Trong những năm gần đây, chứng chỉ ngoại ngữ quốc tế, đặc biệt là IELTS, đã trở thành "tấm vé thông hành" quyền lực trong kỳ xét tuyển đại học. Tuy nhiên, việc mỗi trường tự xây dựng một bảng quy đổi riêng, thiếu sự thống nhất đang tạo nên một "ma trận" điểm số, gây lúng túng cho cả phụ huynh lẫn học sinh.
Mỗi trường quy đổi một mức quy đổi
Hiện nhiều trường đại học đã công bố đề án tuyển sinh năm 2026, trong đó khoảng 30 trường đưa ra cách quy đổi chứng chỉ ngoại ngữ quốc tế (như IELTS) sang điểm môn tiếng Anh. Tuy nhiên, mỗi trường áp dụng một mức quy đổi khác nhau.
Theo khảo sát, phần lớn các trường bắt đầu quy đổi từ IELTS 5.0, nhưng cũng có trường nhận từ 4.0 như Học viện Nông nghiệp Việt Nam, ĐH Ngoại thương, ĐH Sài Gòn, ĐH Yersin Đà Lạt, ĐH Việt Nhật (ĐHQG Hà Nội)... Dù vậy, một số trường vẫn đặt ngưỡng xét tuyển cao hơn. Chẳng hạn, ĐH Ngoại thương có bảng quy đổi từ 4.0–9.0 nhưng chỉ xét tuyển từ IELTS 6.5; ĐH Bách khoa (ĐHQG TP.HCM) yêu cầu tối thiểu 6.0 mới được quy đổi.
Mức quy đổi giữa các trường cũng chênh lệch đáng kể. Có trường cho IELTS 6.5 tương đương điểm tối đa 10, như ĐH Thương mại, Học viện Nông nghiệp Việt Nam, ĐH Điện lực, ĐH Sư phạm Hà Nội 2. Trong khi đó, cùng mức 6.5, một số trường như ĐH Ngoại thương, ĐH Khoa học và Công nghệ Hà Nội, ĐH Bách khoa TP.HCM chỉ quy đổi khoảng 8,5 điểm.
Sự khác biệt càng rõ ở các mức thấp hơn. Ví dụ, IELTS 5.0 được ĐH Nha Trang quy đổi thành 6 điểm, nhưng tại ĐH Tài chính – Quản trị kinh doanh lại lên tới 9,25 điểm, chênh nhau hơn 3 điểm. Tương tự, để đạt 9 điểm môn tiếng Anh, có trường chỉ yêu cầu IELTS 5.5, trong khi nơi khác đòi hỏi tới 7.0.
Thực tế này khiến cùng một mức IELTS, thí sinh có thể đạt điểm tối đa ở trường này nhưng lại không đủ điều kiện xét tuyển ở trường khác. Việc Bộ Giáo dục và Đào tạo trao quyền tự chủ cho các cơ sở đào tạo đã dẫn đến sự thiếu thống nhất trong quy đổi, khiến giá trị của chứng chỉ quốc tế bị chênh lệch giữa các trường.
Dưới đây là bảng tổng hợp quy đổi IELTS sang điểm môn tiếng Anh (thang 10), cập nhật từ thông báo chính thức của các trường đến ngày 11/3:
| STT | Tên cơ sở giáo dục đại học | 4.0 | 5.0 | 5.5 | 6.0 | 6.5 | 7.0 | 7.5 | 8.0-9.0 | Ghi chú |
| 1 | ĐH Ngoại thương | 5 | 7 | 7.5 | 8 | 8.5 | 9 | 9.5 | 10 | Ngưỡng hồ sơ từ 6.5 |
| 2 | ĐH Kinh tế Quốc dân | - | - | 8 | 8.5 | 9 | 9.5 | 10 | 10 | Ngưỡng hồ sơ từ 5.5 |
| 3 | ĐH Bách khoa Hà Nội | - | 8 | 8.5 | 9 | 9.5 | 10 | 10 | 10 | Quy đổi cho hệ cử nhân |
| 4 | HV Nông nghiệp Việt Nam | 6 | 8 | 9 | 10 | 10 | 10 | 10 | 10 | Trường duy nhất đổi 6.0 thành 10 |
| 5 | HV Báo chí & Tuyên truyền | - | 7 | 8 | 9 | 9.5 | 10 | 10 | 10 | Áp dụng cho tổ hợp có Anh văn |
| 6 | HV Ngân hàng | - | 8 | 8.5 | 9 | 9.5 | 10 | 10 | 10 | Phương thức xét kết hợp |
| 7 | ĐH Thương mại | - | 8 | 8.5 | 9 | 9.5 | 10 | 10 | 10 | Điểm 10 từ IELTS 7.0 |
