết dạy mới của giáo viên. Cụ thể như sau:

Đối với cấp tiểu học: Dạy 01 buổi/ngày được tối đa 1,2 giáo viên/lớp (giữ nguyên như quy định hiện hành); Dạy 02 buổi/ngày (trừ trường phổ thông dân tộc bán trú, trường, lớp dành cho người khuyết tật) được tối đa 1,5 giáo viên/lớp (giữ nguyên như quy định hiện hành); Trường phổ thông dân tộc bán trú, trường, lớp dành cho người khuyết tật được tối đa 1,65 giáo viên/lớp. Ngoài định mức trên trường chính và mỗi phân hiệu được bố trí 01 giáo viên phụ trách hoạt động Đội. Trong đó có 01 người làm Tổng phụ trách đội.

Đối với cấp trung học cơ sở: Trường trung học cơ sở được tối đa 1,8 giáo viên/lớp; Trường phổ thông dân tộc nội trú, trường phổ thông dân tộc bán trú được tối đa 2,1 giáo viên/lớp; Trường, lớp dành cho người khuyết tật được tối đa 2,2 giáo viên/lớp. Ngoài định mức trên trường chính và mỗi phân hiệu được bố trí 01 giáo viên phụ trách hoạt động Đội. Trong đó có 01 người làm Tổng phụ trách đội.

Đối với cấp trung học phổ thông: Trường trung học phổ thông được tối đa 2,15 giáo viên/lớp; Trường phổ thông dân tộc nội trú, trường, lớp dành cho người khuyết tật được tối đa 2,2 giáo viên/lớp. Trường trung học phổ thông chuyên: Lớp chuyên được tối đa 3,0 giáo viên/lớp.

Quy định cụ thể định mức số lượng nhân sự hỗ trợ giáo dục

Theo dự thảo, trường không có phân hiệu thì số lượng nhân sự hỗ trợ giáo dục giữ nguyên định mức theo quy định hiện hành.

Trường có phân hiệu thì số lượng nhân sự hỗ trợ giáo dục giữ nguyên định mức theo Nghị quyết số 37/2026/NQ-CP. Nghĩa là các vị trí kế toán, văn thư, thủ quỹ mỗi trường 01 người; các vị trí việc làm khác mỗi phân hiệu có 01 người, trường chính có 01 người.

Về số lượng kế toán đối với cơ sở giáo dục có phân hiệu, dự thảo Thông tư quy định cơ sở giáo dục có từ 04 phân hiệu trở xuống được bố trí 01 người; cơ sở giáo dục có từ 05 phân hiệu đến 09 phân hiệu hoặc cơ sở giáo dục có từ 04 phân hiệu trở xuống thuộc loại hình trường có học sinh bán trú, nội trú có quy mô từ 40 lớp trở lên được bố trí tối đa 02 người; có từ 10 phân hiệu trở lên được bố trí tối đa 03 người.

Dự thảo bổ sung thêm một số vị trí việc làm như cấp dưỡng trong cơ sở giáo dục (tại Thông tư số 19,20/2023/TT-BGDĐT là vị trí việc làm nấu ăn thuộc danh mục hỗ trợ, phục vụ), quản lý học sinh (tại Thông tư số 20/2023/TT-BGDĐT đang giao cho nhân viên giáo vụ thực hiện nhiệm vụ của vị trí việc làm này) đối với trường phổ thông có tổ chức nội trú, bán trú; vị trí việc làm hỗ trợ tổ chức hoạt động giáo dục trong cơ sở giáo dục mầm non. Trong đó, sẽ quy định ở mỗi phân hiệu và trường chính đều được bố trí tối thiểu 01 người cho 01 vị trí việc làm, số lượng cụ thể do cơ quan có thẩm quyền quyết định.