Dưới đây là 5 nền văn minh cổ đại từng bị loài người lãng quên. Cụ thể:
Nghiên cứu thứ nhất vừa công bố trên tạp chí Frontiers in Genetics tiết lộ rằng loài người sống ở châu Âu trong thời kỳ đồ đá mới (khoảng 10.000 năm trước Công Nguyên đến 4.500 năm trước Công Nguyên) từng thay đổi ngoạn mục về vóc dáng, màu da, nguy cơ bệnh lý và trí thông minh.

Con người có thể đã "thay hình đổi dạng" cực kỳ linh hoạt trong quá khứ? - Ảnh: Gorodenkoff
Theo Ancient Origins, nhóm các nhà nghiên cứu di truyền từ Trung tâm Y tế Đại học Radboud ở Nijmegen (Hà Lan) và Trung tâm Bệnh truyền nhiễm Helmholtz (Đức) đã nghiên cứu hồ sơ di truyền của hơn 800 người châu Âu cổ đại, được tổng hợp từ các mẫu DNA lấy từ các bộ xương được khai quật từ nhiều địa điểm khảo cổ khác nhau.
Đối chiếu với DNA của người châu Âu hiện đại, học phát hiện ra sự thay đổi đáng kinh ngạc của các tập hợp gien liên quan đến sắc tố da, cân nặng, chỉ số khối, sự trao đổi chất, cholesterol, hoạt động não bộ...
Rõ ràng, trong vài ngàn năm của thời đại đồ đá mới, dường như sự thay đổi về công nghệ sản xuất công cụ lao động và cách thức lao động đã tác động cực mạnh đến những người cổ đại này.
Họ đã trở nên cao hơn, da sáng màu hơn, thông minh hơn nhưng dễ mắc bệnh tim mạch hơn.
Trong đó thú vị nhất là sự thay đổi khiến người châu Âu càng hiện đại càng dễ bị thừa cholesterol xấu và bệnh tim mạch hơn: đó là do các gien liên quan đến thiệt hại này lại có lợi cho não bộ. Do đó con người đã tự thực hiện sự "đánh đổi" để sở hữu đầu óc thông minh hơn.
Ngược lại, một nghiên cứu dẫn đầu bởi phó giáo sư Stephanie Marciniak từ Khoa nhân chủng học, Đại học Bang Pensylvania (Mỹ), vừa công bố trên tạp chí PNAS, thì lại khẳng định vào mốc 10.000 năm trước Công Nguyên, con người cũng từng... lùn đi 3,8 cm.
Theo Daily Mail, việc thay đổi từ xã hội săn bắt hái lượm sang xã hội nông nghiệp sơ khai đã khiến họ phải chịu đựng một quãng thời gian dinh dưỡng kém và gánh nặng bệnh tật gia tăng, dẫn đến sự thay đổi về vóc dáng.
Công trình cũng dựa trên phân tích DNA, từ 167 cá thể được tìm thấy khắp châu Âu, sống vào khoảng 38.000 năm về trước đến 2.400 năm về trước.
Theo các chuyên gia, rất có thể những thay đổi xã hội tinh vi đã gây tác động khác nhau lên các nhóm người khác nhau với khả năng thích nghi khác nhau với thay đổi về môi trường. Cũng có thể con người đã vượt qua giai đoạn khó khăn của mốc bắt đầu thời đại đồ đá mới để ngay lập tức đảo ngược các biến đổi có vẻ "đi lùi" ban đầu.
Xem tử vi hàng ngày, tử vi 12 con giáp hôm nay cho thấy, Tuất có cơ hội gặp người hỗ trợ đúng lúc, tháo gỡ khó khăn trong công việc, mở rộng vận may tài chính.
Khu mộ cổ 800 năm tuổi ở Sơn Tây (Trung Quốc) gây kinh ngạc với 14 kiến trúc ngầm, những bức phù điêu gạch tái hiện sinh động cuộc sống quý tộc.
Cuộc khai quật năm 1983 tại Quảng Châu (Trung Quốc) đưa giới khảo cổ đến với lăng mộ Triệu Muội, nơi lưu giữ hơn 10.000 món hiện vật từ thời Tây Hán.
Xem tử vi hàng ngày, tử vi 12 con giáp hôm nay cho thấy, Tuất cần thận trọng trước những quyết định, bởi một sai sót nhỏ cũng khiến bạn gặp rắc rối.
Theo tử vi 12 cung hoàng đạo 13/11/2026, Bảo Bình có thể đứng trước cơ hội thể hiện năng lực với cấp trên hoặc đối tác, giúp mở ra hướng đi mới trong công việc.
Chiếc bình phong gỗ nhỏ khắc hơn 50 hình động vật gây kinh ngạc bởi kỹ thuật chạm trổ tinh xảo và nghệ thuật khắc gỗ thời Chiến Quốc.
