Loài côn trùng bay nhờ... xòe chân đón gió, không cần dùng cánh

Nghiên cứu mới của các chuyên gia cho thấy ruồi hạc không cần dùng cánh để bay như nhiều loài côn trùng khác. Thay vào đó, chúng bay lượn nhờ xòe chân đón gió.

Tại Hội nghị nghiên cứu vật lý quy mô toàn cầu APS Global Physics Summit, các nhà khoa học đã trình bày một cơ chế bay độc đáo của ruồi hạc ma. Đây là một loài côn trùng nhỏ bé nhưng có cách di chuyển độc đáo khiến giới vật lý bất ngờ.

Theo nhóm nghiên cứu, ruồi hạc ma không giống phần lớn các loài côn trùng trên thế giới phải liên tục vỗ cánh để duy trì độ cao. Thay vào đó, chúng có thể bay với đôi cánh gần như bất động. Khả năng bay của ruồi hạc ma đến từ đôi chân.

Trong điều kiện không khí tĩnh, ruồi hạc ma vẫn vỗ cánh như bình thường để cất cánh. Tuy nhiên khi gặp luồng gió thổi lên, chúng chuyển sang chiến lược di chuyển hoàn toàn khác. Đó là việc chúng xòe 6 chân dài thành hình nón ngược, giống như một chiếc ô bị lật.

Việc làm trên giúp tăng lực cản không khí, tạo ra một dạng lực nâng thụ động, tương tự cách hạt bồ công anh bay trong gió. Nhờ đó, ruồi hạc ma có thể "trôi" trên không mà không cần tiêu tốn nhiều năng lượng như khi sử dụng cánh để bay.

Nhà vật lý Sarahi Arriaga-Ramirez nhận định ruồi hạc ma có chiến lược di chuyển đặc biệt như trên là vì loài côn trùng này có vòng đời trưởng thành rất ngắn và gần như không ăn. Điều này đồng nghĩa với việc chúng có nguồn năng lượng cực kỳ hạn chế.

mattt-2.jpg
Ruồi hạc ma xòe chân đón gió để bay. Ảnh: Víctor Ortega Jiménez.

Không chỉ đơn giản là xòe 6 chân để thay đổi di chuyển, ruồi hạc ma còn có khả năng điều chỉnh hình dạng "chiếc ô" tùy theo điều kiện môi trường. Trong trường hợp gió mạnh, các chân của chúng thu lại thành hình nón hẹp hơn, giúp giảm lực cản và ổn định chuyển động. Ngược lại, trong trường hợp gió yếu, ruồi hạc ma xòe rộng các chân hơn để tăng lực nâng. Đây là một cơ chế thích nghi linh hoạt, cho phép tối ưu hóa việc bay trong các điều kiện môi trường khác nhau.

Các thí nghiệm sử dụng mô hình in 3D cho thấy hình nón hẹp có thể giảm lực cản khoảng 20% so với hình dạng mở rộng qua đó góp phần chứng minh rằng sự điều chỉnh này có ý nghĩa vật lý rõ ràng.

Chiến lược "đón gió bằng chân" của ruồi hạc ma đang truyền cảm hứng cho giới khoa học nghiên cứu, thiết kế các thiết bị bay siêu nhỏ, đặc biệt là robot bay tiết kiệm năng lượng.

Mời độc giả xem video: Giống cừu kỳ lạ với bốn sừng cong đối xứng và gần như không có đuôi.

Đòn sát thương đáng sợ của loài côn trùng chuyên bơi ngửa bụng trên mặt nước

Loài côn trùng nhỏ bé này ẩn chứa nhiều khả năng đặc biệt, từ cách bơi lạ lùng đến kỹ năng săn mồi đáng kinh ngạc.

Bơi ngửa độc đáo. Bọ bơi ngửa nâu (Notonecta glauca) nổi tiếng vì luôn bơi trong tư thế lật ngửa, với bụng hướng lên mặt nước và lưng quay xuống dưới, giúp chúng dễ dàng quan sát con mồi phía trên. Ảnh: biolib.cz.
Bơi ngửa độc đáo. Bọ bơi ngửa nâu (Notonecta glauca) nổi tiếng vì luôn bơi trong tư thế lật ngửa, với bụng hướng lên mặt nước và lưng quay xuống dưới, giúp chúng dễ dàng quan sát con mồi phía trên. Ảnh: biolib.cz.
Chân sau như mái chèo. Đôi chân sau dài, phủ lông mịn và xòe rộng như mái chèo, giúp chúng bơi nhanh và linh hoạt, tạo lực đẩy mạnh trong môi trường nước tĩnh. Ảnh: naturepl.com.
Chân sau như mái chèo. Đôi chân sau dài, phủ lông mịn và xòe rộng như mái chèo, giúp chúng bơi nhanh và linh hoạt, tạo lực đẩy mạnh trong môi trường nước tĩnh. Ảnh: naturepl.com.