| 8 | ĐH Sư phạm Hà Nội 2 | - | 8.5 | 9 | 9.5 | 10 | 10 | 10 | 10 | Điểm 10 từ IELTS 6.5 |
| 9 | ĐH Luật Hà Nội | - | - | - | 8.5 | 9 | 9.5 | 10 | 10 | Không xét mức dưới 6.0 |
| 10 | ĐH Xây dựng Hà Nội | - | 8 | 8.5 | 9 | 9.5 | 10 | 10 | 10 | Điểm 10 từ IELTS 7.0 |
| 11 | HV Tài chính | - | - | 8 | 8.5 | 9 | 9.5 | 10 | 10 | Điểm 10 từ IELTS 7.5 |
| 12 | ĐH Quốc gia Hà Nội | - | - | 8.5 | 9 | 9.5 | 10 | 10 | 10 | Khung quy đổi chung |
| 13 | ĐH Ngoại ngữ (ĐH Huế) | - | - | 8.5 | 9 | 9.5 | 10 | 10 | 10 | Điểm 10 từ IELTS 7.0 |
| 14 | ĐH Mở TP.HCM | - | 7 | 8 | 9 | 10 | 10 | 10 | 10 | Điểm 10 từ IELTS 6.5 |
| 15 | ĐH Nha Trang | - | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 10 | 10 | Điểm 10 từ IELTS 7.0 |
| 16 | ĐH CMC | - | 8 | 8.5 | 9 | 9.25 | 9.5 | 9.75 | 10 | Chia nhỏ mức điểm lẻ |
| 17 | ĐH Thăng Long | - | 8 | 8.5 | 9 | 9.5 | 10 | 10 | 10 | Điểm 10 từ IELTS 7.0 |
| 18 | ĐH Điện lực | - | 8.5 | 9 | 9.5 | 10 | 10 | 10 | 10 | Điểm 10 từ IELTS 6.5 |
| 19 | ĐH Mỏ - Địa chất | - | 8 | 8.5 | 9 | 9.5 | 10 | 10 | 10 | Điểm 10 từ IELTS 7.0 |
| 20 | ĐH Công nghiệp Hà Nội | - | 7 | 8 | 9 | 9.5 | 10 | 10 | 10 | Điểm 10 từ IELTS 7.0 |
| 21 | ĐH Y Dược (ĐH Huế) | - | - | 8 | 8.5 | 9 | 9.5 | 10 | 10 | Điểm 10 từ IELTS 7.5 |
| 22 | ĐH Sư phạm Kỹ thuật TP.HCM | - | 8 | 8.5 | 9 | 9.5 | 10 | 10 | 10 | Điểm 10 từ IELTS 7.0 |
| 23 | ĐH Quốc tế (ĐHQG TP.HCM) | - | - | 8 | 8.5 | 9 | 9.5 | 10 | 10 | Chỉ xét từ mức 5.5 |
| 24 | ĐH KH&CN Hà Nội (USTH) | - | 7 | 7.5 | 8 | 8.5 | 9 | 9.5 | 10 | Điểm 10 từ IELTS 8.0 |
| 25 | ĐH Giao thông vận tải | 0.5 | 1.0 | 1.0 | 1.5 | 1.5 | 2.0 | 2.0 | 2.5 | Cộng điểm thưởng |
| 26 | ĐH Nguyễn Tất Thành | 6 | 8 | 8.5 | 9 | 9.5 | 10 | 10 | 10 | Chấp nhận từ mức 4.0 |
| 27 | ĐH Văn Lang | 6 | 8 | 8.5 | 9 | 9.5 | 10 | 10 | 10 | Chấp nhận từ mức 4.0 |
| 28 | ĐH Luật TP.HCM | - | - | +2.0 | +2.25 | +2.5 | +2.75 | +3.0 | +3.0 | Cộng điểm thưởng |
| 29 | ĐH Công nghiệp TP.HCM | - | 7 | 8 | 9 | 9.5 | 10 | 10 | 10 | Điểm 10 từ IELTS 7.0 |
| 30 | ĐH Sư phạm Hà Nội | - | - | - | 8.5 | 9 | 9.5 | 10 | 10 | Ưu tiên ngưỡng 7.5 |
(Ghi chú: Đơn vị trong bảng quy đổi là điểm. Dấu "-" nghĩa là trường không tiếp nhận hoặc không quy đổi ở mức đó).
Quy định mới của Bộ GD&ĐT
Giữa tháng 2, Bộ GD&ĐT ban hành dự thảo Quy chế tuyển sinh đại học năm 2026. Trong đó, bộ đưa ra ba thay đổi có liên quan đến IELTS.
Thứ nhất, chứng chỉ ngoại ngữ chỉ được dùng cho quy đổi điểm môn ngoại ngữ trong tổ hợp xét tuyển hoặc sử dụng cho điểm khuyến khích, không được áp dụng đồng thời, tránh tình trạng một thành tích được tính điểm hai lần như những năm trước.
Thứ hai, với điểm cộng, bộ quy định điểm cộng bao gồm điểm thưởng, điểm xét thưởng, điểm khuyến khích, tối đa là 3 điểm theo thang điểm 30 (tương ứng 10% của thang điểm xét tuyển).
