Hàng ngày, thay vì dắt chiếc xe máy tay ga quen thuộc ra khỏi nhà để đối mặt với dòng xe ùn tắc trên đường Nguyễn Trãi, anh Mạc Minh Châu (ở Hà Nội) thong thả đi bộ ra ga Metro. Anh Châu là một trong hàng ngàn nhân viên văn phòng đã quyết định "treo xe xăng" để chuyển sang đi làm bằng tàu điện trên cao kể từ khi nghe tin về lộ trình vùng phát thải thấp.
"Ban đầu mình cũng lo ngại việc đi bộ ra ga sẽ vất vả, nhưng sau một tháng trải nghiệm, mình thấy nhàn hơn hẳn. Không còn khói bụi, không còn căng thẳng vì tắc đường, lại có thêm 15-20 phút nghỉ ngơi trên tàu," anh Châu chia sẻ.
Không chỉ có những nhân viên công sở như anh Châu, tại các khu vực lõi như phố cổ, những shipper công nghệ cũng bắt đầu tính chuyện đường dài. Anh Mạnh, một tài xế giao hàng chuyên nghiệp, vừa quyết định trả góp một chiếc xe máy điện. Với anh, đây là bước đi "đón đầu": "Nghe nói sắp tới phố cổ sẽ là vùng phát thải thấp, xe xăng có thể bị hạn chế. Mình đổi sang xe điện bây giờ là vừa đẹp, vừa tiết kiệm được kha khá tiền xăng mỗi tháng, lại không lo vi phạm quy định sau này", anh Mạnh chia sẻ.
Ngoài ra, chị Vân nhân viên văn phòng chuyển từ xe xăng sang xe điện tại Hà Nội chia sẻ: "Với nhu cầu đi làm bình thường khoảng 15-20km cả đi lẫn về, mình chỉ cần sạc đầy một lần là đi được nhiều ngày. Tối về cắm sạc như sạc như điện thoại thôi, sáng ra xe đã đầy pin. Nỗi lo "hết pin giữa đường" thực ra chỉ là tâm lý lúc mới dùng thôi, chứ khi đã quen với lịch trình thì nó còn nhàn hơn việc phải xếp hàng chờ đổ xăng giờ cao điểm".
Câu chuyện của anh Châu hay anh Mạnh, chị Vân là minh chứng cho một thực tế: Người Hà Nội không hề hoang mang trước LEZ. Ngược lại, họ đang chủ động chuẩn bị, coi đây là cơ hội để nâng cấp chất lượng cuộc sống của chính mình. Vùng phát thải thấp (Low Emission Zone - LEZ) từ lâu đã trở thành "chìa khóa" giúp các siêu đô thị như London, Paris hay Seoul giải quyết bài toán ô nhiễm không khí và ùn tắc. Việc Hà Nội tiến tới thí điểm LEZ không đơn thuần là một quy định hành chính, mà là bước đi tất yếu để trở thành một "Thành phố xanh - Đô thị bền vững". Thay vì nhìn nhận LEZ như một sự "ép buộc" hay hạn chế quyền lợi, cộng đồng cư dân Thủ đô đang dần thấu hiểu: Đây là sự đồng hành. Một không gian sống ít khói bụi hơn, yên tĩnh hơn và an toàn hơn cho sức khỏe là cái đích chung mà cả chính quyền và người dân đều hướng tới.
Thị trường xe điện tại Hà Nội đang chứng kiến sự tăng trưởng rõ rệt. Người dân không còn e dè về pin hay trạm sạc như trước. Họ bắt đầu thực hiện những bài toán kinh tế thực tế: Chi phí vận hành một chiếc xe điện chỉ bằng 1/5 so với xe xăng, cộng với việc bảo trì đơn giản, ít hỏng vặt. Tư duy "chuyển đổi sớm bằng lợi thế sớm" đang giúp người dân vừa tiết kiệm tài chính, vừa tự tin di chuyển trong bất cứ khu vực hạn chế nào trong tương lai.
Nếu như trước đây, xe buýt hay tàu điện thường bị coi là phương án dự phòng, thì nay chúng đang trở thành lựa chọn ưu tiên của thế hệ trẻ. Những tuyến xe buýt điện êm ái, sạch sẽ kết hợp cùng các tuyến Metro hiện đại đã thay đổi hoàn toàn định kiến về phương tiện công cộng. Với giới trẻ Thủ đô, việc chụp ảnh trên tàu điện hay sử dụng thẻ vé liên thông không chỉ là di chuyển, đó còn là biểu hiện của một lối sống văn minh, có trách nhiệm với môi trường.
Một tác động tích cực không ngờ từ lộ trình LEZ chính là việc kích thích thói quen đi bộ và sử dụng xe đạp của người dân. Khoảng cách "một dặm cuối" từ điểm dừng phương tiện công cộng đến nơi làm việc đang được lấp đầy bằng những bước đi bộ thư thái hoặc những chuyến xe đạp công cộng trên phố. LEZ đang giúp người Hà Nội "sống chậm" lại một chút để khỏe mạnh hơn, đồng thời giảm tải áp lực giao thông lên các tuyến phố nhỏ.
Người Hà Nội đang chứng minh khả năng thích ứng tuyệt vời thông qua tư duy di chuyển "đa phương thức". Thay vì dùng một phương tiện cho cả hành trình dài, nhiều người đã chọn cách gửi xe cá nhân ở các bãi đỗ ngoại vi rồi trung chuyển vào vùng lõi bằng xe buýt hoặc tàu điện. Đây chính là biểu hiện của một tư duy đô thị hiện đại, di chuyển thông minh hơn thay vì chỉ di chuyển nhanh hơn.
Không chỉ người dân, các doanh nghiệp tại Hà Nội cũng đang chuyển mình mạnh mẽ. Các hãng taxi điện đang dần phủ xanh đường phố, các công ty giao vận chuyển sang sử dụng xe tải điện mini cho khu vực nội đô. Đây là những tín hiệu tích cực cho thấy hệ sinh thái xanh đang dần hoàn thiện.
Theo các chuyên gia quy hoạch, việc người dân chủ động thích ứng với LEZ sẽ tạo ra "cú hích" cực lớn cho kinh tế đô thị. Thích ứng không chỉ là giải quyết bài toán môi trường, mà còn mở ra cơ hội cho các ngành dịch vụ xanh, công nghệ thông minh phát triển. "Người Hà Nội vốn nhạy bén với cái mới. Khi họ nhận thấy lợi ích từ việc giảm chi phí, tăng sức khỏe và không gian sống chất lượng hơn, việc thích ứng sẽ diễn ra tự nhiên như một hơi thở," một chuyên gia đô thị nhận định.
Hà Nội đang trong quá trình chuyển mình đầy mạnh mẽ để trở thành một đô thị hiện đại, văn minh. Trong hành trình đó, người dân không hề đứng ngoài cuộc hay đóng vai người quan sát. Họ chính là những nhân tố quan trọng nhất, đang hằng ngày bền bỉ xây dựng nên một diện mạo mới cho Thủ đô bằng chính sự chủ động của mình. Từ một chuyến tàu điện sớm, một chiếc xe máy điện mới, hay đơn giản là vài bước đi bộ đến công sở... mỗi hành động nhỏ đều đang góp phần vẽ nên một bức tranh tương lai tươi sáng: Một Hà Nội xanh hơn, sạch hơn và đáng sống hơn cho chính chúng ta và các thế hệ mai sau.
>>> Xem thêm video: Hà Nội hướng tới giao thông xanh - đô thị sạch đẹp