Điều kỳ diệu của loài côn trùng tí hon rực rỡ, cực quen thuộc ở Việt Nam

Nhẹ nhàng bay lượn trên mặt nước và giữa các bụi cây ven suối, chuồn chuồn kim là nhóm côn trùng đẹp tinh tế, đóng vai trò quan trọng trong hệ sinh thái.

Các loài chuồn chuồn kim thuộc phân bộ Zygoptera trong bộ Odonata. Chúng thường nhỏ và mảnh mai hơn chuồn chuồn thật (Anisoptera). Khi đậu nghỉ, chuồn chuồn kim thường gập hai cánh lại dọc theo thân, trong khi nhiều loài chuồn chuồn lớn lại dang cánh sang hai bên. Ảnh: Pinterest.
Các loài chuồn chuồn kim thuộc phân bộ Zygoptera trong bộ Odonata. Chúng thường nhỏ và mảnh mai hơn chuồn chuồn thật (Anisoptera). Khi đậu nghỉ, chuồn chuồn kim thường gập hai cánh lại dọc theo thân, trong khi nhiều loài chuồn chuồn lớn lại dang cánh sang hai bên. Ảnh: Pinterest.
Đôi cánh gần như giống hệt nhau. Tên gọi Zygoptera có nghĩa là “cánh đôi”, ám chỉ việc hai cặp cánh trước và sau của chúng gần như giống hệt nhau về hình dạng và kích thước. Điều này khác với nhiều loài chuồn chuồn lớn, có cánh sau thường rộng hơn cánh trước. Ảnh: Pinterest.
Đôi cánh gần như giống hệt nhau. Tên gọi Zygoptera có nghĩa là “cánh đôi”, ám chỉ việc hai cặp cánh trước và sau của chúng gần như giống hệt nhau về hình dạng và kích thước. Điều này khác với nhiều loài chuồn chuồn lớn, có cánh sau thường rộng hơn cánh trước. Ảnh: Pinterest.

Loài côn trùng 'bậc thầy đào hang', tiếng kêu vang xa đáng kinh ngạc

Dế trũi là loài côn trùng sống âm thầm dưới lòng đất nhưng lại sở hữu nhiều đặc điểm sinh học độc đáo khiến các nhà khoa học rất ngạc nhiên.

Bậc thầy đào đất trong thế giới côn trùng. Dế trũi (họ Gryllotalpidae) có đôi chân trước to, dẹt và hình dạng giống chiếc xẻng nhỏ, giúp chúng đào đất cực kỳ hiệu quả. Nhờ cấu tạo này, chúng có thể nhanh chóng tạo nên những đường hầm phức tạp dưới mặt đất để trú ẩn, tìm thức ăn và tránh kẻ săn mồi. Hệ thống đường hầm đôi khi kéo dài hàng mét, khiến chúng trở thành “kiến trúc sư dưới lòng đất” thực thụ. Ảnh: Pinterest.
Bậc thầy đào đất trong thế giới côn trùng. Dế trũi (họ Gryllotalpidae) có đôi chân trước to, dẹt và hình dạng giống chiếc xẻng nhỏ, giúp chúng đào đất cực kỳ hiệu quả. Nhờ cấu tạo này, chúng có thể nhanh chóng tạo nên những đường hầm phức tạp dưới mặt đất để trú ẩn, tìm thức ăn và tránh kẻ săn mồi. Hệ thống đường hầm đôi khi kéo dài hàng mét, khiến chúng trở thành “kiến trúc sư dưới lòng đất” thực thụ. Ảnh: Pinterest.
Sống phần lớn cuộc đời trong lòng đất. Không giống nhiều loài dế khác thường sống trên mặt đất hoặc trong bụi cỏ, dế trũi dành phần lớn thời gian của mình trong các hang ngầm. Môi trường đất ẩm và mềm giúp chúng di chuyển thuận lợi và cũng cung cấp nguồn thức ăn phong phú như rễ cây, ấu trùng và các sinh vật nhỏ khác. Ảnh: Pinterest.
Sống phần lớn cuộc đời trong lòng đất. Không giống nhiều loài dế khác thường sống trên mặt đất hoặc trong bụi cỏ, dế trũi dành phần lớn thời gian của mình trong các hang ngầm. Môi trường đất ẩm và mềm giúp chúng di chuyển thuận lợi và cũng cung cấp nguồn thức ăn phong phú như rễ cây, ấu trùng và các sinh vật nhỏ khác. Ảnh: Pinterest.

Đọc nhiều nhất

Tin mới