Pháo đài 2.000 năm tuổi hòa vào những cột đá khổng lồ ở Bulgaria

Giữa những cột đá đỏ khổng lồ, một pháo đài cổ ở Bulgaria dường như không được xây dựng trên núi, mà mọc ra từ chính vách đá.

Ở phía Tây Bắc Bulgaria, gần thị trấn Belogradchik, tồn tại một công trình khiến ranh giới giữa kiến trúc và thiên nhiên trở nên gần như biến mất. Đó là pháo đài Belogradchik, nằm giữa quần thể những khối đá kỳ dị đã được tự nhiên tạo tác qua khoảng 200 triệu năm. Các vách đá có màu đỏ đặc trưng do chứa nhiều oxit sắt, một số cột đá vươn cao tới khoảng 100 m.

Ảnh: getyourguide

Điều đặc biệt là những người xây pháo đài dường như không muốn chiến đấu với địa hình. Họ tận dụng nó. Các khối đá dựng đứng trở thành những bức tường tự nhiên khổng lồ, khiến con người chỉ cần xây thêm tường ở những khoảng trống cần thiết. Chính vì thế, nhìn từ xa, pháo đài có cảm giác như được chạm khắc trực tiếp vào núi đá.

Lịch sử của Belogradchik bắt đầu từ thời La Mã. Trong khoảng thế kỷ I–III, người La Mã xây dựng một hệ thống đường sá và các công sự để kiểm soát tuyến đường chiến lược trong khu vực. Phần cao nhất của pháo đài, ngày nay gọi là Thành cổ, chính là phần có nguồn gốc La Mã.

Ảnh: biogenbomb

Đến thời Sa hoàng Bulgaria Ivan Sratsimir vào thế kỷ XIV, pháo đài được mở rộng và củng cố. Năm 1396, nó rơi vào tay Ottoman và tiếp tục được cải tạo. Đặc biệt trong giai đoạn 1805–1837, công trình được tái thiết để thích nghi với súng và pháo.

Belogradchik cũng chứng kiến những thời khắc dữ dội của lịch sử Bulgaria. Sau cuộc khởi nghĩa Belogradchik năm 1850, các thủ lĩnh khởi nghĩa bị đưa qua một đường hầm của pháo đài và hành quyết. Đến năm 1885, trong cuộc chiến Serbia–Bulgaria, công trình được sử dụng lần cuối với vai trò quân sự.

Ảnh: wintravel

Ngày nay, pháo đài rộng hơn 10.000 m², gồm ba sân phòng thủ. Nhưng thứ khiến du khách nhớ nhất có lẽ không phải những bức tường đá hay các khẩu pháo cũ, mà là khung cảnh kỳ lạ phía sau chúng: những cột đá tự nhiên mang hình dáng con người, động vật và các nhân vật trong truyền thuyết. Người địa phương thậm chí đặt tên cho chúng như “Kỵ sĩ”, “Thiếu nữ”, “Gấu”, “Adam và Eva” hay “Đức Mẹ”.

Có lẽ đó chính là điều khiến Belogradchik đặc biệt. Nhiều pháo đài được xây để chống lại thiên nhiên; còn ở đây, con người biến chính thiên nhiên thành pháo đài. Những bức tường do con người xây dựng chỉ hoàn thiện công việc mà hàng triệu năm xói mòn đã bắt đầu.

Giống cừu kỳ lạ với bốn sừng cong đối xứng và gần như không có đuôi.

Phục dựng Điện Kính Thiên: Thách thức và giá trị của bảo tồn di sản

Dự án phục dựng Điện Kính Thiên thể hiện sự cân nhắc giữa ký ức lịch sử và bằng chứng khoa học, góp phần bảo vệ di sản thế giới.

Ngày 29/9/2026, Hà Nội khởi công Dự án đầu tư bảo quản, tu bổ, phục hồi Điện Kính Thiên tại Khu di sản trung tâm Hoàng thành Thăng Long – Hà Nội. Sự kiện đánh dấu một bước ngoặt sau khoảng 15 năm nghiên cứu liên ngành về lịch sử, khảo cổ học, kiến trúc và di sản, với sự tham vấn của UNESCO và ICOMOS. Dự án không chỉ nhằm phục hồi một công trình đã biến mất phần lớn, mà còn gắn với một câu hỏi lớn của ngành bảo tồn di sản thế giới: làm thế nào để một di tích có thể “trở lại” mà không biến thành một "phiên bản tưởng tượng" về quá khứ?

Ngược dòng lịch sử, Điện Kính Thiên vốn là chính điện của Cấm thành Thăng Long thời Lê, được khởi dựng năm 1428 dưới thời Lê Thái Tổ và hoàn thiện dưới thời Lê Thánh Tông, trên nền những chính điện của các triều đại Lý – Trần. Trong nhiều thế kỷ, đây là nơi thiết triều, tổ chức đại lễ, ban bố những quyết định quan trọng và tiếp đón sứ thần. Vì thế, nếu Hoàng thành Thăng Long là một ký ức vật chất của lịch sử Việt Nam, Điện Kính Thiên chính là một trong những điểm tập trung dày đặc nhất của ký ức ấy.

Lê Quý Đôn – cuốn 'Bách khoa toàn thư sống' của Đại Việt

Trong lịch sử trung đại Việt Nam, hiếm có học giả nào để lại một di sản tri thức rộng lớn và đa dạng như Lê Quý Đôn.

Sinh năm 1726 tại làng Diên Hà, phủ Tiên Hưng, nay thuộc tỉnh Hưng Yên, Lê Quý Đôn sống trong một giai đoạn đầy biến động của lịch sử Đại Việt. Đó là thời kỳ đất nước tuy vẫn mang danh nghĩa thống nhất dưới triều Lê nhưng quyền lực thực tế nằm trong tay các chúa Trịnh ở Đàng Ngoài và các chúa Nguyễn ở Đàng Trong. Những biến động chính trị, sự phân chia lãnh thổ, chiến tranh và những thay đổi sâu sắc trong đời sống xã hội đã tạo nên một bối cảnh đặc biệt. Chính trong thời đại ấy, Lê Quý Đôn nổi lên như một trí thức có năng lực hiếm thấy, không chỉ tinh thông kinh sử mà còn để lại dấu ấn trong lịch sử, địa lý, kinh tế, nông nghiệp, luật pháp, văn hóa và cả những tri thức gần với khoa học tự nhiên.

Học giả không chỉ ngồi trong thư phòng

Nghệ nhân Kỷ Băng hà khắc tượng chim từ ngà voi ma mút

Các cuộc khai quật tại hang Hohle Fels thuộc khu vực Di sản Thế giới UNESCO Swabian Jura ở tây nam nước Đức đã phát hiện ra hai bức tượng chim tuyệt đẹp có niên đại 40.000 năm được chạm khắc từ ngà voi ma mút. 

Những phát hiện đáng chú ý này đến từ các tầng văn hóa Aurignacian phong phú tại Hohle Fels, nơi đã tạo ra một số tác phẩm nghệ thuật tạo hình cổ nhất được biết đến và có niên đại từ thời kỳ đầu tiên con người hiện đại đến vùng Thượng Danube.

two-bird-figurines-fou-1.jpg
Hai bức tượng chim được điêu khắc từ ngà voi có kích thước bé bằng đầu ngón tay.

Đọc nhiều nhất

Tin mới