Theo tử vi 12 cung hoàng đạo 14/11/2026, một số vấn đề gia đình có thể khiến Cự Giải phân tâm, chỉ cần bình tĩnh trao đổi mọi chuyện sẽ dễ tìm được tiếng nói chung.
Giữa sa mạc Namib khô cằn, có một loài thực vật kỳ lạ sống hàng nghìn năm nhưng suốt đời chỉ mọc đúng hai chiếc lá.
Từ một phiến đá khắc chữ khó hiểu, các nhà khảo cổ lần theo dấu tích vương quốc Trung Sơn, phát hiện kho báu và bản đồ đồng độc đáo.
Từ những ngôi đền Ai Cập đến lăng mộ La Mã, nhiều câu chuyện cổ đại từng nhắc đến những ngọn đèn cháy suốt hàng thế kỷ không tắt.
Ngôi mộ cổ từng bị trộm đột nhập nhưng vẫn lưu giữ những bức bích họa quý hiếm, hé lộ nghệ thuật và đời sống quý tộc xưa.
Không chỉ nối liền đôi bờ sông nước, những cây cầu cổ Việt Nam còn lưu giữ dấu ấn kiến trúc, tín ngưỡng và nếp sống của nhiều thế hệ.
Không chỉ sở hữu màu sắc rực rỡ, hấp dẫn, các loại rau củ màu vàng cam còn là nguồn cung cấp vitamin, khoáng chất và chất chống oxy hóa dồi dào.
Ẩn sâu trong một ngôi mộ băng giá giữa dãy Altai, một tấm thảm tuyệt đẹp đã vượt qua hàng thiên niên kỷ để kể câu chuyện về thế giới cổ đại.
Ít ai ngờ rằng, những loài cây tưởng chừng bình thường từng góp phần tạo nên đế chế, thúc đẩy thương mại và gây ra những cuộc chiến.
Một cơn bão từ cách Trái Đất hàng trăm triệu kilomet có thể gây ra những hậu quả nghiêm trọng đối với cuộc sống hàng tỷ người.
Giữa đại dương bao la, những vụ phun trào núi lửa đôi khi tạo nên điều kỳ diệu: một hòn đảo mới xuất hiện từ lòng biển.
Chiếc bình phong gỗ nhỏ khắc hơn 50 hình động vật gây kinh ngạc bởi kỹ thuật chạm trổ tinh xảo và nghệ thuật khắc gỗ thời Chiến Quốc.
Theo tử vi 12 cung hoàng đạo 14/11/2026, một số vấn đề gia đình có thể khiến Cự Giải phân tâm, chỉ cần bình tĩnh trao đổi mọi chuyện sẽ dễ tìm được tiếng nói chung.
Ẩn sâu dưới những ngọn núi xanh của Liban là một thế giới kỳ ảo, nơi nước và thời gian đã kiến tạo những cung điện đá tuyệt đẹp.
Ẩn dưới những tán rừng tưởng chừng im lặng là một mạng lưới trao đổi phức tạp, giúp thực vật phản ứng trước những biến động của môi trường.
Từ những tín hiệu vô tuyến bí ẩn đến các tấm kim loại khắc hình người, nhân loại đã nhiều lần thử gửi lời chào đến những nền văn minh ngoài Trái Đất.
Một nghiên cứu mới công bố ngày 10/11/2026 trên tạp chí Nature Medicine đã tìm kiếm những phân tử RNA trong máu, có thể phản ánh những biến đổi sinh học xảy ra từ trước khi ung thư buồng trứng hình thành.
Trong Chiến tranh thế giới thứ hai, Đức Quốc xã từng theo đuổi một dự án xe tăng khổng lồ đến mức gần như thách thức mọi giới hạn kỹ thuật đương thời.
Xem tử vi hàng ngày, tử vi 12 con giáp hôm nay cho thấy, Tuất cần thận trọng trước những quyết định, bởi một sai sót nhỏ cũng khiến bạn gặp rắc rối.
Từ một phiến đá khắc chữ khó hiểu, các nhà khảo cổ lần theo dấu tích vương quốc Trung Sơn, phát hiện kho báu và bản đồ đồng độc đáo.
Trong tự nhiên, có những sinh vật sở hữu khả năng sống lâu đáng kinh ngạc, khiến quy luật lão hóa thông thường trở nên đặc biệt.
Sau gần một nghìn năm, những giá trị giáo dục của Quốc Tử Giám vẫn gợi mở nhiều bài học về thực học, đạo đức, người thầy và cách trọng dụng nhân tài.
Ẩn mình trên cao nguyên xanh thẳm của Armenia, Sanahin là nơi những bức tường đá cổ lưu giữ dấu ấn rực rỡ của văn minh trung đại.
Hơn 4.500 năm trước, khi những thành bang đầu tiên phát triển ở Lưỡng Hà, con người đã biết chế tác những nhạc cụ tinh xảo và tạo nên âm nhạc đầy mê hoặc.