Trong đó, điểm thưởng đối với thí sinh được tuyển thẳng nhưng không dùng để xét tuyển thẳng từ 0-3; điểm xét thưởng đối với thí sinh có thành tích hoặc có năng khiếu đặc biệt từ 0-1,5; điểm khuyến khích đối với thí sinh có chứng chỉ ngoại ngữ hoặc có chứng chỉ quốc tế (nếu có) từ 0-1,5. Như vậy, thí sinh có IELTS chỉ được cộng tối đa 1,5 điểm, thay vì tối đa 3 điểm như năm trước.
Thứ ba, bảng quy đổi kết quả chứng chỉ ngoại ngữ và điểm xét môn ngoại ngữ phải có tối thiểu 5 mức chênh lệch, ứng với thang điểm của chứng chỉ sử dụng.
Ví dụ, IELTS 5.0 quy đổi thành 8 điểm, IELTS 5.5 quy đổi thành 8,5 điểm, IELTS 6.0 thành 9 điểm, IELTS 6.5 thành 9,5 điểm, IELTS 7.0 trở lên tương đương 10 điểm.
Như vậy, với quy định này, thời gian tới, một số trường trong danh sách nêu trên sẽ phải điều chỉnh mức quy đổi điểm IELTS thành 5 mức.
Chuyên gia nói gì?
Thạc sĩ Nguyễn Thanh Hải, một chuyên gia lâu năm về tiếng Anh, nhận định rằng việc quy đổi này mang lại lợi thế cực lớn. Trong khi đề thi tốt nghiệp THPT đôi khi có những biến số khó lường, việc sở hữu IELTS 6.0 – 6.5 để “chắc suất” điểm 10 quy đổi là một bài toán an toàn hơn cho nhiều thí sinh.
Tuy nhiên, Tiến sĩ Vũ Hoa Ngân (ĐH Quốc tế – ĐHQG TP.HCM) cũng đưa ra lời khuyên: Thí sinh cần hiểu rõ năng lực bản thân. IELTS là bài thi đánh giá toàn diện 4 kỹ năng (Nghe, Nói, Đọc, Viết), đòi hỏi tư duy ngôn ngữ sâu rộng. Nếu học sinh mạnh về ngữ pháp, từ vựng và kỹ năng làm bài trắc nghiệm, việc tập trung cho kỳ thi tốt nghiệp THPT vẫn là hướng đi hiệu quả và tiết kiệm chi phí hơn.
Đáng chú ý, không phải lúc nào “cơn sốt” IELTS cũng là con đường duy nhất. Hiện nay, một số trường top đầu đã bắt đầu thay đổi phương thức xét tuyển. Điển hình như việc Trường ĐH Ngoại ngữ cắt giảm tổ hợp xét tuyển kết hợp IELTS từ năm 2026 là tín hiệu cho thấy thí sinh không nên “bỏ trứng vào một giỏ” mà cần đầu tư đều cho các môn văn hóa khác.
TS. Đặng Quang Vinh, Giảng viên Trường Đại học Anh Quốc Việt Nam cho biết: IELTS là công cụ đo lường ngôn ngữ đáng tin cậy, nhưng không phải là thước đo vạn năng của tiềm năng học thuật. Bằng chứng thực nghiệm từ nhiều phân tích tổng hợp cho thấy hiệu lực dự báo của chứng chỉ này đối với kết quả học tập đại học ở mức yếu đến vừa phải.
Trong khi đó, sự thiếu vắng một khung quy đổi thống nhất và chi phí tiếp cận cao đang biến IELTS thành cơ chế gián tiếp tái tạo bất bình đẳng xã hội trong tuyển sinh. Thông tư 06/2026 là bước điều chỉnh cần thiết, nhưng chưa đủ. Điều hệ thống cần không phải là siết hay nới lỏng, mà là chuẩn hóa dựa trên dữ liệu: một khung quy đổi quốc gia xây dựng từ hiệu chỉnh phân vị thực nghiệm, cơ chế kiểm định hiệu lực dự báo theo ngành được công bố minh bạch, và một phương án kiểm tra nội địa bình đẳng về cơ hội tiếp cận. Đó mới là nền tảng để tuyển sinh đại học phản ánh đúng năng lực của thí sinh, chứ không phải năng lực tài chính của gia đình các em...
Nhiều chuyên gia cũng đề xuất, Bộ Giáo dục và Đào tạo cần ban hành một Khung tham chiếu quy đổi điểm ngoại ngữ quốc tế dành riêng cho tuyển sinh đại học. Khung này không nhất thiết bắt buộc các trường phải tuân thủ 100%, nhưng sẽ đóng vai trò là "mức trần" hoặc "mức sàn" để các trường điều chỉnh, tránh tình trạng điểm quy đổi "lạm phát" như hiện nay.
Việc sử dụng IELTS trong xét tuyển là xu hướng tất yếu của hội nhập. Tuy nhiên, để xu hướng này không trở thành "gánh nặng" và đảm bảo tính minh bạch, việc thống nhất một thang điểm chung hoặc ít nhất là thu hẹp khoảng cách quy đổi giữa các trường là điều cấp thiết. Nếu không, thí sinh vẫn sẽ phải tiếp tục bơi trong "ma trận" con số mà ở đó, may mắn đôi khi lại đến từ việc chọn đúng trường có thang điểm... nương tay.
