Sáng 24/8, tiếp tục chương trình Kỳ họp không thường lệ lần thứ Nhất, với đa số đại biểu Quốc hội tham gia biểu quyết tán thành, Quốc hội đã thông qua dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Kiến trúc, có hiệu lực thi hành từ ngày 1/3/2027.

Theo dự thảo Luật được thông qua, UBND cấp tỉnh được tổ chức lập, thẩm định và phê duyệt, ban hành quy chế quản lý kiến trúc trên địa bàn tỉnh; quyết định phân cấp hoặc ủy quyền cho UBND cấp xã tổ chức lập, thẩm định và ban hành quy chế quản lý kiến trúc có phạm vi hoàn toàn thuộc địa giới đơn vị hành chính cấp xã khi đáp ứng đủ điều kiện về tổ chức bộ máy, cán bộ và năng lực chuyên môn.

Trường hợp quy chế quản lý kiến trúc nông thôn được tích hợp trong nội dung quy hoạch chung xã thì cơ quan có thẩm quyền phê duyệt quy hoạch chung xã ban hành quy chế quản lý kiến trúc nông thôn.

Bên cạnh đó, UBND cấp tỉnh cũng có trách nhiệm chuyển giao dữ liệu, bố trí nguồn lực, hướng dẫn chuyên môn, hỗ trợ kỹ thuật và kiểm tra thực hiện việc phân cấp; quyết định phạm vi và thời gian khi thực hiện ủy quyền cho UBND cấp xã.

UBND cấp tỉnh được phân quyền tổ chức lập điều chỉnh, thẩm định và phê duyệt, ban hành quy chế quản lý kiến trúc trên địa bàn tỉnh; quyết định phân cấp hoặc ủy quyền cho UBBD cấp xã tổ chức lập điều chỉnh, thẩm định và ban hành quy chế quản lý kiến trúc có phạm vi hoàn toàn thuộc địa giới đơn vị hành chính cấp xã khi đáp ứng đủ điều kiện về tổ chức bộ máy, cán bộ và năng lực chuyên môn.

Trường hợp quy chế quản lý kiến trúc nông thôn được tích hợp trong nội dung quy hoạch chung xã thì cơ quan có thẩm quyền phê duyệt quy hoạch chung xã ban hành quy chế quản lý kiến trúc nông thôn.

So với hiện hành, dự thảo luật bổ sung quy định cho phép UBND cấp tỉnh quyết định điều chỉnh một số nội dung của quy chế khi cần thiết theo đề xuất của cơ quan lập quy chế quản lý kiến trúc hoặc UBND cấp xã và trên cơ sở kết quả rà soát, đánh giá quá trình thực hiện quy chế quản lý kiến trúc.

Trường hợp UBND cấp xã được UBND cấp tỉnh phân cấp hoặc ủy quyền theo quy định thì UBND cấp xã quyết định điều chỉnh quy chế theo quy định.

Trước khi đại biểu Quốc hội biểu quyết thông qua dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Kiến trúc, thừa uỷ quyền Thủ tướng Chính phủ, thay mặt Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh đã trình bày báo cáo giải trình, làm rõ ý kiến các đại biểu Quốc hội, Uỷ ban Thường vụ Quốc hội về dự thảo Luật.

Theo Bộ trưởng, về ý kiến đề nghị tăng cường cơ chế kiểm soát chuyên môn của cơ quan cấp tỉnh khi phân cấp cho xã trong lập và ban hành quy chế quản lý kiến trúc, Chính phủ đề nghị giữ nguyên như dự thảo luật.

"Việc phân cấp ủy quyền và cơ chế kiểm soát chuyên môn đã được pháp luật về tổ chức chính quyền địa phương quy định. Khi thực hiện phân cấp, UBND tỉnh sẽ quy định cụ thể yêu cầu cơ chế để bảo đảm chất lượng chuyên môn phù hợp với từng trường hợp", Bộ trưởng nhấn mạnh.

Đối với quy định thời gian thẩm định quy hoạch phù hợp với từng cấp độ của đồ án bảo đảm chất lượng thẩm định, Chính phủ cũng đề nghị giữ nguyên quy định về thời hạn tối đa 20 ngày.

"Việc rút ngắn thời gian nhằm cải cách thủ tục hành chính, không làm thay đổi yêu cầu về nội dung chất lượng thẩm định và trách nhiệm của các cơ quan tổ chức cá nhân có liên quan", Bộ trưởng thông tin thêm.

Tại dự thảo Luật, hành nghề kiến trúc là hoạt động nghề nghiệp của tổ chức, cá nhân về kiến trúc. Hoạt động hành nghề kiến trúc được thực hiện trong quá trình thiết kế xây dựng và lập quy hoạch đô thị và nông thôn và được quản lý trên cơ sở tiêu chuẩn năng lực hành nghề kiến trúc.

Cơ sở dữ liệu hành nghề kiến trúc được tích hợp trong Hệ thống thông tin, Cơ sở dữ liệu quốc gia về hoạt động xây dựng theo pháp luật về xây dựng, bao gồm: Thông tin về năng lực hành nghề kiến trúc của cá nhân; Thông tin về tổ chức hành nghề kiến trúc.

Theo Bộ trưởng Trần Hồng Minh, Chính phủ tiếp thu ý kiến đề nghị chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm phải gắn với cơ chế kiểm soát đối với công tác quản lý hành nghề, đồng thời đẩy mạnh xây dựng cơ sở dữ liệu.

Theo đó, dự thảo Luật đã được rà soát, chỉnh lý hoàn thiện theo hướng tăng cường hậu kiểm, phát triển nghề nghiệp liên tục, xây dựng và vận hành cơ sở dữ liệu hành nghề, bảo đảm cải cách thủ tục hành chính đi đôi với hiệu lực hiệu quả trong quản lý Nhà nước.